Hiện, giá heo hơi tại các tỉnh miền Bắc đang ở mức cao nhất cả nước. Tuy nhiên, những đặc sản "thịt gác bếp", "lạp sườn" vẫn được các gia đình ở khắp Sơn La chuẩn bị cho những ngày Tết tới gần.
Sơn La là vùng đất nổi tiếng với những núi cao hùng vĩ và những món ăn ngon, độc, lạ,...Ngay cả dịp Tết trọng đại sắp tới như thế này nơi đây cũng không ít những đặc sản như: thịt lợn (hoặc trâu bò) gác bếp, lạp sườn, bì lợn rán,...
Thịt gác bếp.
Các đặc sản kể trên không còn xa lạ với cả những người miền xuôi, miền ngược. Đây là món ăn truyền thống của các gia đình tại vùng đất này. Hầu hết những đặc sản đấy chủ yếu được làm từ thịt lợn. Mặc dù năm nay thịt lợn tăng giá trước cả khi sắp đến dịp Tết nhưng các gia đình vẫn tấp nập chuẩn bị cho gia đình đặc sản không thể thiếu trong mâm cơm ngày Tết.
Được biết, giá thịt heo tươi tại các địa phương vùng núi Sơn La đang dao động trong khoảng từ 165.000 - 200.000 đồng/kg, cao hơn 30.000 - 50.000 đồng/kg so với năm ngoái. Tưởng chừng như giá thịt lợn tăng cao như vậy sẽ khiến các gia đình e ngại và không làm hoặc làm ít về đặc sản này, nhưng theo ghi nhận, hầu hết mọi gia đình đều chuẩn bị khá đầy đủ món ăn truyền thống này.
Chị T (huyện Phù Yên, Sơn La) cho biết: "Năm nào gia đình tôi cũng làm các món này, không có thì mất hẳn không khí Tết. Năm nay thịt lợn tăng giá cao nhưng không chỉ gia đình tôi mà gần như tất cả bà con đều làm. Thị gác bếp thường được làm từ phần thăn, mông của thịt trâu, bò, lợn. Đa số các gia đình đều chọn thịt lợn vì ít nhất vẫn rẻ hơn thịt trâu và thịt bò."
Giá thịt lợn tăng cao nhưng các gia đình ở Sơn La vẫn làm đặc sản đón Tết.
"Để làm được 1kg thịt khô cần khoảng 3kg thịt tươi, sau khi ướp gia vị thì treo trên bếp củi để hun khói. Được chừng 3-4 ngày thịt khô hẳn thì bỏ ra. Có gia đình thì hấp xong đem gói lại, đến lúc chỉ việc xé ra ăn. Còn một số gia đình thì gói lại đến lúc ăn thì vùi tro nóng (tro từ bếp củi), sau đó dập và xé ra rồi hưởng thức", chị T chia sẻ thêm.
Cũng theo chị T, thịt để hun khói sẽ ngon hơn khi đem phơi nắng nên hầu hết các gia đình đều nhóm lửa, vừa có thể sưởi ấm, nấu ăn, vừa có khói để hun thịt.
Theo tìm hiểu của PV, không chỉ mỗi thịt gác bếp, người dân nơi đây còn có "lạp sườn" một món ăn quen thuộc của đồng bào nơi đây. lạp sườn được làm từ thịt ba chỉ đem thái nhỏ, nhồi vào lòng lợn non, sau đó cũng đem hun khói như thịt gác bếp.
Các đặc sản trên không chỉ là ẩm thực truyền thống trong mâm cơm của người dân nơi đây mà còn là một quà quý dành cho những vị khách từ xa đến thăm nhà. Hơn nữa, nhu cầu sử dụng các đặc sản trong những ngày này khá cao nên rất nhiều gia đình đã làm với số lượng lớn để buôn bán.
Chị Niệm (Phù Yên, Sơn la - một người chuyên làm thịt gác bếp, lạp sườn) chia sẻ rằng: "Tôi làm thịt gác bếp và lạp sườn đã lâu. Năm nay giá thịt trâu, bò gác bếp là 900.000 đồng/kg; thịt lợn là 550.000 đồng/kg. Còn lạp sườn có giá 450.000 đồng/kg. Nói chung năm nay giá thịt lợn tăng nên tôi cũng điều chỉnh tăng giá các sản phẩm từ 30.000 - 50.000 đồng/kg".
Chị Niệm cho biết, mặc dù tăng giá nhưng hơn tuần nay tôi bán được hơn 50kg thịt các loại. Cả năm chỉ trông chờ những dịp như thế này.
Dưới đây là một số hình ảnh PV ghi nhận được:
Thịt gác bếp và lạp sườn được treo trên bếp lửa nghi ngút khói.
Thịt gác bếp sau khi đem hun khói.
Hầu hết các sản phẩm đều được hút chân không để bảo quản tốt.
Lạp sườn.
Sơn La