Cá tra đang được các doanh nghiệp thủy sản Nhật Bản quan tâm hơn trong bối cảnh giá nhiều loại cá thịt trắng truyền thống ở mức cao và nguồn cung biến động. Đáng chú ý, tập đoàn thủy sản Kyokuyo gần đây liên tục đưa cá tra vào nhóm sản phẩm được ưu tiên giới thiệu, nhấn mạnh lợi thế giá hợp lý và nguồn cung ổn định.
Cá tra đang được các doanh nghiệp thủy sản Nhật Bản quan tâm
Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thuỷ sản Việt Nam (VASEP) cho biết, theo báo Minato Shimbun, ngày 11/9, Kyokuyo tổ chức hội chợ trưng bày và giao thương tại Osaka với sự phối hợp của bốn chi nhánh Osaka, Nagoya, Hiroshima và Fukuoka. Khoảng 500 mặt hàng thủy sản và thực phẩm chế biến được giới thiệu tới khoảng 760 khách hàng, đối tác thương mại.
Trong số các sản phẩm được giới thiệu, Kyokuyo đặc biệt chú ý tới cá tra và cá trích như những nguồn thủy sản có giá tương đối hợp lý và nguồn cung ổn định. Đây là yếu tố ngày càng quan trọng đối với thị trường Nhật Bản khi giá nhiều loại thủy sản truyền thống tăng cao và nguồn cung khai thác tự nhiên khó dự báo.
Động thái tại Osaka không phải hoạt động riêng lẻ. Trước đó, tại Triển lãm Thủy sản Quốc tế Nhật Bản tổ chức ở Tokyo từ ngày 19–21/8, Kyokuyo cũng xác định cá tra là một trong những sản phẩm thủy sản được tập trung giới thiệu. Doanh nghiệp bố trí hoạt động dùng thử và trình diễn sản phẩm nhằm tiếp cận các khách hàng thương mại.
Đáng chú ý, Kyokuyo đã có sản phẩm cá tra Việt Nam trong hệ thống phân phối thực phẩm chuyên nghiệp tại Nhật Bản. Một trong các sản phẩm được chào bán là phi lê cá tra đông lạnh đã bỏ da, bỏ xương, chế biến tại Việt Nam, có thể sử dụng cho nhiều món ăn Nhật Bản, phương Tây và Trung Hoa.
Việc một tập đoàn thủy sản lớn của Nhật Bản liên tục quảng bá cá tra cho thấy vị thế của sản phẩm này tại thị trường Nhật đang có sự chuyển biến. Thay vì chỉ được nhìn nhận như một loại cá thịt trắng giá thấp, cá tra đang có cơ hội được định vị là nguồn nguyên liệu có giá cạnh tranh, chất lượng ổn định, dễ chế biến và có khả năng cung ứng quanh năm.
8 tháng đầu năm 2026, xuất khẩu cá tra sang Nhật Bản đạt 36,31 triệu USD
Xu hướng này cũng thể hiện qua kết quả xuất khẩu của Việt Nam. Theo số liệu Hải quan Việt Nam, 8 tháng đầu năm 2026, xuất khẩu cá tra sang Nhật Bản đạt 36,31 triệu USD, tăng 20,8% so với cùng kỳ năm 2025. Riêng tháng 8, kim ngạch đạt 5,47 triệu USD, tăng 23,7%.
Quy mô này còn nhỏ so với các thị trường lớn của cá tra Việt Nam, nhưng tốc độ tăng trưởng trên 20% cho thấy nhu cầu tại Nhật đang cải thiện khá rõ. Đặc biệt, sự quan tâm của các nhà nhập khẩu và phân phối lớn có thể tạo thêm cơ hội đưa cá tra vào các kênh bán lẻ, dịch vụ ăn uống và sản phẩm chế biến tiện lợi.
