Từ ngày 10-10 tới đây, Nghị định 232/2025/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung Nghị định 24/2012/NĐ-CP về quản lý hoạt động kinh doanh vàng sẽ chính thức có hiệu lực, đánh dấu một bước ngoặt lớn đối với thị trường vàng trong nước.
Điểm thay đổi quan trọng nhất là xóa bỏ cơ chế Nhà nước độc quyền sản xuất vàng miếng và độc quyền nhập khẩu vàng nguyên liệu để sản xuất vàng miếng, vốn tồn tại hơn một thập kỷ qua và luôn là nguyên nhân chính khiến thị trường vàng Việt Nam méo mó.
Thay vì chỉ có một thương hiệu chi phối gần như toàn bộ thị trường như trước đây, nghị định mới cho phép các ngân hàng thương mại và doanh nghiệp đáp ứng đủ điều kiện được Ngân hàng Nhà nước xem xét cấp phép sản xuất vàng miếng.
Đây được coi là sự mở cửa mạnh mẽ, tạo cơ hội cho nhiều doanh nghiệp tham gia, gia tăng cạnh tranh, phá vỡ thế “một mình một chợ” và giảm thiểu tình trạng giá vàng trong nước chênh lệch quá xa so với thế giới.
Trong nhiều năm, khoảng cách giữa giá vàng trong nước và giá vàng thế giới có thời điểm bị đẩy lên hàng chục triệu đồng mỗi lượng, gây áp lực lớn cho người dân có nhu cầu tích trữ vàng, đồng thời tạo ra những hệ lụy cho chính sách tiền tệ.
Chính vì vậy, động thái bỏ độc quyền được kỳ vọng sẽ “giải tỏa nút thắt” lâu nay của thị trường vàng, giúp nguồn cung không còn bị khống chế bởi một vài đơn vị và hạn chế tình trạng khan hiếm nhân tạo. Tuy nhiên, để được cấp phép sản xuất vàng miếng, các doanh nghiệp không chỉ cần tiềm lực vốn và cơ sở vật chất, mà còn phải đáp ứng hệ thống tiêu chuẩn quản lý chất lượng, bảo đảm minh bạch dữ liệu và kết nối trực tiếp với Ngân hàng Nhà nước.
Từ ngày 10-10 tới đây, Nghị định 232/2025/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung Nghị định 24/2012/NĐ-CP về quản lý hoạt động kinh doanh vàng sẽ chính thức có hiệu lực, đánh dấu một bước ngoặt lớn đối với thị trường vàng trong nước.
Điều này cho thấy Nhà nước không “thả lỏng” mà chuyển sang cơ chế quản lý chặt chẽ hơn trên nền tảng minh bạch, nhằm bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và hạn chế rủi ro đầu cơ, thao túng.
Một thay đổi đáng chú ý khác là quy định mọi giao dịch vàng từ 20 triệu đồng/ngày trở lên bắt buộc phải thực hiện qua tài khoản ngân hàng. Quy định này không chỉ giúp hạn chế tình trạng thanh toán bằng tiền mặt vốn tiềm ẩn nguy cơ rửa tiền và trốn thuế, mà còn là bước đi quan trọng để giám sát dòng tiền, đưa hoạt động mua bán vàng vào khuôn khổ minh bạch.
Song song với đó, doanh nghiệp sản xuất vàng miếng buộc phải công bố tiêu chuẩn sản phẩm, có chế độ bảo hành, lưu trữ dữ liệu đầy đủ và kết nối với hệ thống quản lý của Ngân hàng Nhà nước. Đây là cơ sở để chuẩn hóa chất lượng, truy xuất nguồn gốc và từng bước xây dựng niềm tin bền vững của người dân vào sản phẩm vàng trong nước.
Tuy nhiên, câu hỏi được quan tâm nhất hiện nay là liệu việc bỏ độc quyền sản xuất vàng miếng có kéo giá vàng trong nước về gần hơn với giá thế giới, tức là có thực sự “hạ nhiệt” hay không.
Các chuyên gia cho rằng việc mở rộng cho nhiều đơn vị tham gia chắc chắn sẽ tạo cạnh tranh và góp phần kéo giảm mức chênh lệch, nhưng mức độ tác động còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố như cung – cầu thực tế, tâm lý tích trữ vàng của người dân, chính sách điều hành tỷ giá và lãi suất.
Theo chuyên gia tài chính Nguyễn Trí Hiếu, chính sách mới sẽ giúp thị trường minh bạch hơn, song vàng vẫn là một tài sản đặc biệt gắn với tâm lý trú ẩn, nghĩa là trong bối cảnh kinh tế bất ổn, nhu cầu vàng tăng mạnh thì giá khó có thể giảm sâu; ngược lại, khi nền kinh tế ổn định và nguồn cung được đảm bảo, chênh lệch sẽ dần thu hẹp.
Nhìn xa hơn, tác động của nghị định không chỉ dừng ở câu chuyện giá cả, mà còn liên quan trực tiếp tới mục tiêu chống “vàng hóa” nền kinh tế – một vấn đề đã được đặt ra từ nhiều năm.
Khi thị trường minh bạch và cạnh tranh, vàng sẽ không còn bị thổi phồng thành kênh đầu tư “một chiều” bất khả chiến bại, qua đó hạn chế tình trạng người dân dồn vốn vào vàng thay vì gửi tiết kiệm hay đầu tư vào sản xuất, kinh doanh. Đặc biệt, việc siết chặt thanh toán qua ngân hàng còn giúp tạo thêm nguồn lực vốn cho hệ thống tài chính, đồng thời hạn chế được các hoạt động rửa tiền, đầu cơ quy mô lớn, góp phần củng cố ổn định vĩ mô.
Rõ ràng, Nghị định 232/2025/NĐ-CP mở ra một giai đoạn mới cho thị trường vàng Việt Nam, nơi yếu tố cạnh tranh, minh bạch và quản lý hiện đại được đặt lên hàng đầu.
Giá vàng có thể chưa “hạ nhiệt” ngay lập tức sau ngày 10-10, nhưng về dài hạn, người dân và doanh nghiệp có cơ sở để kỳ vọng vào một thị trường vàng lành mạnh hơn, nhiều lựa chọn hơn và ít biến động bất thường hơn so với giai đoạn “độc quyền” trước đây.
Bình Minh