Do lỗi hệ thống, Ủy ban châu Âu (EU) có thể gia hạn thời hạn báo cáo dữ liệu cơ chế điều chỉnh biên giới carbon (CBAM) thêm 30 ngày, đến ngày 1/3/2024.
Theo đại diện Thương vụ Việt Nam tại Thụy Điển, cơ quan Hải quan Đan Mạch vừa thông báo, do lỗi hệ thống, Ủy ban châu Âu (EU) có thể gia hạn thời hạn báo cáo dữ liệu CBAM đến ngày 1/3/2024.
Theo đó, thời hạn ban đầu là ngày 31/1/2024 nhưng hiện tại có thể được kéo dài thêm 30 ngày, tức là đến ngày 1/3/2024. Điều này là do lỗi kỹ thuật hệ thống liên tục xảy ra trong sổ đăng ký CBAM.
Cơ chế điều chỉnh biên giới carbon (CBAM) là một chính sách thuộc Thỏa thuận Xanh EU, là chiến lược tăng trưởng mới của khu vực này nhằm xây dựng một xã hội công bằng và thịnh vượng, thúc đẩy các ngành công nghiệp phát triển trên cơ sở một nền kinh tế sạch và bền vững.
CBAM kỳ vọng sẽ giúp EU giảm phát thải carbon ít nhất 55% vào năm 2030 so với mức năm 1990. Cơ chế này xây dựng dựa trên sự minh bạch về thông tin, sẽ ảnh hưởng lớn không chỉ về phát thải khí nhà kính, biến đổi khí hậu mà tác động trực tiếp tới chuỗi cung ứng hàng hóa của các doanh nghiệp.
Với cơ chế này, từ ngày 1/10/2023, 6 loại hàng hóa thải ra nhiều carbon nhất trong quá trình sản xuất được Liên minh châu Âu (EU) xác định là sắt thép, xi măng, phân bón, nhôm, điện và hydro sẽ được yêu cầu tuân thủ các nghĩa vụ báo cáo về tiêu chuẩn khí thải theo “Cơ chế điều chỉnh biên giới carbon.”
Từ năm 2026, nếu lượng khí thải vượt quá tiêu chuẩn đặt ra, nhà sản xuất sẽ phải chịu đánh “thuế carbon” - theo mức giá carbon hiện nay tại EU nếu muốn xuất khẩu vào thị trường này.
Nhiều ngành hàng xuất khẩu của Việt Nam, như sắt thép sẽ chịu tác động bởi cơ chế điều chỉnh biên giới carbon. (Ảnh minh hoạ).
Trước đó, Thương vụ Việt Nam tại Bỉ, Luxembourg và EU (Bộ Công Thương) cho biết EU công báo Quy định thực thi (EU) 2023/1773 liên quan đến nghĩa vụ báo cáo mục đích của CBAM trong giai đoạn chuyển tiếp, có hiệu lực từ ngày 16/9/2023.
Theo đó, quy định thực thi nêu chi tiết các nghĩa vụ báo cáo chuyển tiếp đối với các nhà nhập khẩu hàng hóa CBAM của EU và phương pháp chuyển tiếp để tính toán lượng khí thải tích hợp thải ra trong quá trình sản xuất hàng hóa CBAM.
Để giúp cả các nhà nhập khẩu và nhà sản xuất nước thứ ba, Ủy ban cũng đã công bố hướng dẫn dành cho các nhà nhập khẩu EU và các cơ sở ngoài EU về việc thực hiện thực tế các quy định mới.
Các công cụ công nghệ thông tin chuyên dụng, tài liệu đào tạo, hội thảo trực tuyến và các hướng dẫn sẽ hỗ trợ doanh nghiệp tính toán và báo cáo khi cơ chế chuyển đổi bắt đầu.
Các nhà nhập khẩu sẽ được yêu cầu thu thập dữ liệu quý IV, kể từ ngày 1/10/2023 và báo cáo đầu tiên phải nộp trước ngày 31/1/2024.
Việc áp dụng dần dần CBAM theo thời gian cũng sẽ cho phép thực hiện quá trình chuyển đổi thận trọng, có thể dự đoán và cân đối cho các doanh nghiệp EU và ngoài EU, cũng như cho các cơ quan công quyền.
Trong giai đoạn này, các nhà nhập khẩu hàng hóa trong phạm vi quy định mới sẽ chỉ phải báo cáo lượng phát thải khí nhà kính (GHG) trong hàng nhập khẩu (phát thải trực tiếp và gián tiếp) mà không thực hiện bất kỳ khoản thanh toán hoặc điều chỉnh tài chính nào.
Phát thải gián tiếp sẽ được đề cập trong phạm vi sau giai đoạn chuyển tiếp đối với một số lĩnh vực nhất định (xi măng và phân bón) trên cơ sở phương pháp luận xác định được nêu trong Quy định thực thi và hướng đẫn kèm theo.
Trong năm đầu tiên thực hiện, các công ty sẽ có lựa chọn báo cáo theo ba cách: báo cáo đầy đủ theo phương pháp mới (phương pháp của EU); báo cáo dựa trên hệ thống quốc gia tương đương của nước thứ ba; báo cáo dựa trên các giá trị tham chiếu.
Kể từ ngày 1/1/2025, chỉ phương pháp của EU mới được chấp nhận.
Sau khi hệ thống vĩnh viễn có hiệu lực vào ngày 1/1/2026, các nhà nhập khẩu sẽ phải khai báo hàng năm về số lượng hàng hóa nhập khẩu vào EU trong năm trước đó và lượng khí thải nhà kính liên quan.
Sau đó, nhà nhập khẩu sẽ giao nộp số lượng chứng chỉ CBAM tương ứng. Giá của chứng chỉ sẽ được tính tùy thuộc vào giá đấu giá trung bình hàng tuần của các khoản trợ cấp ETS của EU được biểu thị bằng euro/tấn CO2 thải ra.
Việc loại bỏ dần việc phân bổ tự do theo EU ETS sẽ diễn ra song song với việc dần dần áp dụng CBAM trong giai đoạn 2026-2034.
Hoàng Hậu (t/h)