Nhà đầu tư đang “hụt hơi” trước những cơn sóng ngược của thị trường tài chính toàn cầu. Khi vàng, chứng khoán và tiền số đồng loạt mất giá, tâm lý thận trọng bao trùm, dòng tiền rút khỏi tài sản rủi ro để tìm nơi trú ẩn an toàn hơn trong ngân hàng. Lãi suất tiết kiệm nhích lên khiến “giữ tiền mặt” trở thành chiến lược phòng thủ được ưa chuộng nhất cuối năm 2025.
Xu hướng "chờ về bờ"
Tâm lý thận trọng và xu hướng “chờ về bờ” đang bao trùm khắp các sàn giao dịch. Dòng tiền đầu cơ rút dần khỏi vàng và chứng khoán, quay về trú ẩn trong kênh tiết kiệm, nơi lãi suất tuy thấp nhưng an toàn hơn trong giai đoạn nhiều biến động.
Sáng 4/11, thị trường vàng châu Á mở cửa với sắc đỏ bao trùm, giá vàng giao ngay giảm hơn 45 USD/ounce so với phiên trước, xuống còn 3.980 USD/ounce, tương đương mức mất khoảng 1,5 triệu đồng mỗi lượng. Chỉ trong nửa tháng, giá vàng thế giới đã trượt từ đỉnh 4.381 USD/ounce (ngày 21/10) xuống mức hiện tại, tức “bốc hơi” gần 13 triệu đồng/lượng.
Tại Việt Nam, mức giảm có phần nhẹ hơn nhưng xu hướng tương tự. Vàng miếng SJC lùi khoảng 6 triệu đồng/lượng, vàng nhẫn nhiều thương hiệu giảm từ 8 đến 10 triệu đồng/lượng.
Sau giai đoạn “sóng” tăng dữ dội lên 160 – 170 triệu đồng/lượng, nhiều nhà đầu tư mua đuổi ở đỉnh nay chịu khoản lỗ không nhỏ. Sáng 4/11, vàng SJC bán ra ở mức 148,2 triệu đồng/lượng, vàng nhẫn phổ biến quanh 148 – 149,5 triệu đồng/lượng – mức thấp nhất trong gần một tháng.
Sáng 4/11, thị trường vàng châu Á mở cửa với sắc đỏ bao trùm.
Đà rơi của vàng xuất phát từ sức ép kép: đồng USD tăng mạnh và triển vọng lãi suất toàn cầu chưa hạ nhiệt. Khi kỳ vọng FED cắt giảm lãi suất vào cuối năm còn nhiều hoài nghi, các quỹ đầu tư lớn đã tranh thủ chốt lời sau chuỗi tăng kéo dài từ quý III, khiến giá vàng rơi nhanh.
Không chỉ vàng, thị trường chứng khoán Việt Nam cũng đang chịu áp lực điều chỉnh mạnh. VN-Index đã mất gần 170 điểm, tương đương gần 10% so với đỉnh, hiện lùi về quanh 1.600 điểm.
Hàng loạt cổ phiếu mất từ 20 – 40%, trong đó nhiều mã trụ cột như Đất Xanh (DXG) hay Chứng khoán VIX lao dốc mạnh, khiến tài khoản nhà đầu tư “bốc hơi” hàng chục phần trăm giá trị.
Giới phân tích cho rằng, làn sóng chốt lời sau chuỗi tăng nóng, cộng với áp lực bán ròng kéo dài của khối ngoại, là nguyên nhân chính. Trong 10 tháng đầu năm, nhà đầu tư nước ngoài đã bán ròng hơn 100 nghìn tỷ đồng trên sàn HoSE có mức cao kỷ lục, vượt xa con số 90 nghìn tỷ đồng của cả năm 2024. Cùng lúc đó, tỷ giá USD/VND tăng nhanh khiến dòng vốn ngoại càng thêm thận trọng, nhất là trong bối cảnh chênh lệch lợi suất giữa VND và USD thu hẹp đáng kể.
Tình trạng giảm sâu khiến nhiều tài khoản chứng khoán rơi vào nguy cơ call margin, buộc nhà đầu tư phải bổ sung tiền ký quỹ hoặc chấp nhận bị bán giải chấp. Với những mã cổ phiếu đã mất 30 – 40% giá trị, khả năng “cháy margin” không còn xa. Nhiều nhà đầu tư cá nhân rơi vào thế bị động, chỉ còn biết “ôm hàng” và chờ thị trường phục hồi để “về bờ”.
Dù vậy, các chuyên gia nhận định đây là nhịp điều chỉnh mang tính kỹ thuật sau giai đoạn tăng quá nóng. Từ tháng 4 đến tháng 9/2025, VN-Index đã tăng tới 66%, một con số hiếm thấy trong khu vực. Việc điều chỉnh 15 – 18% được xem là cần thiết để “giải nhiệt” thị trường và tạo cơ hội tái cơ cấu danh mục. Dự báo, chỉ số có thể dao động trong vùng 1.500 – 1.560 điểm trước khi tìm lại cân bằng.
Trái ngược với gam màu xám trong nước, thị trường quốc tế đang cho thấy tín hiệu phục hồi. Tại Mỹ, chỉ số Nasdaq Composite tăng nhờ làn sóng đầu tư mới vào trí tuệ nhân tạo (AI), trong khi nhiều sàn châu Á cũng nối dài đà đi lên. Tuy nhiên, tâm lý thận trọng và sức cầu nội địa yếu khiến dòng tiền trong nước chưa đủ lực kéo thị trường quay đầu.
