Chỉ còn ít tuần trước khi năm 2025 khép lại, tín dụng tăng tốc mạnh mẽ theo nhịp chạy đua đơn hàng Tết của doanh nghiệp, đưa thị trường tài chính ngân hàng vào giai đoạn sôi động hiếm thấy, nơi bài toán vừa giữ dòng vốn thông suốt vừa kiểm soát lãi suất và rủi ro trở nên căng thẳng hơn bao giờ hết.
Chạy đua với đơn hàng Tết
Chỉ còn chưa đầy một tháng nữa là khép lại năm 2025, bức tranh tài chính ngân hàng đang bước vào giai đoạn sôi động nhất trong suốt gần một thập kỷ trở lại đây. Tăng trưởng tín dụng đã sớm vượt ngưỡng định hướng 16 phần trăm, cho thấy sức hấp thụ vốn của nền kinh tế đang lên cao trong chặng nước rút cuối năm.
Song song với sự tăng tốc đó là áp lực ngày càng lớn lên thanh khoản hệ thống ngân hàng và bài toán điều hành lãi suất sao cho vừa tiếp sức cho doanh nghiệp vừa giữ vững an toàn vĩ mô.
Theo báo cáo mới nhất của Ngân hàng Nhà nước, tính đến cuối tháng 11 năm 2025, dư nợ tín dụng toàn nền kinh tế đã vượt mốc 18,2 triệu tỷ đồng, tăng 16,56 phần trăm so với cuối năm 2024.
Con số này không chỉ vượt xa mục tiêu được đặt ra từ đầu năm mà còn tạo khoảng cách rõ rệt so với tốc độ tăng trưởng của nhiều năm trước. Đây là minh chứng cho sự hồi phục thực chất của hoạt động sản xuất kinh doanh, chứ không phải là một đợt bơm vốn mang tính ngắn hạn.
Sự gia tăng mạnh mẽ của tín dụng được nâng đỡ bởi nền tảng vĩ mô tích cực. Tổng kim ngạch xuất nhập khẩu của Việt Nam đã cán mốc kỷ lục hơn 800 tỷ USD, trong khi sản xuất công nghiệp duy trì nhịp tăng trưởng hai con số tại nhiều ngành chủ lực. Những chỉ dấu này cho thấy dòng tiền đang đi đúng địa chỉ, chảy vào các nhà máy, dây chuyền và đơn hàng thực, đóng vai trò huyết mạch nuôi dưỡng đà phục hồi và mở rộng của nền kinh tế.
Nhìn về triển vọng cả năm, TS Nguyễn Quốc Hùng, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam, nhận định tăng trưởng tín dụng năm 2025 hoàn toàn có thể đạt mức 19 đến 20 phần trăm nếu xu hướng hiện tại được duy trì.
Theo ông Hùng, Ngân hàng Nhà nước nhiều khả năng sẽ tiếp tục điều hành linh hoạt, nới hạn mức tín dụng cho các ngân hàng đáp ứng đầy đủ chuẩn mực Basel II và Basel III, qua đó tránh để dòng vốn bị ách tắc đúng vào giai đoạn cao điểm nhất của sản xuất kinh doanh cuối năm.
Ở phía doanh nghiệp, áp lực chạy đua với mùa vụ Tết đang hiện hữu rõ rệt. Ông Đỗ Công Quang, Giám đốc chi nhánh miền Bắc Công ty Thực phẩm Hữu Nghị cho biết, từ giữa tháng 10, doanh nghiệp đã chủ động tiếp cận vốn ngân hàng để nhập nguyên vật liệu với khối lượng lớn.
Các dây chuyền sản xuất bánh kẹo phải vận hành gấp đôi công suất, tăng ca liên tục nhằm đáp ứng nhu cầu thị trường dịp Tết. Theo ông Quang, trong bối cảnh đơn hàng dồn dập, vốn lưu động trở thành yếu tố quyết định để doanh nghiệp giữ được nhịp sản xuất và không đánh mất cơ hội kinh doanh.
