Ủy ban châu Âu (EC) vừa đưa ra kết luận sơ bộ cho rằng nền tảng thương mại điện tử Temu chưa thực hiện đầy đủ các biện pháp ngăn chặn việc kinh doanh hàng hóa bất hợp pháp và không an toàn.
Những thiếu sót được xác định liên quan đến kiểm soát chất lượng sản phẩm, kiểm duyệt nội dung và xử lý người bán vi phạm. Nếu các kết luận được xác nhận, Temu có thể đối mặt với mức phạt lên tới 6% tổng doanh thu toàn cầu hằng năm theo Đạo luật Dịch vụ kỹ thuật số (DSA).
EC chỉ ra những lỗ hổng trong kiểm soát hàng hóa và người bán
Kết luận sơ bộ của EC đánh dấu bước tiến mới trong quá trình giám sát trách nhiệm của các nền tảng thương mại điện tử xuyên biên giới tại châu Âu. Thay vì chỉ xem xét việc doanh nghiệp có nhận diện và đánh giá rủi ro hay không, cơ quan quản lý đang tập trung sâu hơn vào hiệu quả thực tế của các biện pháp kiểm soát hàng hóa và hoạt động kinh doanh trên nền tảng.
Theo các điều tra viên của EC, một trong những vấn đề đáng quan ngại tại Temu là cơ chế kiểm soát chất lượng và an toàn sản phẩm chưa đáp ứng yêu cầu. Nền tảng này chỉ yêu cầu người bán cung cấp báo cáo kiểm nghiệm đối với một tỷ lệ nhỏ sản phẩm. Ngay cả khi có yêu cầu, việc kiểm tra, xác minh các tài liệu cũng chưa được thực hiện đầy đủ.
Đối với những nhóm hàng có nguy cơ ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe và an toàn người sử dụng như đồ chơi trẻ em, thiết bị điện tử và mỹ phẩm, Temu cũng chưa ưu tiên đúng mức các hoạt động kiểm tra thực tế. Kết quả kiểm tra ngẫu nhiên sản phẩm chưa được theo dõi và xử lý đầy đủ, trong khi danh mục hàng hóa trên nền tảng liên tục mở rộng.
EC không chỉ chỉ ra những hạn chế trong kiểm soát an toàn sản phẩm mà còn bày tỏ quan ngại về cơ chế kiểm duyệt nội dung và xử lý người bán vi phạm trên nền tảng Temu. Ảnh: The Associated Press.
Theo EC, các biện pháp hiện tại chưa đủ để xác định liệu sản phẩm được kinh doanh trên Temu có thực sự đáp ứng những yêu cầu an toàn của EU hay không.
Vấn đề này cho thấy thách thức trong quản lý thương mại điện tử quy mô lớn, khi một nền tảng có thể tập hợp hàng triệu sản phẩm từ nhiều nhà bán hàng khác nhau. Việc dựa chủ yếu vào thông tin do người bán cung cấp hoặc hồ sơ kiểm nghiệm chưa được xác minh đầy đủ có thể tạo ra khoảng trống trong kiểm soát chất lượng.
Một sản phẩm được giới thiệu với đầy đủ hình ảnh, thông số kỹ thuật và cam kết của người bán không đồng nghĩa với việc đã đáp ứng các tiêu chuẩn an toàn bắt buộc tại thị trường tiêu thụ. Đặc biệt, đối với hàng hóa dành cho trẻ em, thiết bị điện và mỹ phẩm, những thiếu sót trong khâu xác minh có thể khiến người tiêu dùng phải đối mặt với rủi ro mà họ khó nhận biết trước khi mua hàng.
Ngoài kiểm soát sản phẩm, EC cũng chỉ ra những hạn chế trong hệ thống kiểm duyệt nội dung của Temu. Theo kết quả điều tra, cơ chế kiểm duyệt chủ yếu tập trung vào thông tin đăng tải kèm sản phẩm và mức độ tuân thủ các điều khoản, điều kiện của nền tảng, thay vì đánh giá đầy đủ mức độ an toàn thực tế của hàng hóa.
Việc đối chiếu sản phẩm mới với những mặt hàng từng bị xác định không tuân thủ quy định cũng chưa được chú trọng đúng mức. Trong khi đó, số lượng nhân sự kiểm duyệt chưa tăng tương ứng với tốc độ mở rộng danh mục sản phẩm, có thể ảnh hưởng đến khả năng phát hiện và xử lý kịp thời hàng hóa có dấu hiệu vi phạm.
Đáng chú ý, EC đánh giá cơ chế xử lý người bán vi phạm của Temu còn phân tán và thiếu hiệu quả răn đe. Các biện pháp chủ yếu tập trung vào từng cửa hàng riêng lẻ, thay vì xử lý trực tiếp nhà kinh doanh đứng sau các cửa hàng đó.
Điều này có thể tạo ra kẽ hở trong quản lý, bởi một người bán có khả năng vận hành nhiều cửa hàng khác nhau trên cùng nền tảng. Khi một cửa hàng bị đình chỉ, hoạt động kinh doanh vẫn có thể tiếp tục thông qua cửa hàng khác do cùng người bán quản lý.
