Ngân hàng TMCP Á Châu (HoSE: ACB) khép lại quý III/2025 với tổng tài sản gần 948.550 tỷ đồng, tăng hơn 84.000 tỷ chỉ sau 9 tháng. Dư nợ cho vay khách hàng vọt lên hơn 663.000 tỷ đồng, song cơ cấu tín dụng lại nghiêng mạnh về ngắn hạn cho thấy dấu hiệu mất cân đối đang hiện rõ trong bức tranh tài chính.
Bức tranh tài chính, kinh doanh khởi sắc, vẫn tiềm ẩn rủi ro
Báo cáo tài chính hợp nhất quý III/2025 cho thấy ACB duy trì tốc độ tăng trưởng mạnh ở hầu hết các chỉ tiêu chính. Tổng tài sản đạt 948.549 tỷ đồng, tăng 9,8% so với đầu năm. Trong đó, tiền gửi khách hàng tăng lên 571.029 tỷ đồng, cao hơn mức 537.304 tỷ đồng cuối năm 2024, tương đương tăng trưởng 6,3%. Dư nợ cho vay khách hàng cũng tăng nhanh hơn, đạt 663.032 tỷ đồng, tăng gần 15,5% chỉ trong 9 tháng.
Ngân hàng ACB ghi nhận bức tranh tài chính Quý III/2025 khá tích cực. Tuy nhiên nguồn vốn cho vay tập trung tới 2/3 là ngắn hạn cho thấy rủi ro mất cân đối kỳ hạn.
Hoạt động kinh doanh mang lại kết quả tích cực: thu nhập lãi thuần 9 tháng đạt 19.812 tỷ đồng, tăng 20% so với cùng kỳ năm trước. Lợi nhuận trước thuế đạt 16.071 tỷ đồng, tăng nhẹ so với mức 15.334 tỷ đồng của cùng kỳ 2024, tương đương mức hoàn thành khoảng 70% kế hoạch năm 2025 (23.000 tỷ đồng).
Chi phí dự phòng rủi ro tín dụng trong kỳ giảm nhẹ xuống 1.378 tỷ đồng, góp phần giữ ổn định biên lợi nhuận. Tỷ lệ nợ xấu vẫn ở mức thấp, khoảng 1,12%, tương đương 7.326 tỷ đồng nợ xấu trên tổng dư nợ hơn 652.900 tỷ đồng.
Tuy nhiên, ẩn dưới các con số đẹp về lợi nhuận là một cấu trúc tài sản tiềm ẩn rủi ro. Cụ thể, trong tổng dư nợ hơn 663 nghìn tỷ đồng có tới 442.700 tỷ đồng dư nợ là các khoản vay ngắn hạn. Lượng cho vay ngắn hạn chiếm tới 66% tổng dư nợ khách hàng, trong khi cho vay trung hạn chỉ khoảng 20.100 tỷ và dài hạn 206.300 tỷ. Cơ cấu này cho thấy ngân hàng đang mở rộng cho vay mạnh nhưng lệch hẳn về kỳ hạn ngắn, khác với định hướng tăng tỷ trọng trung, dài hạn vốn là mục tiêu của các tổ chức tín dụng nhằm ổn định dòng tiền.
“Lùm xùm” trái phiếu và dấu hỏi về sự mất cân đối kỳ hạn
Không lâu trước khi công bố báo cáo quý III/2025, Thanh tra Chính phủ công bố kết luận thanh tra về việc chấp hành chính sách pháp luật về phát hành trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ và sử dụng nguồn tiền từ trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ. Trong đó, ACB cũng nằm trong danh sách các ngân hàng sử dụng vốn huy động từ trái phiếu sai mục đích.
Cụ thể, Ngân hàng ACB từng phát hành hai lô trái phiếu mã TPACB2018/10Y (2.200 tỷ đồng) và ACB.2019.04 (1.500 tỷ đồng), với mục tiêu huy động vốn cho vay trung và dài hạn. Tuy nhiên, kết luận thanh tra chỉ rõ phần lớn nguồn tiền này lại được sử dụng cho vay ngắn hạn, bao gồm 2.400 tỷ đồng giải ngân trong hai ngày 20–21/12/2018. Đây cũng là một trong những yếu tố cho thấy sự mất cân đối kỳ hạn, khi ngân hàng dùng vốn huy động dài hạn để cho vay ngắn hạn.
Thuyết minh Báo cáo tài chính quý III/2025 của ACB cũng cho thấy xu hướng này vẫn kéo dài với 442.717 tỷ đồng cho vay ngắn hạn so với 226.470 tỷ đồng trung và dài hạn cộng lại, chênh lệch hơn 216.000 tỷ đồng.
Ngoài ra, một điểm đáng chú ý khác trên thuyết minh về chất lượng dư nợ cho vay khách hàng, ACB cho biết thuyết minh báo cáo nợ vay “Không bao gồm 16.266 tỷ đồng cho vay giao dịch ký quỹ của Công ty TNHH Chứng khoán ACB (ACBS).” Nói cách khác, ACB đang loại trừ hoàn toàn khoản cho vay margin của công ty con ra khỏi bảng cân đối hợp nhất
Đáng nói, Chứng khoán ACB là công ty con do Ngân hàng ACB sở hữu 100% vốn. Hiện đơn vị này vừa tăng cường cho vay margin lên tới hơn 16 nghìn tỷ đồng. Ngoài ra, Chứng khoán ACB cũng đi vay tới 24.446 tỷ đồng từ 20 ngân hàng khác, toàn bộ đều là nợ vay ngắn hạn. Điều này cũng đặt ra câu hỏi về mối liên kết rủi ro giữa ngân hàng mẹ cùng công ty con.
Lê Phong