Không chỉ lĩnh vực thực phẩm, các ngành phục vụ mùa vụ Tết khác cũng đang tăng tốc. Tại Công ty In và Quảng cáo InChi Việt Nam, các xưởng in hoạt động gần như hết công suất để đáp ứng nhu cầu in lịch năm mới và bao bì Tết, với sản lượng ước tăng khoảng 50 phần trăm so với thời điểm bình thường.
Bà Nguyễn Mai Phương, Giám đốc công ty, cho biết dù lãi suất cho các khoản vay mới có tăng thêm khoảng 0,3 phần trăm mỗi năm, doanh nghiệp vẫn chấp nhận. Theo bà Phương, chi phí vốn tăng nhẹ vẫn nằm trong sức chịu đựng, trong khi điều quan trọng hơn cả là được giải ngân kịp thời để không lỡ nhịp đơn hàng trong mùa cao điểm.
Thực tế thị trường cho thấy dòng tín dụng đang được phân bổ khá hợp lý. Khoảng 78 phần trăm tổng dư nợ hiện nay tập trung vào lĩnh vực sản xuất kinh doanh, phản ánh định hướng điều hành nhất quán của Chính phủ và Ngân hàng Nhà nước trong việc ưu tiên các động lực tăng trưởng thực.
Trong bối cảnh doanh nghiệp đang dốc toàn lực cho mùa Tết, tín dụng không chỉ là nguồn vốn mà còn là chiếc phao giữ nhịp cho cả chuỗi sản xuất, từ nhà máy đến thị trường tiêu dùng cuối cùng.
Chỉ còn ít tuần trước khi năm 2025 khép lại, tín dụng tăng tốc mạnh mẽ theo nhịp chạy đua đơn hàng Tết của doanh nghiệp.
Yếu tố nào giúp giảm áp lực chi phí
Nhu cầu vốn tăng cao trong những tháng cuối năm tưởng chừng sẽ đẩy hệ thống ngân hàng vào vòng xoáy chi phí, khi áp lực thanh khoản ngày một lớn. Thực tế thị trường cho thấy lãi suất huy động ở các kỳ hạn trung và dài, đặc biệt là 6 và 12 tháng, đã bắt đầu nhích lên, phổ biến trong khoảng 0,2 đến 0,6 phần trăm mỗi năm so với giai đoạn trước.
Dòng tiền gửi trở nên đắt hơn là điều khó tránh khỏi khi các ngân hàng phải cạnh tranh để giữ chân nguồn vốn ổn định. Tuy nhiên, nghịch lý đáng chú ý và cũng là điểm tích cực của thị trường hiện nay là lãi suất cho vay vẫn được duy trì ở mức thấp, thay vì tăng mạnh theo đầu vào.
Tính đến giữa tháng 10, lãi suất cho vay bình quân đối với các khoản vay mới chỉ quanh mức 6,55 phần trăm mỗi năm, giảm 0,38 điểm phần trăm so với cuối năm trước. Đây là mức giảm không nhỏ trong bối cảnh chi phí huy động đang dâng lên, phản ánh nỗ lực rất lớn của các ngân hàng thương mại trong việc chia sẻ khó khăn với doanh nghiệp. Để làm được điều đó, các ngân hàng buộc phải giải bài toán cân đối chi phí một cách thận trọng và linh hoạt, từ cấu trúc nguồn vốn đến hiệu quả vận hành nội bộ.
Theo bà Nguyễn Thị Hương, Phó Tổng Giám đốc ABBank, lời giải quan trọng nằm ở chuyển đổi số. Việc đẩy mạnh tích hợp các tiện ích số, mở rộng hệ sinh thái thanh toán và cải thiện trải nghiệm người dùng đã giúp giao dịch trực tuyến của nhóm khách hàng cá nhân tăng tới 49 phần trăm. Cùng với đó, lượng tiền gửi không kỳ hạn tăng mạnh, tạo ra một nguồn vốn chi phí thấp và ổn định cho ngân hàng. Đây chính là nền tảng giúp giảm áp lực đầu vào và tạo dư địa để kìm giữ lãi suất cho vay trong bối cảnh cạnh tranh vốn ngày càng gay gắt.