EC cũng cho rằng Temu mất nhiều thời gian để xử lý những người bán liên tục vi phạm. Trong một số trường hợp, nhà bán hàng có thể thực hiện nhiều hành vi vi phạm nghiêm trọng, bao gồm kinh doanh sản phẩm không vượt qua các cuộc kiểm tra an toàn, trước khi cửa hàng bị đình chỉ.
Những vấn đề này đặt ra yêu cầu không chỉ phát hiện, gỡ bỏ sản phẩm vi phạm mà còn phải xác định và kiểm soát chủ thể kinh doanh đứng sau các gian hàng. Nếu chỉ xử lý từng tài khoản riêng lẻ, nguy cơ tái diễn hành vi vi phạm vẫn có thể tồn tại.
Temu đối mặt nguy cơ bị phạt tới 6% doanh thu toàn cầu
Những kết luận sơ bộ mới nhất được đưa ra trong bối cảnh Temu đã nhiều lần nằm trong diện giám sát của cơ quan quản lý châu Âu về trách nhiệm kiểm soát hàng hóa bất hợp pháp.
Theo thông tin được công bố, tháng 5/2026, EC đã áp dụng mức phạt 200 triệu euro đối với Temu liên quan đến việc không thực hiện đầy đủ nghĩa vụ đánh giá rủi ro mang tính hệ thống theo DSA.
Trong quá trình điều tra trước đó, EC nhận định người tiêu dùng tại EU có nguy cơ cao gặp phải các sản phẩm không đáp ứng quy định khi mua hàng trên Temu. Kết quả kiểm tra mua hàng bí mật do cơ quan này thực hiện cho thấy tỷ lệ lớn bộ sạc được lựa chọn để kiểm nghiệm không vượt qua các bài kiểm tra an toàn cơ bản. Một số đồ chơi trẻ em cũng được xác định có nguy cơ từ trung bình đến cao, chẳng hạn chứa hóa chất vượt ngưỡng cho phép hoặc có bộ phận dễ tháo rời, tiềm ẩn nguy cơ gây nghẹt thở.
Tại Việt Nam, Temu buộc phải tạm dừng hoạt động do chưa hoàn thiện thủ tục đăng ký theo quy định của Bộ Công Thương. (Ảnh tư liệu)
Sau quyết định xử phạt, Temu được yêu cầu xây dựng kế hoạch hành động nhằm khắc phục những thiếu sót liên quan đến nghĩa vụ đánh giá rủi ro. Tháng 10/2026, EC đã chấp thuận kế hoạch này.
Tuy nhiên, việc được chấp thuận kế hoạch khắc phục không đồng nghĩa với việc Temu đã đáp ứng đầy đủ các nghĩa vụ kiểm soát trong thực tế. Kết luận sơ bộ mới nhất tập trung vào hiệu quả triển khai những biện pháp cụ thể nhằm ngăn chặn hàng hóa bất hợp pháp và không an toàn xuất hiện trên nền tảng.
Trước các nhận định của EC, Temu bày tỏ không đồng tình với những kết luận sơ bộ liên quan đến biện pháp giảm thiểu rủi ro đối với hoạt động kinh doanh sản phẩm bất hợp pháp.
Doanh nghiệp cho biết đã đầu tư đáng kể vào hạ tầng tuân thủ, nhân lực chuyên môn và triển khai nhiều biện pháp kiểm soát nhằm giảm thiểu nguy cơ hàng hóa bất hợp pháp được kinh doanh trên nền tảng. Temu cũng khẳng định sẽ xem xét kỹ các kết luận, gửi phản hồi và tiếp tục hợp tác với EC để giải quyết những quan ngại còn tồn tại.
Theo quy trình điều tra, Temu có quyền tiếp cận hồ sơ, xem xét các tài liệu liên quan và gửi văn bản bảo vệ quan điểm của mình trước EC. Hội đồng Dịch vụ kỹ thuật số châu Âu cũng sẽ được tham vấn trước khi cơ quan quản lý đưa ra quyết định tiếp theo.
Nếu các quan điểm sơ bộ được xác nhận và EC ban hành quyết định chính thức về việc Temu không tuân thủ DSA, nền tảng này có thể phải chịu mức phạt tối đa 6% tổng doanh thu toàn cầu hằng năm, đồng thời phải thực hiện các biện pháp khắc phục theo yêu cầu của cơ quan quản lý.
Vụ việc cho thấy yêu cầu quản lý thương mại điện tử tại EU đang chuyển từ việc buộc các nền tảng nhận diện, đánh giá rủi ro sang kiểm chứng hiệu quả thực tế của hệ thống kiểm soát. Quy mô hoạt động lớn, số lượng người bán đông hay đặc thù kinh doanh xuyên biên giới không làm giảm trách nhiệm của nền tảng trong việc bảo đảm an toàn hàng hóa và bảo vệ người tiêu dùng.
Đối với các doanh nghiệp thương mại điện tử, đây cũng là cảnh báo về những rủi ro pháp lý khi mở rộng hoạt động mà không đồng thời đầu tư tương xứng cho hệ thống kiểm duyệt, xác minh sản phẩm và quản lý người bán. Tuân thủ tiêu chuẩn an toàn không chỉ là nghĩa vụ pháp lý mà còn là yếu tố quan trọng để duy trì niềm tin của người tiêu dùng và khả năng phát triển lâu dài tại các thị trường quốc tế.
Đinh Toàn