Quy mô thị trường thú cưng Việt Nam được dự báo đạt khoảng 1,2 tỷ USD trong năm 2026 với tốc độ tăng trưởng thuộc nhóm cao nhất Đông Nam Á. Tuy nhiên, bên cạnh dư địa phát triển lớn, ngành bán lẻ thú cưng cũng đang đối mặt nhiều thách thức về chuẩn hóa, quản trị và cạnh tranh.
Theo Hiệp hội Các nhà Bán lẻ Việt Nam (AVR), đây là thời điểm các doanh nghiệp cần chuyển đổi mô hình kinh doanh, đẩy mạnh số hóa và xây dựng hệ sinh thái liên kết để tạo nền tảng tăng trưởng bền vững.
Thị trường tỷ đô thu hút sự quan tâm của giới bán lẻ
Tại Hội thảo Petfair Vietnam 2026, nhiều chuyên gia và doanh nghiệp đánh giá ngành thú cưng đang trở thành một trong những phân khúc tiêu dùng tăng trưởng nhanh nhất tại Việt Nam.
Theo số liệu được Hiệp hội Các nhà Bán lẻ Việt Nam công bố, thị trường thú cưng Việt Nam năm 2026 ước đạt khoảng 1,2 tỷ USD với hơn 12 triệu hộ gia đình đang nuôi thú cưng. Tốc độ tăng trưởng kép giai đoạn 2024-2029 được dự báo đạt 18,5%, cao nhất khu vực Đông Nam Á và gần gấp ba lần mức tăng trưởng bình quân toàn cầu.
Sự thay đổi trong hành vi tiêu dùng đang trở thành động lực quan trọng thúc đẩy thị trường. Nhóm khách hàng trẻ thuộc thế hệ Gen Z và Millennials ngày càng xem thú cưng là thành viên trong gia đình, sẵn sàng chi tiêu cho các sản phẩm dinh dưỡng cao cấp, dịch vụ chăm sóc sức khỏe, làm đẹp và các sản phẩm cá nhân hóa dành riêng cho vật nuôi.
Chia sẻ tại phiên tọa đàm "Tương lai ngành bán lẻ thú cưng: Từ vận hành đến tăng trưởng bền vững", ông Nguyễn Phúc Khoa, Phó Chủ tịch Hiệp hội Các nhà Bán lẻ Việt Nam, cho rằng thách thức lớn nhất của các doanh nghiệp hiện nay không nằm ở nguồn vốn mà ở khả năng quản trị khi mở rộng quy mô.
Xu hướng "nhân hóa thú cưng" cũng đang làm thay đổi cấu trúc thị trường. Nếu trước đây người nuôi chủ yếu mua thức ăn cơ bản thì nay nhu cầu đã mở rộng sang các dịch vụ grooming, spa, chăm sóc sức khỏe định kỳ, bảo hiểm và các sản phẩm phụ kiện cao cấp. Đây được xem là cơ hội lớn cho các nhà bán lẻ mở rộng nguồn doanh thu ngoài hoạt động bán hàng truyền thống.
Trong bối cảnh đó, hệ thống pet shop chuyên biệt cùng các nền tảng thương mại điện tử đang nổi lên là những kênh phân phối chủ lực. Theo đánh giá của AVR, hai kênh này dự kiến chiếm tới 80% thị phần ngành thú cưng trong thời gian tới, phản ánh sự dịch chuyển mạnh mẽ của hành vi mua sắm từ mô hình truyền thống sang mô hình bán lẻ đa kênh.
Chia sẻ tại phiên tọa đàm "Tương lai ngành bán lẻ thú cưng: Từ vận hành đến tăng trưởng bền vững", ông Nguyễn Phúc Khoa, Phó Chủ tịch Hiệp hội Các nhà Bán lẻ Việt Nam, cho rằng thách thức lớn nhất của các doanh nghiệp hiện nay không nằm ở nguồn vốn mà ở khả năng quản trị khi mở rộng quy mô.
Theo ông Khoa, nhiều doanh nghiệp có thể tăng nhanh số lượng cửa hàng nhưng lại chưa xây dựng được nền tảng quản trị tương ứng, dẫn đến nguy cơ mất kiểm soát chất lượng dịch vụ và hiệu quả vận hành.
Để phát triển bền vững, các nhà bán lẻ cần tập trung vào ba yếu tố cốt lõi gồm dịch vụ hóa mô hình kinh doanh, số hóa dữ liệu khách hàng và chuẩn hóa quy trình vận hành.
