Thị trường bất động sản “đóng băng” và “sốt nóng bất thường” diễn ra đan xen, gây ra sự bất ổn nghiêm trọng

Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà cho rằng việc quản lý thị trường BĐS chưa hiệu quả là một trong những nguyên nhân khiến giá nhà đất tăng cao. Các thủ tục hành chính vẫn còn gặp khó khăn, từ việc phê duyệt chủ trương đầu tư, quy hoạch đến định giá đất.

Mới đây, tại một cuộc họp với các bộ, ngành về tình hình thị trường bất động sản, Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà đã chỉ ra rằng thị trường bất động sản hiện đang đối diện với nhiều vấn đề phức tạp và kéo dài.

Ông nhận định rằng tình trạng “đóng băng” và “sốt nóng bất thường” diễn ra đan xen, gây ra sự bất ổn nghiêm trọng. Những biến động này đã làm gia tăng sự dao động về giá cả, ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động tín dụng và tài chính của thị trường.

Mặc dù Chính phủ và Thủ tướng đã có nhiều chỉ đạo đối với Bộ Xây dựng yêu cầu nghiên cứu, báo cáo và đưa ra các giải pháp cụ thể để khắc phục tình trạng này, nhưng cho đến nay, vẫn chưa có một báo cáo toàn diện nào được trình bày, điều này khiến tình hình vẫn chưa có sự thay đổi đáng kể. Các cuộc họp, hội thảo đã được tổ chức và nhiều kết luận đã được ban hành, tuy nhiên, thực tế cho thấy tiến độ giải quyết vấn đề vẫn còn rất chậm, tình trạng bế tắc vẫn chưa được khắc phục triệt để.

Trong khuôn khổ cuộc họp, đại diện của Hiệp hội Bất động sản TP.HCM và Hiệp hội Các nhà thầu xây dựng Việt Nam đã đưa ra một số nguyên nhân chủ yếu dẫn đến tình trạng giá bất động sản leo thang. Trong đó, thiếu hụt nguồn cung, đặc biệt là đối với phân khúc nhà ở thương mại giá trung bình, được cho là yếu tố quan trọng. Bên cạnh đó, sự tăng giá mạnh của vật liệu xây dựng cũng là một yếu tố không thể bỏ qua, gây sức ép lớn lên chi phí sản xuất và giá thành sản phẩm.

Ngoài những nguyên nhân kể trên, Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà còn cho rằng việc quản lý thị trường bất động sản vẫn còn nhiều thiếu sót và không hiệu quả. Các thủ tục hành chính liên quan đến phê duyệt chủ trương đầu tư, thiết kế kỹ thuật, quy hoạch, định giá đất… vẫn còn rất nhiều vướng mắc, tạo ra các rào cản lớn đối với sự phát triển của thị trường.

Để khắc phục tình trạng này, Phó Thủ tướng yêu cầu Bộ Xây dựng, Bộ Tài chính và Bộ Nông nghiệp và Môi trường cần phải phối hợp chặt chẽ và chủ động rà soát toàn bộ quy trình liên quan đến phát triển nhà ở, đặc biệt là nhà ở xã hội. Các công việc từ quy hoạch, phê duyệt chủ trương đầu tư, định giá đất, thiết kế, cấp phép xây dựng, đến việc bố trí nguồn tín dụng cần phải được xem xét kỹ lưỡng và làm rõ trách nhiệm của từng bộ, ngành. Phó Thủ tướng nhấn mạnh rằng không thể để tình trạng đùn đẩy trách nhiệm hay né tránh như thời gian qua tiếp diễn.

Đối với thủ tục đầu tư xây dựng, Phó Thủ tướng yêu cầu Bộ Xây dựng phối hợp với Bộ Tài chính rà soát lại toàn bộ quy trình, đặc biệt là tiếp tục đơn giản hóa các bước thủ tục hành chính. Ông khẳng định rằng các thủ tục hành chính hiện nay chính là điểm nghẽn lớn của thị trường, do đó, cần cắt giảm những bước không cần thiết và phải thực hiện nghiêm túc. Những thủ tục nào chưa thể cắt giảm thì phải chỉ rõ lý do, đồng thời kiến nghị sửa đổi ở cấp độ nghị định hoặc luật để thúc đẩy sự phát triển của thị trường.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường cần khẩn trương hoàn thiện cơ sở dữ liệu giá đất đến năm 2026 và tiến tới áp dụng một giá đất thống nhất, nhằm tránh sự chênh lệch giữa giá thực tế và giá kê khai. Điều này sẽ giúp minh bạch hóa thị trường, bảo đảm công bằng và tạo cơ sở vững chắc để thực hiện các chính sách thuế bất động sản hiệu quả hơn. Cùng với đó, cần giảm thiểu hiện tượng thổi giá, đầu cơ và tăng cường hiệu quả thu thuế, giảm thất thu và xử lý nghiêm tình trạng trốn thuế.

Phó Thủ tướng cũng yêu cầu Bộ Xây dựng thiết lập một hệ thống dữ liệu quốc gia về cung – cầu nhà ở và bất động sản, làm cơ sở để dự báo và điều tiết thị trường khi có dấu hiệu lệch cung – cầu hoặc giá bị đẩy lên bất thường. Hệ thống này sẽ giúp công khai thông tin về quy mô, địa điểm và thời gian triển khai các dự án bất động sản, đặc biệt là đối với nhà ở xã hội và nhà ở thương mại có giá phù hợp. Điều này không chỉ giúp nhà đầu tư có cơ sở chuẩn bị mà còn giúp người dân tiếp cận thông tin minh bạch hơn.

Phó Thủ tướng khẳng định, Chính phủ không thể để tình trạng thiếu công khai và minh bạch thông tin tiếp tục diễn ra, điều này sẽ tạo cơ hội cho các nhà đầu cơ thao túng, thổi giá và gây rối loạn thị trường. Nhà nước cần có những chế tài mạnh mẽ hơn để xử lý tình trạng đất đai hoang hóa, các dự án bị trì hoãn kéo dài mà không triển khai. Những biện pháp mạnh như thu hồi đất và tăng thuế sẽ được áp dụng để đảm bảo sự phát triển bền vững của thị trường bất động sản.

Liên quan đến chính sách thuế bất động sản, Phó Thủ tướng cũng đề nghị cần nghiên cứu và áp dụng thuế đối với các dự án đất hoang hóa, không triển khai đúng tiến độ.

Tuy nhiên, ông nhấn mạnh chính sách này cần được thiết kế một cách thấu đáo, đảm bảo không ảnh hưởng đến những người sử dụng đất hợp pháp. Cần phải phân biệt rõ giữa những người đầu cơ với người sử dụng đất thực tế, người kinh doanh hợp pháp với những đối tượng bỏ hoang đất đai, gây lãng phí tài nguyên quốc gia.

Quang Anh