Thị trường chứng khoán Việt Nam vừa khép lại tháng 8 với đà tăng mạnh nhưng xuất hiện những tín hiệu chậm lại khi VN-Index tiến sát mốc 1.700 điểm. Dòng tiền có xu hướng tập trung cao vào nhóm ngân hàng và chứng khoán, trong đó nhóm chứng khoán được coi là “đèn báo sớm” cho kỳ vọng nâng hạng thị trường vào tháng 10 tới.
Chứng khoán Mỹ biến động, vàng và dầu tăng giá, Fed sắp ra quyết định lãi suất
Thị trường tài chính toàn cầu bước vào tháng 9 với tâm lý thận trọng. Phiên giao dịch đầu tiên của tháng chứng kiến cả ba chỉ số chính trên Phố Wall giảm điểm: Dow Jones mất 249 điểm (-0,6%), S&P 500 giảm 0,69%, và Nasdaq giảm 0,82%. Sự điều chỉnh này phản ánh lo ngại lạm phát nóng trở lại sau khi các số liệu kinh tế gần đây cho thấy giá cả có xu hướng tăng. Dù vậy, tháng 8 vẫn là một giai đoạn tích cực: Dow Jones tăng hơn 3%, S&P 500 tăng gần 2%, Nasdaq tăng 1,6%.
Thị trường hiện định giá khoảng 91% khả năng Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) sẽ cắt giảm lãi suất 0,25 điểm phần trăm trong cuộc họp ngày 16–17/9, theo công cụ FedWatch của CME. Tín hiệu này đến trong bối cảnh các quan chức Fed liên tục phát biểu trấn an thị trường về triển vọng nới lỏng chính sách. Tuy nhiên, nhà đầu tư vẫn tập trung chờ báo cáo bảng lương phi nông nghiệp được công bố vào thứ Sáu để xác nhận xu hướng.
Giá vàng quốc tế tăng lên mức cao nhất trong bốn tháng qua, với mức tăng 5,3% chỉ trong một tuần, nhờ kỳ vọng Fed sớm nới lỏng lãi suất – yếu tố giúp giảm chi phí cơ hội nắm giữ vàng. Giá dầu cũng tăng mạnh: dầu Brent tăng 2,9% và WTI tăng 3,8%, phản ánh kỳ vọng nhu cầu năng lượng ổn định và gián đoạn nguồn cung tiềm ẩn từ các căng thẳng địa chính trị.
Tháng 9 vốn được xem là giai đoạn yếu của thị trường Mỹ. Theo cuốn The Stock Trader’s Almanac, S&P 500 ghi nhận mức giảm bình quân 0,7% mỗi tháng 9 trong 10 năm gần đây. Diễn biến này có thể tạo áp lực gián tiếp lên các thị trường mới nổi, bao gồm Việt Nam, đặc biệt khi dòng vốn ngoại đang biến động mạnh.
VN-Index tăng 12% trong tháng 8 nhưng xuất hiện tín hiệu chậm lại
VN-Index khép lại tháng 8 tại 1.682,21 điểm, tăng 36,74 điểm (+2,23%) so với tuần trước và gần 180 điểm (+12%) so với đầu tháng – đánh dấu bốn tháng tăng liên tiếp. Đà tăng lan tỏa đều ở cả ba nhóm: Midcap (+3,16%), VN30 (+2,83%) và Smallcap (+2,22%). Độ rộng thị trường cải thiện rõ rệt với 87,5% số nhóm cổ phiếu tăng giá, so với mức 54% và 21% trong hai tuần trước đó.
Các nhóm dẫn dắt nổi bật gồm chứng khoán (+13,5%), bán lẻ (+7,2%), xây dựng và vật liệu (+5,1%). Ngược lại, dầu khí (-1,5%) và bất động sản khu công nghiệp (-0,5%) giảm nhẹ, phản ánh sự phân hóa rõ rệt về dòng tiền.
Thanh khoản tuần cuối tháng 8 đạt 45.586 tỷ đồng, giảm 26,7% so với tuần trước, song tổng thanh khoản tháng 8 vẫn tăng 197% so với cùng kỳ và 40% so với tháng 7, đạt mức bình quân 55.120 tỷ đồng/phiên. Tính từ đầu năm, thanh khoản trung bình 27.640 tỷ đồng, cao hơn 31% so với mức bình quân năm 2024 – cho thấy dòng tiền nội vẫn là động lực chính của thị trường.
