Thanh toán không tiền mặt - Xu hướng tất yếu của xã hội hiện đại

Những năm gần đây trước sự bùng nổ của công nghệ là trong những điều kiện giúp thanh toán không tiền mặt phát triển mạnh mẽ. Theo đó, xu thế thanh toán không dùng tiền mặt là xu hướng tất yếu trong xã hội hiện đại ngày nay, trong khi các ngân hàng ngày càng chú trọng đầu tư cho phát triển các công nghệ mới.

Với những chủ trương, định hướng, giải pháp tại các quyết định, kế hoạch của Chính phủ và Ngân hàng Nhà nước, trong thời gian tới ngành ngân hàng sẽ tiếp tục gặt hái và đạt được nhiều thành quả đáng ghi nhận trong thanh toán không dùng tiền mặt, thúc đẩy chuyển đổi số.

Vụ trưởng Vụ Thanh toán Ngân hàng Nhà nước - ông Phạm Anh Tuấn nhấn mạnh, “Thanh toán không dùng tiền mặt đã và đang là xu thế tất yếu, không thể đảo ngược, đặc biệt khi các bạn trẻ Việt Nam - những chủ nhân tương lai của đất nước đang ngày càng trở lên nhạy bén, bắt nhịp nhanh chóng với xu thế và công nghệ hiện đại, tạo cơ hội cho ngành ngân hàng trong việc cung cấp các dịch vụ ngân hàng, thanh toán mới, hiện đại, góp phần thúc đẩy thanh toán không dùng tiền mặt”.

Theo đó, những thói quen thanh toán không dùng tiền mặt đã ngày càng được áp dụng rộng rãi ở mọi ngành nghề, lĩnh vực. Người tiêu dùng có thể thấy tại siêu thị, nhà hàng, cửa hàng, chợ dân sinh, thậm chí là cả quán trà đá vỉa hè... đều thấy thanh toán không dùng tiền mặt. Và trong các phương thức thanh toán không dùng tiền mặt, QR code có tốc độ tăng trưởng mạnh mẽ nhất cả về số lượng và giá trị. Đặc biệt là số lượng thanh toán năm sau luôn cao hơn năm trước nhiều lần.

Theo số liệu từ Công ty cổ phần Thanh toán quốc gia Việt Nam (NAPAS), trong 7 tháng đầu năm 2023, thanh toán không dùng tiền mặt, thanh toán qua kênh điện thoại di động tăng đều tăng mạnh, đặc biệt là thanh toán qua QR Code tăng hơn 120%. Cụ thể, thanh toán không dùng tiền mặt tăng 51,14% về số lượng, qua kênh Internet tăng 66,46% về số lượng, qua kênh điện thoại di động tăng 63,09% về số lượng; qua QR Code tăng 124,15% về số lượng so với cùng kỳ năm 2022.

Nhờ có các giải pháp đồng bộ của Chính phủ, Ngân hàng Nhà nước và các Bộ ngành, trong những năm vừa qua, chuyển đổi số trong hệ thống ngân hàng có tốc độ phát triển rất nhanh, nhiều ngân hàng có tỉ lệ giao dịch trên kênh số chiếm đến 94% đến 97% số lượng giao dịch trên kênh số, đặc biệt trong trong lĩnh vực thanh toán điện tử.

Đặc biệt là các Ngân hàng Thương mại Việt Nam đã đầu tư mạnh mẽ công nghệ mới, ngân hàng lõi, ứng dụng API, xây dựng hệ sinh thái ngân hàng mở,... Thống kê cho thấy, đến cuối năm 2022, ngành ngân hàng đầu tư hơn 15.000 tỷ đồng cho hoạt động chuyển đổi số và đưa Việt Nam là một trong những nước ứng dụng ngân hàng số hàng đầu, với tỷ lệ tăng trưởng 40% về thanh toán số.

Trong khi số lượng tài khoản cá nhân mở tại các Ngân hàng Thương mại trên cả nước đạt khoảng 68,7 triệu tài khoản, khoảng 70 tổ chức tín dụng đã cung cấp dịch vụ thanh toán qua Internet và khoảng 36 ngân hàng thương mại cung cấp dịch vụ thanh toán qua điện thoại di động. … Ngân hàng Nhà nước đưa ra dự báo về giá trị thanh toán di động tại Việt Nam dự kiến sẽ lên đến 70,9 tỷ USD vào năm 2025. Theo báo cáo e-Conomy SEA 2022, thanh toán số tại Việt Nam dự kiến sẽ đạt 143 tỷ USD tổng giá trị giao dịch tại Việt Nam vào năm 2025. 

Theo Phó Tổng Giám đốc Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam (Vietcombank) - Bà Nguyễn Thị Kim Oanh nhấn mạnh, "Thanh toán không tiền mặt - không tiếp xúc - không giới hạn không gian, thời gian, thiết bị đã trở thành xu thế tất yếu với những tiện ích rõ rệt cho người dùng, đúng như chủ đề “Bứt phá giới hạn”.

Đồng quan điểm đại diện của PG Bank chia sẻ, “hiểu được xu hướng tiêu dùng không dùng tiền mặt đang ngày càng phổ biến và trở nên quan trọng trong cuộc sống hàng ngày, bên cạnh Dịch vụ Internet Banking, PG Bank đã triển khai Dịch vụ PG APP để phục vụ các nhu cầu giao dịch của khách hàng trên nền tảng số. Cùng với công nghệ hiện đại và bảo mật hàng đầu, PG APP luôn nỗ lực sáng tạo để mang tới những sản phẩm tối ưu tốt nhất cho khách hàng cùng trải nghiệm thân thiện, trực quan, dễ sử dụng với những tính năng linh hoạt”.

Trước những lợi ích mà việc thanh toán không dùng tiền mặt mang lại cho nền kinh tế và xã hội cũng như những thuận tiện đem lại thì vẫn còn không ít thách thức.

Cụ thể,

bên cạnh đó cơ sở hạ tầng và công nghệ phục vụ thanh toán không dùng tiền mặt được chú trọng đầu tư, nâng cao chất lượng và phát huy hiệu quả. Các dịch vụ, phương tiện thanh toán không dùng tiền mặt hiện đại dựa trên ứng dụng nền tảng công nghệ thông tin, fintech phát triển mạnh, đa dạng với nhiều sản phẩm, phương tiện mới, an toàn, tiện lợi; các công nghệ mới trong lĩnh vực thanh toán (ATM, POS, internet/mobile payment, QR Code, contactless payment, super app của một số fintech...).

Theo TS. Nguyễn Quốc Hùng, Tổng thư ký Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam (VNBA) cho biết, ngành ngân hàng vẫn còn gặp nhiều khó khăn trong chuyển đổi số ở lĩnh vực thanh toán, như: hành lang pháp lý phục vụ hoạt động thanh toán điện tử chưa hoàn thiện; Chi phí đầu tư cho hệ thống công nghệ và phát triển các sản phẩm, dịch vụ mới rất lớn; Hệ thống công nghệ giữa các ngân hàng chưa đồng nhất; Cơ sở hạ tầng phục vụ phát triển ngân hàng số còn nhiều bất cập, mạng lưới điểm giao dịch ngân hàng, trụ máy ATM chưa phân bố đều tại các huyện, thị; Một số sản phẩm dịch vụ thanh toán không bằng tiền mặt chưa được thiết kế theo hướng phù hợp với nhu cầu của người tiêu dùng khu vực nông thôn, do đó chưa phát huy được tối đa dịch vụ./.

Hải Bình (T/H)