Các nhà đầu tư đang tạm “nín thở” quan sát. Trong bức tranh tài chính nhiều biến động này, việc bảo toàn vốn đang được đặt cao hơn lợi nhuận ngắn hạn. Những “tay chơi” còn trụ lại trên thị trường hiểu rằng, đôi khi giữ tiền mặt cũng là một chiến lược đầu tư khôn ngoan trong mùa sóng gió.
Tiền số lao dốc, dòng tiền quay đầu tìm nơi trú ẩn an toàn
Sau chứng khoán và vàng, thị trường tiền số toàn cầu cũng đang trải qua một đợt điều chỉnh mạnh chưa từng thấy kể từ đầu năm. Cơn hưng phấn đầu tư đang dần nhường chỗ cho tâm lý thận trọng, khi dòng vốn toàn cầu rút khỏi các tài sản rủi ro để quay về ngân hàng, kênh được xem là “pháo đài an toàn” trong bối cảnh bất định.
Sáng 4/11, Bitcoin giảm thêm 2,7%, còn 106.600 USD/BTC, thấp hơn gần 20.000 USD so với đỉnh 125.000 USD thiết lập hôm 5/10. Ethereum cũng mất 5,3% chỉ trong 24 giờ, xuống còn 3.637 USD/ETH, giảm mạnh so với mức gần 4.800 USD hồi đầu tháng trước. Tổng vốn hóa thị trường tiền số hiện chỉ còn khoảng 3.550 tỷ USD, “bốc hơi” hơn 770 tỷ USD trong vỏn vẹn chưa đầy một tháng.
Đây được xem là hậu quả trực tiếp của làn sóng rút vốn ồ ạt từ các quỹ đầu tư lớn, khi xu hướng dịch chuyển sang tài sản an toàn ngày càng rõ nét. Các quỹ ETF Bitcoin tại Mỹ ghi nhận lượng rút ròng mạnh nhất trong nhiều tháng, phản ánh sự thận trọng của nhà đầu tư tổ chức.
Trong khi đó, nhóm nhà đầu tư nhỏ lẻ cũng bắt đầu “án binh bất động”, cắt giảm giao dịch do lo ngại giá còn tiếp tục giảm. Một số chuyên gia cảnh báo nếu xu hướng này kéo dài, Bitcoin hoàn toàn có thể rơi về vùng 98.000 USD/BTC trước khi hình thành mặt bằng giá mới.
Tại Việt Nam, thị trường bất động sản vốn là kênh đầu tư vốn được xem là “bền vững” cũng không nằm ngoài vòng xoáy điều chỉnh. Sau giai đoạn tăng nóng, thị trường đang bước vào thời kỳ phân hóa rõ rệt. Nguồn cung mới tăng nhanh, đặc biệt ở phân khúc trung và cao cấp, trong khi mặt bằng giá vẫn neo ở mức cao kỷ lục.
Nhiều dự án tại Hà Nội trong khu vực vành đai 3,5 đã vọt lên 80 – 120 triệu đồng/m2, nhà đất trung tâm thậm chí chạm ngưỡng hàng trăm triệu đồng/m2. Thanh khoản vì thế chững lại, chỉ còn những căn hộ vừa túi tiền mới duy trì được giao dịch.
Sau chứng khoán và vàng, thị trường tiền số toàn cầu cũng đang trải qua một đợt điều chỉnh mạnh chưa từng thấy kể từ đầu năm.
Khi vàng mất giá, chứng khoán điều chỉnh và tiền số lao dốc, dòng tiền nhàn rỗi đang quay lại ngân hàng. Đây không chỉ là phản ứng tâm lý mà là lựa chọn chiến lược.
Từ cuối tháng 10, nhiều ngân hàng thương mại đã điều chỉnh tăng lãi suất huy động thêm 0,3 – 0,5 điểm %, đưa mặt bằng lãi suất kỳ hạn 12 – 13 tháng lên 5,9 – 7%/năm. Một số ngân hàng niêm yết mức 7,5 – 8%/năm cho kỳ hạn 24 tháng, kèm ưu đãi quà tặng và giảm phí dịch vụ là động thái rõ ràng nhằm hút lại dòng vốn nhàn rỗi.
Số liệu từ Ngân hàng Nhà nước cho thấy, tiền gửi dân cư tiếp tục tăng mạnh, đạt gần 7,75 triệu tỷ đồng tính đến cuối tháng 7 – tăng gần 10% so với đầu năm, thiết lập kỷ lục mới. Dự báo trong những tháng cuối năm, xu hướng gửi tiết kiệm sẽ còn duy trì, khi tâm lý “giữ tiền mặt” được coi là an toàn nhất giữa thời điểm rủi ro chồng rủi ro.
Các chuyên gia kinh tế nhận định, việc dòng tiền quay trở lại ngân hàng là diễn biến hợp lý trong chu kỳ điều chỉnh của các kênh đầu tư. Dù lợi suất không cao, nhưng so với mức biến động lớn của vàng, chứng khoán hay tiền số, gửi tiết kiệm đang trở thành “điểm tựa” giúp nhà đầu tư bảo toàn vốn và tái cơ cấu danh mục chờ thời. Nhiều khuyến nghị cho rằng, nên duy trì tỷ trọng tiền mặt cao, giải ngân từng phần khi thị trường có tín hiệu ổn định trở lại, thay vì chạy theo sóng ngắn hạn.
Trong bức tranh tài chính toàn cầu cuối năm 2025, tâm lý phòng thủ đang chiếm ưu thế. Khi các kênh đầu tư rủi ro đồng loạt suy yếu, ngân hàng trở lại vị thế “hầm trú ẩn” quen thuộc. Với nhiều nhà đầu tư, “về bờ” lúc này không còn là giấc mơ xa xỉ, mà là mục tiêu thực tế và gửi tiết kiệm lại trở thành lựa chọn khôn ngoan nhất giữa mùa sóng dữ của thị trường.
Quang Anh