Dòng vốn ngoại tiếp tục bán ròng mạnh 11.500 tỷ đồng – tuần thứ 6 liên tiếp, nâng tổng bán ròng từ đầu năm lên 77.685 tỷ đồng. Tuần qua, khối ngoại mua vào GMD (+489 tỷ đồng), VND (+220 tỷ đồng), MSB (+189 tỷ đồng), MWG (+131 tỷ đồng) nhưng bán mạnh HPG (-2.624 tỷ đồng), VPB (-1.448 tỷ đồng), SSI (-894 tỷ đồng), STB (-736 tỷ đồng). Tự doanh công ty chứng khoán mua ròng HPG (+337 tỷ đồng), FPT (+270 tỷ đồng), VCB (+193 tỷ đồng) và bán ròng VPB (-1.198 tỷ đồng), GMD (-119 tỷ đồng), PNJ (-98 tỷ đồng).
Về định giá, P/E trailing của thị trường ở mức 15,3 lần, cao hơn bình quân 3 năm (13,3 lần). VN30 và Midcap cũng cao hơn mức trung bình, trong khi Smallcap vẫn thấp (12,9 lần so với 15,5 lần bình quân 3 năm), cho thấy dư địa tăng giá không đồng đều giữa các nhóm cổ phiếu. So sánh khu vực, thị trường mới nổi (Emerging Markets) hiện giao dịch ở mức P/E 15,4 lần, cũng cao hơn trung bình 3 năm (14 lần).
Nhóm chứng khoán và ngân hàng: chỉ báo tín hiệu cho thị trường
Theo phân tích của Công ty Chứng khoán MB (MBS), VN-Index có dấu hiệu chậm lại khi tiệm cận mốc 1.700 điểm. Trong mức tăng 37 điểm tuần cuối tháng 8, nhóm Vingroup (VIC, VHM) đóng góp gần 10 điểm và VCB gần 8 điểm – cho thấy đà tăng tập trung vào một vài mã vốn hóa lớn. Việc khối ngoại bán ròng kỷ lục trong tháng 8 (-42.700 tỷ đồng) cũng tạo áp lực lên xu hướng chung, dù dòng tiền nội vẫn duy trì mạnh.
Thanh khoản thị trường có dấu hiệu đạt đỉnh 62.000 tỷ đồng/phiên và hạ nhiệt cuối tháng. Ngoài nhóm chứng khoán, hầu hết nhóm ngành khác đều giảm dòng tiền, nhiều cổ phiếu giảm 15–20% so với đỉnh dù chỉ số chung vẫn đi lên. Hiện tỷ trọng dòng vốn tập trung chủ yếu ở ngân hàng (30%) và chứng khoán (24%) – mức cao nhất từ đầu năm.
Điểm đáng chú ý là nhóm cổ phiếu chứng khoán (SSI, VND, SHS…) đang vượt trội so với VN-Index ở ngưỡng 1.700 điểm. Đây được coi là “chỉ báo sớm” cho kỳ vọng nâng hạng thị trường mà FTSE Russell dự kiến công bố vào 7/10. Diễn biến của nhóm này trong hai tuần đầu tháng 9 có thể phản ánh dòng tiền đầu cơ đón đầu thông tin nâng hạng, đồng thời dẫn dắt xu hướng chung trong ngắn hạn.
Về kỹ thuật, tháng 9 là giai đoạn kém tích cực theo mùa, không chỉ với thị trường Việt Nam mà cả chứng khoán Mỹ. Ngoại trừ nhóm chứng khoán đã vượt đỉnh, phần lớn các nhóm cổ phiếu dẫn dắt hoặc vốn hóa lớn đang dao động trong vùng tái tích lũy và cần kiểm định lại các vùng đỉnh cũ trước khi có thể bước vào xu hướng tăng mở rộng.
Kịch bản cơ sở: VN-Index khả năng đi ngang và tích lũy quanh mốc 1.700 điểm. Trong kịch bản thận trọng, các vùng hỗ trợ quan trọng nằm tại 1.615 – 1.625 điểm, trong khi kháng cự mạnh ở vùng đỉnh 1.690 – 1.694 điểm.
Với xu hướng chậm lại của thị trường, khuyến nghị chiến lược là chốt lời từng phần và đưa tỷ trọng cổ phiếu/tiền mặt về mức cân bằng. Nhà đầu tư nên tập trung vào các cổ phiếu cụ thể – đặc biệt nhóm ngân hàng và chứng khoán – thay vì dựa vào chỉ số chung vốn dễ tạo “ảo giác”. Dù VN-Index tiệm cận 1.700 điểm, nhiều cổ phiếu đã giảm sâu 15–20% so với đỉnh và hình thành các vùng hỗ trợ riêng trước chỉ số chung.
Trong bối cảnh này, nhóm chứng khoán được xem là “phong vũ biểu” của thị trường, phản ánh dòng tiền và tâm lý nhà đầu tư đón đầu kỳ vọng nâng hạng. Nếu nhóm này tiếp tục duy trì đà tăng và thu hút dòng tiền, khả năng VN-Index giữ vững vùng 1.680 – 1.700 điểm và hình thành đợt bứt phá mới trong tháng 10 là hoàn toàn có cơ sở.
Trung Anh