Cơ hội của cá tra tại Nhật còn được hỗ trợ bởi diễn biến của thị trường cá thịt trắng thế giới. Nguồn cung một số loài cá khai thác truyền thống đang thắt chặt và giá cao, khiến các nhà nhập khẩu phải tìm kiếm những nguồn nguyên liệu thay thế có khả năng cung ứng ổn định hơn. Cá tra Việt Nam có lợi thế đáng kể ở điểm này nhờ sản xuất chủ động, sản lượng lớn và khả năng chế biến đa dạng.
Thị trường Nhật Bản tuy vậy đặt yêu cầu cao về chất lượng, độ đồng đều, an toàn thực phẩm, quy cách sản phẩm và tính ổn định của chuỗi cung ứng. Vì vậy, dư địa tăng trưởng của cá tra tại đây không chỉ nằm ở cạnh tranh về giá mà còn ở khả năng phát triển các sản phẩm phù hợp với khẩu vị và kênh tiêu thụ của Nhật Bản.
Thị trường ngách có giá trị ngày càng lớn đối với cá tra Việt Nam
Việc Kyokuyo liên tục đưa cá tra vào danh mục sản phẩm được khuyến nghị là một tín hiệu đáng chú ý. Nếu duy trì được đà tăng trưởng hiện nay và mở rộng từ phi lê đông lạnh sang các sản phẩm chế biến, tiện lợi và giá trị gia tăng, Nhật Bản có thể trở thành một thị trường ngách có giá trị ngày càng lớn đối với cá tra Việt Nam.
Theo số liệu tổng hợp từ Cục Hải quan, xuất khẩu thủy sản của Việt Nam sang thị trường Nhật Bản trong tháng 6/2026 đạt 163,4 triệu USD, tăng 18,7% so với tháng 5/2026 và tăng 9% so với cùng kỳ 2025. Kim ngạch tháng 6 cũng cao hơn khoảng 23,1 triệu USD so với mức bình quân theo tháng của năm 2025.
Tính chung 6 tháng đầu năm 2026, kim ngạch xuất khẩu thủy sản Việt Nam sang Nhật Bản đạt 800 triệu USD, tương đương 47,6% tổng kim ngạch xuất khẩu của cả năm 2025. Nhật Bản chiếm 14,9% tổng kim ngạch xuất khẩu thủy sản của Việt Nam.
Trong nhóm thủy sản xuất khẩu sang Nhật Bản, tôm tiếp tục dẫn đầu với kim ngạch 54,8 triệu USD tính đến hết tháng 6/2026, tăng 29,6% so với tháng trước và tăng 2,6% so với cùng kỳ năm 2025. Xuất khẩu mực và bạch tuộc đạt 18,1 triệu USD, tăng 24,7% so với tháng 5 và tăng tới 28,9% so với tháng 6/2025. Trong khi đó, kim ngạch xuất khẩu cá hồi đạt 15,6 triệu USD, tăng 23,3% so với tháng trước nhưng giảm 9,4% so với cùng kỳ năm trước.
Tuy nhiên, về cơ cấu, so với tháng 6/2025, tỷ trọng tôm giảm từ 36,3% xuống 33,6%, trong khi nhóm thủy sản khác tăng từ 32,8% lên 37,5%.
Cùng với nhu cầu gia tăng, Nhật Bản cũng đang đặt ra những yêu cầu ngày càng khắt khe đối với hàng hóa nhập khẩu, đặc biệt về chất lượng sản phẩm, an toàn thực phẩm, truy xuất nguồn gốc và tính ổn định của nguồn cung. Trong đó, các tiêu chí liên quan đến bảo vệ môi trường, ứng phó với biến đổi khí hậu và phát triển bền vững ngày càng trở thành yếu tố quan trọng trong quyết định lựa chọn sản phẩm của thị trường Nhật Bản.
Đối với ngành thủy sản, xu hướng này càng có ý nghĩa khi các doanh nghiệp phải đáp ứng đồng thời yêu cầu về chất lượng, kiểm soát dư lượng, truy xuất nguồn gốc, quản lý chuỗi cung ứng và các tiêu chuẩn môi trường trong quá trình sản xuất.
Anh Đào