Ở góc nhìn rộng hơn, nhiều chuyên gia cho rằng chuyển đổi số chỉ là một phần trong bức tranh tái cấu trúc nguồn thu của ngành ngân hàng. Bà Tạ Thanh Huyền, Giảng viên Học viện Ngân hàng, cùng ông Nguyễn Quang Huy, Giám đốc điều hành Khoa Tài chính Ngân hàng, Đại học Nguyễn Trãi, đều nhấn mạnh yêu cầu giảm dần sự phụ thuộc vào thu nhập từ lãi vay.
Trong bối cảnh biên lãi ròng bị thu hẹp, việc đa dạng hóa nguồn thu từ dịch vụ, ngân hàng số, bảo hiểm và tư vấn tài chính, đồng thời tối ưu hóa vận hành thông qua cắt giảm chi phí quản lý, là con đường bền vững để duy trì ổn định mặt bằng lãi suất cho vay.
Việc giữ lãi suất ở mức hợp lý trong giai đoạn này còn được hỗ trợ đáng kể bởi các yếu tố bên ngoài và sự điều hành quyết liệt của Ngân hàng Nhà nước. Trên bình diện quốc tế, việc Cục Dự trữ Liên bang Mỹ hạ lãi suất hai lần liên tiếp gần đây đã giúp giảm áp lực lên tỷ giá và mặt bằng lãi suất trong nước, tạo thêm khoảng trống cho chính sách tiền tệ Việt Nam vận hành linh hoạt hơn.
Song song với đó, Ngân hàng Nhà nước đã chủ động bơm ròng thanh khoản trong suốt bảy tuần liên tiếp, riêng tuần cuối tháng 11 ghi nhận quy mô bơm ròng gần 99 nghìn tỷ đồng, mức cao nhất trong vòng mười tháng. Động thái này góp phần hạ nhiệt thị trường liên ngân hàng và củng cố nguồn vốn cho các tổ chức tín dụng.
Ngoài tín dụng, giải ngân đầu tư công cũng nổi lên như một trụ cột quan trọng của tăng trưởng cuối năm. Dòng vốn ngân sách chảy mạnh vào các dự án hạ tầng giao thông và xây dựng cơ bản đã tạo hiệu ứng lan tỏa rõ nét, kích hoạt nhu cầu vốn trong chuỗi doanh nghiệp liên quan từ vật liệu xây dựng đến thi công, lắp đặt. Khi sản xuất được thúc đẩy bởi các dự án này, áp lực lên tín dụng thương mại phần nào được san sẻ, đồng thời tạo nền tảng cho tăng trưởng bền vững hơn.
Dẫu vậy, rủi ro vẫn hiện diện, đặc biệt trong lĩnh vực bất động sản. Dư nợ tín dụng bất động sản hiện đã vượt mốc bốn triệu tỷ đồng, với tốc độ tăng trưởng dao động quanh mức 20 đến 23 phần trăm. Mặc dù nhiều chuyên gia đánh giá đây là mức có thể chấp nhận được nếu dòng vốn phục vụ nhu cầu ở thực, nguy cơ hình thành bong bóng tài sản vẫn là điều không thể xem nhẹ.
Trong bối cảnh đó, Ngân hàng Nhà nước chi nhánh TP.HCM đã phát đi văn bản cảnh báo liên quan đến tín dụng bất động sản, nhấn mạnh yêu cầu kiểm soát chặt chẽ rủi ro. Theo TS Nguyễn Quốc Hùng, đây là động thái kịp thời và cần thiết để các ngân hàng tự rà soát lại chiến lược tăng trưởng của mình, tránh rơi vào trạng thái mải mê chạy theo chỉ tiêu tín dụng mà lơ là quản trị rủi ro.
Ông cho rằng sự tỉnh táo trong điều hành sẽ quyết định chất lượng tăng trưởng, bởi chỉ khi dòng vốn được hướng vào các phân khúc lành mạnh, phục vụ nhu cầu ở thực và hạn chế đầu cơ, hệ thống ngân hàng mới có thể giữ vững sự ổn định trong trung và dài hạn.
Bình Minh