Dù đã trúng toàn bộ các gói thầu khi tham gia đấu thầu tại huyện Thanh Trì (TP Hà Nội), nhưng việc thực hiện các dự án sau đó của Công ty TNHH Cây xanh Đô thị lại cho thấy nhiều tồn tại, dấu hiệu không đạt chuẩn. Những dự án do doanh nghiệp này trúng thầu thi công, dù hoàn thiện chưa lâu hay đang triển khai cũng đã xuất hiện tình trạng ngập úng, xuống cấp, cây cối ngả nghiêng và chết hàng loạt.
Doanh nghiệp địa phương, “bách chiến bách thắng” khi đấu thầu tại huyện Thanh Trì
Thời gian gần đây, dư luận cả nước chưa khỏi bàng hoàng về việc Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an (C03) đã liên tiếp khởi tố những vụ án liên quan đến hoạt động đấu thầu như vụ án vi phạm quy định về đấu thầu gây hậu quả nghiêm trọng, đưa hối lộ, nhận hối lộ xảy ra tại CTCP Tập đoàn Thuận An. Hay trước đó, C03 cũng đã khởi tố vụ án "Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng" xảy ra tại CTCP Tập đoàn Phúc Sơn – một doanh nghiệp địa phương, đóng trên địa bàn tỉnh Vĩnh Phúc. Cơ quan chức năng cũng khởi tố, bắt tạm giam đối với Nguyễn Văn Hậu- Chủ tịch HĐQT Tập đoàn Phúc Sơn và hàng loạt lãnh đạo tỉnh Vĩnh Phúc cũng như lãnh đạo, cán bộ tại các Ban quản lý dự án tỉnh này. Ban đầu, doanh nghiệp này có quy mô vừa phải, hoạt động ở lĩnh vực xây lắp tại địa bàn huyện Vĩnh Tường nhưng sau quá trình nhiều năm liên tiếp trúng và triển khai loạt dự án lớn nhỏ trên địa bàn tỉnh Vĩnh Phúc, Phúc Sơn vươn mình ra khắp các tỉnh trên cả nước. Mở rộng điều tra vụ án này, nhiều cán bộ, trong đó có nhiều lãnh đạo địa phương tại tỉnh Vĩnh Phúc đã vướng vòng lao lý khi để doanh nghiệp này trúng loạt dự án.
Mới đây nhất, đại diện Cục An ninh điều tra Bộ Công an cho biết, Cơ quan An ninh điều tra đã ra quyết định khởi tố vụ án liên quan đến Công ty Cây xanh Công Minh về hành vi “Vi phạm quy định về đấu thầu gây hậu quả nghiêm trọng”, “Đưa hối lộ” và “Nhận hối lộ”. Theo đó, Cơ quan An ninh điều tra Bộ Công an xác định, Công ty Cây xanh Công Minh đã thông đồng với các chủ đầu tư để tham gia vào những gói thầu để trúng thầu. Công ty Cây xanh Công Minh đã tham gia khoảng 600 gói thầu, trúng thầu với trị giá lên tới hàng nghìn tỷ đồng. Từ đó, Bộ Công an đã yêu cầu một loạt các địa phương cung cấp hồ sơ đấu thầu liên quan đến các dự án vườn hoa, cây xanh để phục vụ điều tra.
Ngoài ra, nhiều thông tin về các vụ việc doanh nghiệp địa phương liên tiếp trúng thầu với nhiều dấu hiệu đang bị điều tra, làm rõ cũng khiến cho công tác đấu thầu được dư luận quan tâm hơn bao giờ hết. Thực tế, các gói thầu không phân biệt lớn nhỏ đều có thể có những “điểm ngờ” mà doanh nghiệp hay người dân khi tiếp cận sẽ phải đặt ra câu hỏi: “Tại sao lại như vậy?” Câu trả lời chắc chắn còn phải chờ các cơ quan chức năng vào cuộc và làm rõ.
Khi nhìn vào hoạt động đấu thầu tại Ban Quản lý dự án Đầu tư xây dựng (QLDA ĐTXD) huyện Thanh Trì nói riêng và trên địa bàn huyện Thanh Trì (TP Hà Nội) nói chung, nhiều người chắc hẳn cũng sẽ đặt ra nhiều nghi vấn, sự hoài nghi về những “điểm ngờ” này. Theo đó, tại đấy xuất hiện việc doanh nghiệp trúng toàn bộ các gói thầu cây xanh mà họ tham gia, tỷ lệ trúng thầu 100%. Đáng nói, việc doanh nghiệp liên tiếp trúng thầu, trúng thầu với chung “kịch bản” chỉ 01 nhà thầu tham dự, với nhiều doanh nghiệp cùng xuất hiện với vai trò tại các gói thầu giúp Công ty TNHH Cây xanh Đô thị trúng thầu với giá rất sát với giá với thầu, tỷ lệ tiết kiệm ngân sách Nhà nước rất thấp, dưới 1%, mức tiết kiệm không đáng kể.
