Tỷ lệ giải ngân vốn đầu tư công nguồn vốn nước ngoài mới đạt chưa tới 20% kế hoạch, Bộ Tài chính yêu cầu các bộ, ngành, địa phương quyết liệt tháo gỡ điểm nghẽn, thúc đẩy tiến độ trong những tháng cuối năm.
Chiều 15/10, tại Hà Nội, Bộ Tài chính tổ chức hội nghị trực tiếp kết hợp trực tuyến với các bộ, ngành, địa phương nhằm đánh giá tình hình giải ngân đầu tư công nguồn vốn nước ngoài trong các tháng cuối năm 2025, đồng thời bàn biện pháp thúc đẩy tiến độ và định hướng kế hoạch năm 2026. Thứ trưởng Bộ Tài chính Trần Quốc Phương chủ trì hội nghị.
Phát biểu khai mạc, Thứ trưởng Trần Quốc Phương nhấn mạnh, hoàn thành nhiệm vụ giải ngân vốn đầu tư công năm 2025 là yêu cầu trọng tâm, có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong việc thúc đẩy tăng trưởng kinh tế đạt mục tiêu trên 8% và đảm bảo tiến độ thực hiện kế hoạch đầu tư công trung hạn. Ông cho biết, Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ đã ban hành nhiều nghị quyết, công điện và chỉ đạo quyết liệt nhằm tháo gỡ khó khăn, đôn đốc giải ngân, song kết quả vẫn còn khiêm tốn.
“Mục tiêu của hội nghị hôm nay là lắng nghe, trao đổi, phân tích nguyên nhân và đề xuất giải pháp thực tế. Quan trọng nhất là tìm ra nguyên nhân cốt lõi, vì sao dù nhiều vướng mắc đã được tháo gỡ từ đầu năm, nhưng tiến độ vẫn chậm,” Thứ trưởng nhấn mạnh.
Thứ trưởng Bộ Tài chính Trần Quốc Phương phát biểu tại hội nghị.
Theo báo cáo của Bộ Tài chính, tính đến ngày 14/10, tỷ lệ giải ngân vốn đầu tư công từ nguồn vốn nước ngoài mới đạt 18,68%, tương đương khoảng 4.373 tỷ đồng. Dự kiến đến cuối tháng 10, con số này chỉ đạt khoảng 20% kế hoạch được giao, thấp hơn nhiều so với cùng kỳ các năm trước. Trong 108 dự án và tiểu dự án được giao vốn ODA, mới có 72 dự án đã giải ngân, còn 36 dự án chưa thực hiện, trong đó 12 dự án chưa có hiệu lực hoặc chưa ký hiệp định vay.
Về vốn kế hoạch năm 2024 kéo dài sang 2025, tỷ lệ giải ngân mới đạt 5,89%, trong đó các bộ, ngành chỉ đạt khoảng 3%, còn địa phương đạt 15%. Đáng chú ý, đến thời điểm này vẫn còn 5 bộ, địa phương chưa giải ngân gồm Bộ Ngoại giao và các tỉnh Lai Châu, Hưng Yên, Đồng Nai, Tây Ninh. Tổng kế hoạch vốn ODA năm 2025 được Thủ tướng giao là hơn 23.400 tỷ đồng, trong đó khối bộ, ngành được giao hơn 11.000 tỷ đồng và khối địa phương hơn 12.000 tỷ đồng.
Quang cảnh hội nghị.
Các đại biểu tại hội nghị cho rằng tiến độ giải ngân chậm do nhiều nguyên nhân, trong đó nổi bật là chậm giải phóng mặt bằng, chậm đấu thầu và ký hợp đồng; thủ tục điều chỉnh chủ trương đầu tư, điều chỉnh dự án, hiệp định vay và kế hoạch vốn còn kéo dài; sự chậm trễ trong việc nhận ý kiến không phản đối của nhà tài trợ; thay đổi cơ chế hành chính tại một số địa phương khi sáp nhập đơn vị hành chính, chuyển sang chính quyền hai cấp; khó khăn về thời tiết, thiên tai ảnh hưởng thi công; và đặc biệt là năng lực chuẩn bị đầu tư, quản lý dự án còn hạn chế.
Trước thực tế đó, hội nghị thống nhất cần triển khai nhiều giải pháp đồng bộ nhằm thúc đẩy giải ngân vốn ODA những tháng cuối năm. Bộ Tài chính yêu cầu các đơn vị giám sát chặt tiến độ, tập trung vào các dự án đã hoàn thành thủ tục đầu tư; khẩn trương xử lý vướng mắc trong phạm vi thẩm quyền, đặc biệt là về mặt bằng và đấu thầu. Với các kiến nghị vượt thẩm quyền, các bộ, ngành và địa phương phải kịp thời tổng hợp, báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định. Bộ Tài chính cũng sẽ phối hợp chặt chẽ với các nhà tài trợ để rút ngắn quy trình phê duyệt hồ sơ, đẩy nhanh thủ tục rút vốn và kiểm soát chi ngay khi hồ sơ đủ điều kiện.
Thứ trưởng Trần Quốc Phương đề nghị các bộ, ngành, địa phương trong quá trình lập kế hoạch đầu tư công năm 2026 cần rà soát kỹ khả năng triển khai từng dự án, tránh tình trạng đăng ký vốn vượt quá năng lực thực hiện, gây phải điều chỉnh. Ông cũng yêu cầu tăng cường tập huấn, hướng dẫn để nâng cao năng lực quản lý, điều hành và giải ngân vốn ODA, bảo đảm tiến độ, hiệu quả sử dụng vốn đầu tư công, góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và ổn định kinh tế vĩ mô.
Đinh Toàn