Ủy ban Chứng khoán Nhà nước hiện đang rà soát toàn bộ hệ thống văn bản hướng dẫn về cấp phép, trong đó có bộ tiêu chí, quy định đối với hoạt động cung cấp dịch vụ tài sản mã hóa, cùng quy trình và điều kiện cấp phép liên quan.
Tại buổi họp báo thường kỳ quý III năm 2025 của Bộ Tài chính diễn ra chiều 3 tháng 10, Thứ trưởng Nguyễn Đức Chi cho biết hiện chưa có doanh nghiệp nào chính thức nộp hồ sơ đăng ký tham gia cung cấp dịch vụ liên quan đến tài sản mã hóa. Tuy nhiên, một số doanh nghiệp đã thể hiện sự quan tâm và bước đầu có trao đổi kỹ thuật với cơ quan quản lý.
Ông Chi nhấn mạnh trong thời gian tới, Bộ Tài chính sẽ tiếp tục theo dõi diễn biến, đồng thời phối hợp chặt chẽ với Ngân hàng Nhà nước và các cơ quan hữu quan để sớm ban hành các quy định chi tiết, tạo điều kiện cho doanh nghiệp hoàn thiện đề xuất chính thức, bảo đảm thị trường được hình thành theo hướng có kiểm soát và minh bạch.
Liên quan đến việc triển khai Nghị quyết số 05 năm 2025 của Chính phủ về thí điểm thị trường tài sản mã hóa tại Việt Nam, ông Hà Duy Tùng, Phó Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước cho biết, việc thí điểm phải được thực hiện theo lộ trình cụ thể, dựa trên các nguyên tắc thận trọng, minh bạch và có kiểm soát. Theo ông Tùng, đây là lĩnh vực hoàn toàn mới, tiềm ẩn rủi ro cao, do đó cần bảo đảm tối đa quyền lợi và an toàn cho tổ chức, cá nhân tham gia thị trường, đồng thời hạn chế tác động tiêu cực có thể phát sinh đối với hệ thống tài chính quốc gia.
Trên cơ sở đó, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước đang xây dựng dự thảo văn bản hướng dẫn liên quan đến việc cấp phép cung cấp dịch vụ tài sản mã hóa. Dự thảo này sẽ quy định chi tiết các tiêu chí, quy trình và điều kiện cấp phép cho doanh nghiệp, đồng thời nêu rõ cơ chế điều chỉnh và thu hồi giấy phép trong trường hợp vi phạm quy định.
Cơ quan quản lý kỳ vọng, khi khung pháp lý được hoàn thiện, thị trường tài sản mã hóa sẽ được vận hành thử nghiệm trong môi trường có giám sát chặt chẽ, vừa khuyến khích đổi mới sáng tạo, vừa đảm bảo an toàn cho nhà đầu tư.
Tuy vậy, đại diện Ủy ban Chứng khoán Nhà nước cũng thẳng thắn thừa nhận rằng tính đến thời điểm hiện tại, cơ quan này vẫn chưa nhận được bất kỳ hồ sơ đăng ký chính thức nào từ phía doanh nghiệp.
Điều này phần nào phản ánh tâm lý thận trọng của cộng đồng kinh doanh trước một lĩnh vực còn mới mẻ, chưa có tiền lệ tại Việt Nam. Việc chờ đợi hành lang pháp lý rõ ràng, minh bạch được xem là yếu tố then chốt trước khi các doanh nghiệp quyết định tham gia.
Ủy ban Chứng khoán Nhà nước đang rà soát hệ thống văn bản hướng dẫn cấp phép, bao gồm bộ tiêu chí, quy định và quy trình đối với hoạt động cung cấp dịch vụ tài sản mã hóa.
Về phía Bộ Tài chính, Thứ trưởng Nguyễn Đức Chi cho biết sau khi Nghị quyết số 05 được ban hành, Bộ đã khẩn trương xây dựng kế hoạch triển khai cụ thể, bao gồm nhiều nhóm nhiệm vụ trọng tâm. Một trong những ưu tiên hàng đầu là hoàn thiện khung pháp lý về hoạt động tài sản mã hóa, từ chính sách thuế, quy trình thu nộp, chế độ kế toán đến các quy định quản lý và giám sát chuyên ngành. Bộ cũng đang phối hợp với các đơn vị chức năng trực thuộc để phân công nhiệm vụ rõ ràng, đảm bảo tiến độ và chất lượng của từng hạng mục công việc.
Theo đánh giá của giới chuyên gia, việc Chính phủ ban hành Nghị quyết 05 đánh dấu bước đi quan trọng trong tiến trình thử nghiệm thị trường tài sản mã hóa tại Việt Nam, thể hiện quyết tâm của cơ quan quản lý trong việc tiếp cận xu hướng tài chính số toàn cầu. Tuy nhiên, để mô hình này hoạt động hiệu quả, Việt Nam cần một hệ thống giám sát đủ mạnh, vừa khuyến khích đổi mới, vừa ngăn chặn được các hành vi trục lợi, thao túng hay rửa tiền thông qua kênh tài sản mã hóa.
Thực tế cho thấy, dù được coi là xu thế tất yếu, thị trường tài sản mã hóa vẫn đang gây nhiều tranh cãi trên thế giới. Tại nhiều quốc gia, việc quản lý loại hình tài sản này đòi hỏi cơ chế linh hoạt nhưng nghiêm ngặt, tránh rơi vào tình trạng “thả nổi” khiến nhà đầu tư chịu rủi ro lớn. Bởi vậy, việc Bộ Tài chính và Ủy ban Chứng khoán Nhà nước lựa chọn cách tiếp cận thận trọng, xây dựng hành lang pháp lý từng bước được xem là hướng đi phù hợp với bối cảnh Việt Nam hiện nay.
Ngoài yếu tố pháp lý, một vấn đề khác được đặt ra là năng lực quản trị rủi ro của chính các doanh nghiệp và nhà đầu tư trong nước. Khi thị trường tài sản mã hóa được mở ra, dòng vốn đổ vào có thể rất lớn, nhưng nếu thiếu công cụ kiểm soát và giám sát, rủi ro gian lận, thao túng giá và thậm chí rửa tiền có thể xảy ra. Vì vậy, việc thí điểm không chỉ là cơ hội cho doanh nghiệp thử sức, mà còn là phép thử cho năng lực quản lý của các cơ quan chức năng và độ chín của thị trường tài chính Việt Nam.
Theo kế hoạch, dự thảo hướng dẫn cấp phép và quản lý hoạt động trong lĩnh vực tài sản mã hóa sẽ sớm được công bố để lấy ý kiến rộng rãi. Sau khi hoàn thiện, văn bản này sẽ được trình Bộ Tài chính và Chính phủ xem xét, tạo nền tảng cho việc triển khai thí điểm trong thời gian tới. Khi đó, các doanh nghiệp có thể bắt đầu nộp hồ sơ tham gia, mở ra giai đoạn thử nghiệm đầu tiên của một thị trường mới, nhiều tiềm năng nhưng cũng đầy thách thức.
Bình Minh