Cụ thể, Công ty TNHH Cây xanh Đô thị có địa chỉ trụ sở tại Thôn 1, Xã Vạn Phúc, Huyện Thanh Trì, Hà Nội. Doanh nghiệp được thành lập từ ngày 14/08/2006, người đại diện theo pháp luật là ông Nguyễn Phạm Thịnh. Theo phản ánh, là một doanh nghiệp địa phương có ngành nghề hoạt động liên quan lĩnh vực cây xanh, doanh nghiệp liên tiếp trúng các gói thầu có giá trị lớn do Ban QLDA ĐTXD huyện Thanh Trì và các cơ quan trên địa bàn huyện Thanh Trì làm chủ đầu tư. Cùng với đó, doanh nghiệp này tham gia và có tỷ lệ trúng thầu đạt 100% các gói thầu tại Ban QLDA ĐTXD huyện Thanh Trì.
Dữ liệu cho thấy, từ thời điểm hoạt động đấu thầu được áp dụng hình thức qua mạng đấu thầu quốc gia, Công ty TNHH Cây xanh Đô thị đã tham gia 42 gói thầu, trong đó trúng cả 42 gói, hầu hết các gói thầu doanh nghiệp này trúng đều do các phòng ban của UBND huyện Thanh Trì làm chủ đầu tư. Đáng chú ý, doanh nghiệp này trúng 32/32 gói thầu đã tham dự tại Ban QLDA ĐTXD huyện Thanh Trì. Tổng giá trị mà đơn vị này trúng thầu tại Ban QLDA ĐTXD huyện Thanh Trì là 787.787.307.848 VND. Dù trúng toàn bộ 32 gói thầu đã tham dự nhưng tỷ lệ tiết kiệm ở các gói mà doanh nghiệp này đã thực hiện với Ban QLDA ĐTXD huyện Thanh Trì là rất thấp, chỉ chưa đến 1%. Các gói thầu Công ty TNHH Cây xanh Đô thị trúng thầu diễn ra trong những năm gần đây.
Bên cạnh đó, doanh nghiệp này cũng trúng cả 5/5 gói thầu đã tham dự tại Văn phòng HĐND và UBND huyện Thanh Trì, với tổng số tiền trúng thầu là 421.595.000 VND, tỷ lệ tiết kiệm cũng rất thấp khoảng 1%. Đáng nói nhất, gần như ở tất cả các gói thầu mà doanh nghiệp trúng ở Ban QLDA ĐTXD huyện Thanh Trì hay Văn phòng HĐND và UBND huyện Thanh Trì đều có chung “kịch bản” khi Công ty TNHH Cây xanh Đô thị là đơn vị duy nhất tham dự. Do đó, pháp nhân này trúng thầu mà không cần cạnh tranh về giá, khiến tỷ lệ tiết kiệm đạt rất thấp, dư luận hoài nghi về mục đích tiết kiệm của hoạt động đấu thầu liệu có đạt được?
Công ty TNHH Cây xanh Đô thị trúng Gói thầu số 02: Duy trì hệ thống cây xanh, thảm cỏ trên địa bàn huyện Thanh Trì giai đoạn 2024-2026.
Cụ thể, ngày 28/12/2023, ông Nguyễn Huy Toàn – Phó Chủ tịch UBND huyện Thanh Trì đã ký ban hành Quyết định số 6854/QĐ-UBND về việc phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu Gói thầu số 02: Duy trì hệ thống cây xanh, thảm cỏ trên địa bàn huyện Thanh Trì giai đoạn 2024-2026. Công ty TNHH Cây xanh Đô thị là đơn vị trúng thầu với giá 18.532.375.000 VND. Tại gói thầu này, nhiều doanh nghiệp đã có ý kiến về HSMT và các tiêu chí mời thầu. Tuy nhiên, đại diện bên mời thầu sau đó không có phản hồi, làm rõ. Dẫn đến việc sau đó, đã có nhà thầu bị đánh trượt về những yêu cầu của HSMT được cho là hạn chế cạnh tranh của nhà thầu. Điều này khiến dư luận hoài nghi, có hay không việc “dàn xếp”, gian lận trong hoạt động đấu thầu?
