Bộ Xây dựng yêu cầu các địa phương công khai danh sách người được mua, thuê mua nhà ở xã hội ngay sau khi ký hợp đồng, đồng thời thường xuyên cập nhật danh sách các đối tượng đủ điều kiện. Bên cạnh đó, các địa phương phải công bố công khai tổ chức, cá nhân vi phạm trong quá trình giao dịch để cảnh báo người dân…
Ngày 19/11, Bộ Xây dựng ban hành văn bản số 13732/BXD-QLN gửi UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương, yêu cầu tăng cường biện pháp chấn chỉnh các bất cập trong việc tiếp nhận hồ sơ mua – bán nhà ở xã hội.
Theo Bộ Xây dựng, thời gian qua, nhu cầu mua và thuê mua nhà ở xã hội tại nhiều địa phương tăng mạnh; người dân đặc biệt quan tâm các dự án mở bán, mở tiếp nhận hồ sơ.
Tuy nhiên, tại một số dự án, đã xuất hiện tình trạng tập trung đông người, chen lấn giành chỗ, người dân xếp hàng xuyên đêm, tự lập danh sách thứ tự, giữ suất… gây nguy cơ tranh chấp, mất an ninh trật tự. Cùng với đó là môi giới trái phép, “cò hồ sơ”, thu tiền giữ chỗ ngoài quy định, gây bức xúc dư luận và ảnh hưởng tiêu cực đến hình ảnh cũng như hiệu quả của chính sách nhà ở xã hội.
Bộ Xây dựng cảnh báo, nếu không chấn chỉnh kịp thời, tình trạng này không chỉ gây mất an ninh trật tự mà còn tiềm ẩn nguy cơ phát sinh tiêu cực, tạo điều kiện cho các loại “cò mồi”, môi giới nhận tiền “lo hồ sơ”, rao bán “suất ngoại giao” trái quy định. Điều này có thể làm méo mó chính sách, xói mòn niềm tin của người dân và gây khó khăn cho công tác quản lý nhà nước tại địa phương.
Minh bạch hóa toàn bộ quy trình tiếp nhận hồ sơ
Để bảo đảm việc tiếp nhận hồ sơ mua – thuê mua nhà ở xã hội diễn ra trật tự, minh bạch, thuận lợi và đúng quy định, Bộ Xây dựng đề nghị UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương chỉ đạo Sở Xây dựng cùng các cơ quan liên quan thực hiện một loạt giải pháp.
Cụ thể, cần đôn đốc các dự án nhà ở xã hội đẩy nhanh tiến độ, sớm đưa vào kinh doanh; đồng thời công khai đầy đủ thông tin dự án (quy mô, số lượng căn hộ, giá bán – giá thuê mua, thời gian và địa điểm phát hồ sơ, thời gian bắt đầu – kết thúc nhận hồ sơ…) ít nhất 30 ngày trước thời điểm tiếp nhận.
Việc công khai phải được thực hiện đồng thời trên cổng thông tin điện tử của Sở Xây dựng, UBND cấp xã nơi có dự án và ít nhất một lần trên báo chí là cơ quan ngôn luận của chính quyền địa phương.
Bộ Xây dựng cũng yêu cầu các địa phương tăng cường hướng dẫn người dân chuẩn bị hồ sơ, giấy tờ chứng minh đối tượng và điều kiện, tránh đi lại nhiều lần; chỉ đạo cơ quan, đơn vị có đối tượng đăng ký mua nhà ở xã hội hoặc cơ quan có thẩm quyền tại địa phương thực hiện xác nhận điều kiện thu nhập, nhà ở theo mẫu tại Thông tư 32/2025/TT-BXD ngày 10/11/2025.
Bộ Xây dựng yêu cầu các địa phương công khai danh sách người được mua, thuê mua nhà ở xã hội ngay sau khi ký hợp đồng, đồng thời thường xuyên cập nhật danh sách các đối tượng đủ điều kiện.
Đồng thời, cơ quan công an địa phương phải phối hợp UBND cấp xã và chủ đầu tư xây dựng phương án đảm bảo an ninh trật tự, phân luồng giao thông, tránh tập trung đông người và tình trạng chen lấn.
Bộ cũng yêu cầu các địa phương công khai danh sách người được mua, thuê mua nhà ở xã hội sau khi ký hợp đồng, đồng thời cập nhật liên tục danh sách này trên cổng thông tin của Sở Xây dựng để phục vụ hậu kiểm, tránh trùng lặp đối tượng.
Song song đó, cần kiểm tra và xử lý nghiêm các hành vi môi giới trái phép, “cò mồi”, thu tiền đặt chỗ, thu phí “đảm bảo hồ sơ trúng”, rao bán “suất ngoại giao” trái quy định; công bố công khai tổ chức, cá nhân vi phạm nhằm cảnh báo người dân.
Các địa phương cũng phải tăng cường truyền thông để người dân nắm rõ chính sách, tránh bị lừa đảo; đồng thời đẩy mạnh hậu kiểm, thường xuyên kiểm tra việc quản lý, sử dụng nhà ở xã hội và thu hồi căn hộ với các trường hợp kê khai gian dối, chuyển nhượng sai quy định hoặc không đúng đối tượng.
Không để bị lừa bởi “suất ngoại giao”, “suất nội bộ”
Về phía chủ đầu tư các dự án nhà ở xã hội, Bộ Xây dựng yêu cầu thực hiện nghiêm túc trình tự, thủ tục mua – bán theo quy định pháp luật; công khai đầy đủ thông tin dự án trên trang thông tin điện tử của doanh nghiệp và đồng thời gửi các thông tin này tới Sở Xây dựng, UBND cấp xã nơi có dự án để đăng tải trên các kênh chính thống của địa phương.
Đối với việc tiếp nhận hồ sơ trực tiếp, chủ đầu tư phải bố trí nhiều điểm tiếp nhận, phân chia theo khung giờ, ngày hoặc theo khu vực dân cư; lắp đặt biển hướng dẫn và có lực lượng hỗ trợ điều tiết, phân luồng để tránh tập trung đông người cùng thời điểm.
Chủ đầu tư cũng cần chuẩn bị phương án dự phòng trong trường hợp lượng người nộp hồ sơ vượt quá khả năng tiếp nhận. Nếu phải kéo dài thời gian tiếp nhận, cần thông báo công khai tại các điểm nhận hồ sơ, trên phương tiện truyền thông đại chúng và báo cáo cơ quan có thẩm quyền, bảo đảm mọi người đăng ký đều được tiếp nhận.
Bộ cũng lưu ý chủ đầu tư tăng cường ứng dụng công nghệ số như tiếp nhận hồ sơ trực tuyến, xếp hàng điện tử, phát hồ sơ online nhằm giảm tải lượng người đến trực tiếp.
Đối với người dân có nhu cầu mua nhà ở xã hội, Bộ Xây dựng khuyến cáo: phải chủ động tìm hiểu quy định pháp luật và thông tin dự án qua các kênh chính thống, tránh bị lợi dụng, trục lợi.
Người dân chỉ nên làm việc trực tiếp với cán bộ, nhân viên được uỷ quyền của chủ đầu tư; không giao dịch qua “cò mồi”, môi giới, không tin vào các lời chào mời “suất ngoại giao”, “suất nội bộ”. Hồ sơ chỉ nên nộp tại một dự án duy nhất và không nhờ người khác đứng tên hộ để tránh phát sinh rủi ro và vi phạm quy định.
Bình Minh