Trong đó, xu hướng dịch vụ hóa được xem là hướng đi quan trọng. Thay vì chỉ bán sản phẩm, các cửa hàng thú cưng cần chuyển đổi thành những trung tâm chăm sóc tích hợp, cung cấp đồng thời các dịch vụ như tư vấn dinh dưỡng, spa, cắt tỉa lông và chăm sóc sức khỏe cho thú cưng.
"Khách hàng hiện nay không chỉ mua thức ăn hay phụ kiện. Họ tìm kiếm sự an tâm và trải nghiệm chăm sóc toàn diện cho thú cưng của mình", ông Khoa nhận định.
Bên cạnh đó, số hóa dữ liệu khách hàng được xem là chìa khóa giúp doanh nghiệp xây dựng lòng trung thành. Thông qua các hệ thống quản trị quan hệ khách hàng (CRM), nhà bán lẻ có thể theo dõi vòng đời thú cưng, cá nhân hóa sản phẩm và tự động hóa các hoạt động chăm sóc khách hàng.
Xu hướng này cũng phù hợp với chiến lược phát triển bán lẻ hiện đại mà AVR đang khuyến khích doanh nghiệp triển khai, bao gồm mô hình omnichannel, ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn và các nền tảng quản trị số trong vận hành.
AVR xây dựng hệ sinh thái hỗ trợ doanh nghiệp nội địa
Trước sức ép cạnh tranh ngày càng lớn từ các chuỗi bán lẻ nước ngoài và các nền tảng thương mại điện tử xuyên biên giới, AVR cho rằng doanh nghiệp Việt cần tăng cường liên kết để tạo lợi thế cạnh tranh tập thể.
Theo ông Nguyễn Phúc Khoa, triết lý mà AVR theo đuổi là xây dựng một hệ sinh thái cùng phát triển thay vì cạnh tranh đơn lẻ.
Hiệp hội đang triển khai chương trình "Pet Shop Chuẩn", hướng tới mục tiêu chứng nhận 500 cửa hàng đạt chuẩn trên toàn quốc trong năm 2026. Chương trình tập trung vào các tiêu chí về chất lượng sản phẩm, an toàn thú y và tiêu chuẩn dịch vụ nhằm nâng cao uy tín cho hệ thống bán lẻ nội địa.
Hiệp hội đang triển khai chương trình "Pet Shop Chuẩn", hướng tới mục tiêu chứng nhận 500 cửa hàng đạt chuẩn trên toàn quốc trong năm 2026.
Bên cạnh đó, AVR cũng thúc đẩy mô hình liên kết mua chung và logistics chung nhằm giúp các cửa hàng nhỏ tăng sức mạnh đàm phán với nhà cung cấp, giảm chi phí vận hành và cải thiện biên lợi nhuận.
Một trọng tâm khác là đào tạo và chuyển giao công nghệ. Theo kế hoạch, AVR sẽ triển khai các chương trình đào tạo chuyên sâu về quản trị bán lẻ đa kênh, ứng dụng AI, chuyển đổi số và phát triển thương hiệu nhằm giúp các doanh nghiệp vừa và nhỏ tiếp cận những công cụ quản trị hiện đại với chi phí phù hợp.
Chương trình "Pet Shop Chuẩn".
Theo đánh giá của Hiệp hội, thị trường thú cưng Việt Nam vẫn đang trong giai đoạn đầu phát triển và còn nhiều dư địa tăng trưởng. Tuy nhiên, cơ hội sẽ thuộc về những doanh nghiệp biết đầu tư vào chất lượng, xây dựng trải nghiệm khách hàng và tạo ra sự khác biệt dựa trên năng lực vận hành thay vì cạnh tranh đơn thuần bằng giá bán.
Với tốc độ tăng trưởng cao cùng sự thay đổi mạnh mẽ trong hành vi tiêu dùng, ngành thú cưng đang mở ra một sân chơi mới cho các nhà bán lẻ. Trong bối cảnh đó, vai trò kết nối của Hiệp hội Các nhà Bán lẻ Việt Nam được kỳ vọng sẽ góp phần thúc đẩy quá trình chuyên nghiệp hóa thị trường, nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp nội địa và từng bước hình thành một hệ sinh thái bán lẻ thú cưng hiện đại, bền vững trong những năm tới.
Thiên An