Trước đó ít ngày, ngày 22/12/2023, ông Trần Việt Trung – Giám đốc Ban QLDA ĐTXD huyện Thanh Trì đã ký ban hành Quyết định số 662/QĐ-BQLDAĐTXD về việc phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu Gói thầu số 02: Thi công xây dựng công trình dự án Cải tạo, kè ao số 6 xã Yên Mỹ, huyện Thanh Trì. Công ty TNHH Cây xanh Đô thị góp mặt trong đơn vị trúng thầu với giá 56.233.164.000 VND. Thời gian thực hiện gói thầu là 205 ngày.
Trước nữa, ngày 30/11/2023, ông Trần Việt Trung – Giám đốc Ban QLDA ĐTXD huyện Thanh Trì cũng đã ký ban hành Quyết định số 615/QĐ-BQLDAĐTXD phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu Gói thầu số 05: Thi công xây dựng công trình dự án Sửa chữa, chỉnh trang các tuyến đường phố văn minh đô thị trên địa bàn thị trấn Văn Điển, huyện Thanh Trì. Theo Quyết này, Công ty TNHH Cây xanh Đô thị là đơn vị trúng thầu với giá 9.072.149.583,106 VND. Thời gian thực hiện gói thầu là 55 ngày.
|
|
Bộ Công an đã khởi tố vụ án Vi phạm quy định về đấu thầu gây hậu quả nghiêm trọng đưa và nhận hối lộ xảy ra tại Công ty Cây xanh Công Minh và các tỉnh thành phố Cây xanh Công Minh thành lập tháng 10/2008 tại đường Phú Riềng Đỏ phường Tân Bình thị xã Đồng Xoài tỉnh Bình Phước Giai đoạn 2020 – 2022 trên sân nhà Bình Phước nhà thầu này thường trúng sát giá do không có đối thủ cạnh tranh
|
Đáng nói, cả 2 gói thầu nói trên, Công ty TNHH Cây xanh Đô thị đều trúng thầu với chung “kịch bản” là nhà thầu duy nhất tham dự. Cùng với đó, cả 3 gói thầu mà doanh nghiệp này trúng trong vòng 01 tháng đều có sự “song hành” của Công ty CP Tư vấn Thiết kế Kiến trúc Xây dựng Việt Nam với tư cách là đơn vị lập HSMT và đánh giá HSDT. Có thế thấy, mối liên hệ của 3 đơn vị ở 3 gói thầu: Ban QLDA ĐTXD huyện Thanh Trì - Công ty CP Tư vấn Thiết kế Kiến trúc Xây dựng Việt Nam - Công ty TNHH Cây xanh Đô thị. Kết quả đã rõ, Công ty TNHH Cây xanh Đô thị là doanh nghiệp trúng thầu.
Số liệu thống kê cho thấy, số lượng nhà thầu trung bình tham gia đấu thầu qua mạng là 2,5 nhà thầu/gói thầu. Theo Trung tâm Đấu thầu qua mạng quốc gia, tỷ lệ nhà thầu tham gia trên mỗi gói thầu chưa được cải thiện nhiều, đặc biệt tại các gói thầu thuộc lĩnh vực xây lắp. Vậy phải chăng những gói thầu tại Ban QLDA ĐTXD huyện Thanh Trì có quá ít nhà thầu tham dự, vì sao lại có tình trạng này?
Bộ Kế hoạch và Đầu tư cho rằng, hiện tượng gói thầu chỉ có 1 nhà thầu tham gia làm tỷ lệ tiết kiệm trong đấu thầu qua mạng mặc dù cao hơn đấu thầu truyền thống nhưng vẫn chưa đạt yêu cầu. Như vậy, với tỷ lệ các gói thầu đấu thầu qua mạng chỉ có 1 nhà thầu tham dự cùng với tỷ lệ tiết kiệm rất thấp, dẫn đến nhiều nghi ngại cho rằng có hiện tượng lách luật, vi phạm quy định về cạnh tranh, công bằng?
Theo một chuyên gia đấu thầu chia sẻ, có trường hợp đấu thầu qua mạng chỉ có 1 nhà thầu quan tâm, tham gia là do thực tế có trường hợp những gói thầu này được “bài binh bố trận”, có sự thông đồng giữa chủ đầu tư, bên mời thầu với nhà thầu như: gài bẫy tiêu chí lựa chọn nhà thầu trong hồ sơ mời thầu, tạo khó khăn trong khâu thẩm định, đánh giá; thông báo mời thầu qua mạng vào các ngày lễ, tết để giảm sự cạnh tranh…
Do đó, cần thực hiện kiểm tra, khảo sát thí điểm một cách ngẫu nhiên dựa trên thống kê các gói thầu có những dấu hiệu thiếu cạnh tranh như: chỉ có 1 nhà thầu tham dự ở nhiều gói thầu của cùng một bên mời thầu, hoặc bên mời thầu có số lượng lớn các gói thầu chỉ có 1 nhà thầu tham gia. Thực tế, nhiều địa phương đã đưa các gói thầu chỉ có 1 nhà thầu tham dự vào diện giám sát, theo dõi để chấn chỉnh.
Mới nhất, liên quan đến vấn đề này, ngày 25/8/2023, Văn phòng Chính phủ có Văn bản số 6601/VPCP-CN gửi các Bộ, cơ quan ngang Bộ; UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương; các tập đoàn, Tổng công ty nhà nước về việc báo cáo tình hình thực hiện hoạt động đấu thầu. Theo đó, văn bản nêu rõ: Tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra, giám sát, theo dõi về hoạt động lựa chọn nhà thầu và nhà đầu tư, đặc biệt đối với những gói thầu có nhiều kiến nghị, phản ánh tiêu cực, vi phạm; những gói thầu có ít nhà thầu tham gia dự thầu và có tỷ lệ tiết kiệm thấp; những trường hợp một nhà thầu trúng nhiều gói thầu tại một địa phương, một chủ đầu tư, bên mời thầu trong thời gian dài. Trường hợp phát hiện có dấu hiệu vi phạm pháp luật thì kịp thời có biện pháp xử lý theo đúng quy định của pháp luật.
Cây tại các dự án của Công ty Cây xanh Đô thị trúng thầu chết hàng loạt?
Cây xanh tại các dự án do Công ty TNHH Cây xanh Đô thị trúng thầu và thi công chết khô sau thời gian ngắn công trình đưa vào sử dụng.
Những hoài nghi của dư luận không phải không có cơ sở khi nhìn vào thực tế triển khai tại các dự án mà Công ty TNHH Cây xanh Đô thị trúng thầu. Theo đó, ở dự án Xây dựng khu cây xanh công cộng thuộc xứ đồng Ao Gỗ, xã Tả Thanh Oai, huyện Thanh Trì, Công ty TNHH Cây xanh Đô thị là đơn vị trúng thầu với giá 2.031.116.000 VND, theo Quyết định số 545/QĐ-BQLDAĐTXD, ngày 11/10/2023, thời gian thực hiện là 88 ngày. Dự án có thời gian bảo hành công trình là 12 tháng.
Tuy nhiên, ghi nhận của PV Thương Trường những ngày cuối tháng 7/2024 cho thấy, nhiều hạng mục thi công có dấu hiệu chưa đúng với bản vẽ thiết kế được Công ty CP Tư vấn Đầu tư và Xây dựng Trường Sơn lập, Ban QLDA ĐTXD huyện Thanh Trì thẩm định. Cùng với đó, nhiều hạng mục có dấu hiệu không đảm bảo như vị trí thi công rãnh thoát nước có dấu hiệu kém chất lượng, không đảm bảo khiến khu cây xanh công cộng thuộc xứ đồng Ao Gỗ bị ngập nước ở nhiều vị trí. Nhiều gốc cây nước ngập sâu nhiều cm, khiến nhiều cây xanh được trồng theo thiết kế của dự án đầu tư đến nay đã chết.
Cây xanh chết do bị ngập nước lâu ngày dự án Xây dựng khu cây xanh công cộng thuộc xứ đồng Ao Gỗ.
Tình trạng tương tự cũng diễn ra ở các dự án mà Công ty TNHH Cây xanh Đô thị trúng thầu và triển khai trên địa bàn huyện Thanh Trì. Đơn cử có thể nói đến dự án Cải tạo kè ao Hữu Trung, xã Hữu Hòa, huyện Thanh Trì, dù toàn dự án chỉ có hơn chục cây xanh nhưng đến nay cũng đã có nhiều vị trí cây chết. Hay tại dự án Cải tạo, nâng cấp tuyến đường từ cầu Hữu Hoà đến hết địa phận huyện Thanh Trì, một dự án chậm tiến độ rất nhiều năm, cũng đã khiến nhiều cán bộ bị kết luận, kỷ luật,… đến nay dù chưa hoàn thành những cũng có không ít cây xanh trồng 2 bên vỉa hè đã chết khô mà chưa được thay thế.
Cây xanh chết khô tại ự án Cải tạo kè ao Hữu Trung, xã Hữu Hòa.
Đáng nói và bức xúc nhất phải kể đến dự án Xây dựng khu cây xanh công cộng số 1 thôn Siêu Quần, xã Tả Thanh Oai, huyện Thanh Trì. Theo đó, tại dự án này, Công ty TNHH Cây xanh Đô thị là đơn vị trúng thầu với giá 3.764.172.000 VND, theo Quyết định số 181/QĐ-BQLDAĐTXD do ông ông Trần Việt Trung – Giám đốc Ban QLDA ĐTXD huyện Thanh Trì đã ký ban hành ngày 24/04/2023, thời gian thực hiện là 88 ngày. Thời gian bảo hành công trình là 12 tháng.
Ở cả 2 dự án cây xanh này, tiếp tục tái diễn “kịch bản” nêu trên khi Công ty TNHH Cây xanh Đô thị là đơn vị duy nhất tham dự và trúng thầu. “Đá cặp” với đơn vị trúng thầu vẫn là cái tên quen thuộc Công ty CP Tư vấn Thiết kế Kiến trúc Xây dựng Việt Nam với tư cách là đơn vị lập HSMT và đánh giá HSDT.
Cây xanh nghiêng ngả và chết hàng loạt tại dự án Xây dựng khu cây xanh công cộng số 1 thôn Siêu Quần, xã Tả Thanh Oai.
Đến nay, sau khoảng 15 tháng kể từ thời điểm Công ty TNHH Cây xanh Đô thị trúng thầu, (tức cũng vào khoảng dự án đến thời điểm cuối bảo hành nếu nhà thầu thực hiện đứng tiến độ) thì thực tế tại dự án Xây dựng khu cây xanh công cộng số 1 thôn Siêu Quần, xã Tả Thanh Oai cho thấy những sự xuống cấp, công trình kém chất lượng, tình trạng ngập úng nặng nề dù được thiết kế rãnh thoát nước, cây xanh chết khô héo, ngã đổ,… khiến tạo nên một cảnh tượng “khó có thể chấp nhận”.
Nhiều vị trí của dự án Xây dựng khu cây xanh công cộng số 1 thôn Siêu Quần, xã Tả Thanh Oai bị ngập nước khiến cây chết và sân chơi cũng trở nên trơn trượt.
Theo đó, tại dự án, nhiều vị trí sân chơi vị ngập nước, đọng nước lâu ngày, bùn đất lắng đọng, mọc rêu,… khiến sân chơi trở nên trơn trượt, dẫn đến nguy hiểm cho hoạt động vui chơi của trẻ em. Cùng với đó, tại dự án khu cây xanh nhưng cỏ dại lại mọc um tùm. Nhiều vị trí nền có dấu hiệu được san bằng đất đá tận dụng dù theo bản vẽ thiết kế quy định vật liệu được sử dụng san nền là cát đen.
Tại dự án, khoảng 15 cây xanh các loại chết khô và hàng chục các vị trí cây khác bị ngập úng, bị nghiêng ngả khó có thể sống sót trong thời gian tới.
Hai dự án này đều là Công trình chào mừng Đại hội Đại biểu MTTQ Việt Nam huyện Thanh Trì lần thứ XVII, nhiệm kỳ 2024-2029 và Chào mừng Đại hội Đại biểu MTTQ Việt Nam các cấp nhiệm kỳ 2024-2029.
Đáng nói nhất, hạng mục chính theo tên gọi của dự án là “khu cây xanh” lại đang được Công ty TNHH Cây xanh Đô thị thực hiện một cách đáng “lên án”. Theo đó, theo hồ sơ thiết kế, tổng số lượng cây xanh gồm cây hoa ban và cây bàng đài loan ở 2 khu vực là 90 cây. Nhưng đến nay, đã có khoảng 15 cây xanh các loại chết khô, ngã đổ. Cùng với đó, là hàng chục các vị trí cây xanh bị ngập úng, bị nghiêng ngả khó có thể sống sót trong thời gian tới. Ngoài ra, thực trạng cây xanh tại các dự án cũng cho thấy nhiều dấu hiệu không đảm bảo về tiêu chuẩn, kích thước cây xanh khi đưa vào trồng trong dự án?
Chúng tôi sẽ tiếp tục thông tin./.
Hồng Quang - Công Thế