Tỉnh thức từ bờ, sau một lễ cầu siêu trên sóng nước

Sáng 28/7, tại Cảng tàu khách quốc tế Hạ Long, lễ cầu siêu tưởng niệm 39 nạn nhân trong vụ lật tàu Vịnh Xanh 58 đã diễn ra trong không khí trang nghiêm, lặng thầm. Không còn tiếng động cơ, không còn những tour du lịch sôi động, chỉ còn lời kinh, ánh hoa đăng và nỗi tiếc thương không lời từ người ở lại.

Đây không chỉ là một nghi lễ tôn giáo. Đó là thái độ ứng xử văn hóa, nhân văn và trách nhiệm của chính quyền và nhân dân Quảng Ninh với các gia đình nạn nhân - những người đã mất đi người thân trong một thảm kịch có thể tránh được nếu hệ thống quản lý chặt chẽ hơn.

Vụ tai nạn lật tàu khiến 39 người thiệt mạng trên Vịnh Hạ Long ngày 19/7 không thể chỉ dừng lại ở hai chữ "sự cố". Đây là hậu quả của những lỗ hổng tồn tại kéo dài trong công tác quản lý hoạt động du lịch đường thủy, đặc biệt tại các khu vực trọng điểm như Hạ Long - nơi mỗi chuyến tàu không chỉ chở du khách, mà còn chở theo uy tín, sinh mạng và trách nhiệm của cả một ngành.

Ngay sau khi vụ việc xảy ra, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính đã có công điện khẩn, yêu cầu các bộ ngành và tỉnh Quảng Ninh nhanh chóng điều tra nguyên nhân, xử lý nghiêm sai phạm nếu có, và tổ chức rà soát toàn diện hoạt động vận tải thủy du lịch cả nước.

Gần đây nhất, ngày 25/7, Văn phòng Chính phủ ban hành Công văn số 7003/VPCP-NC, truyền đạt ý kiến chỉ đạo của Phó Thủ tướng Thường trực Nguyễn Hòa Bình, yêu cầu các cơ quan chức năng tập trung đề xuất giải pháp khắc phục những lỗ hổng trong quản lý, ngăn chặn nguy cơ xảy ra các vụ việc tương tự. Sự chỉ đạo sát sao từ cấp cao nhất cho thấy: đây không còn là vấn đề riêng của Quảng Ninh, mà là vấn đề của cả hệ thống hành chính và pháp luật.

Vịnh đẹp - nhưng lòng người phải vững

Hạ Long - di sản thiên nhiên thế giới - là biểu tượng cho vẻ đẹp, nhưng vẻ đẹp ấy không thể là lá chắn cho sự chủ quan. Một chiếc tàu dù đăng kiểm đầy đủ nhưng sẽ vẫn là "bẫy tử thần" nếu vận hành trong điều kiện thời tiết bất lợi, nếu thuyền viên không đủ năng lực, nếu hệ thống cảnh báo không kịp thời hoặc bị phớt lờ.

Sóng nước không nuốt người - sự buông lỏng mới gây chết người. Từ góc độ quản lý nhà nước, vụ việc cho thấy cần xây dựng một “hệ sinh thái an toàn đường thủy”, chứ không chỉ là vài văn bản hướng dẫn rải rác. Phải có bản đồ rủi ro, chế tài thực thi đủ mạnh, và trách nhiệm giám sát xuyên suốt từ cấp xã đến cấp bộ.

Phó Thủ tướng Nguyễn Hòa Bình không chỉ yêu cầu “khắc phục lỗ hổng”, mà còn định hướng rõ: phải nhìn vào toàn bộ quy trình cấp phép, vận hành, kiểm tra, cảnh báo thời tiết, ứng phó sự cố và đào tạo con người. Không để một thảm họa tương tự xảy ra rồi mới truy trách nhiệm.

Lễ cầu siêu là lời tiễn biệt, nhưng nếu chỉ dừng lại ở sự tiếc thương, thì nỗi đau này sẽ tiếp tục tái diễn ở đâu đó, trong một ngày không xa. Sau ánh đèn hoa đăng, điều cần hơn bao giờ hết là một chiến dịch hành động rõ ràng và kiên quyết:

An toàn du lịch biển Bài học đắt giá từ thảm kịch tàu Vịnh Xanh 58 Một tuần sau vụ lật tàu du lịch Vịnh Xanh 58 trên vịnh Hạ Long Quảng Ninh khiến 38 người thiệt mạng và 1 người vẫn mất tích nỗi đau vẫn chưa nguôi trong lòng người dân cả nước Không chỉ là một tai nạn thương tâm sự việc đã gióng lên hồi chuông cảnh tỉnh về những bất cập trong công tác đảm bảo an toàn hàng hải đặc biệt trong lĩnh vực du lịch biển

Rà soát lại toàn bộ đội tàu du lịch, đặc biệt tại các địa bàn có nguy cơ cao.

Đánh giá lại năng lực của thuyền viên, công tác cứu hộ và quy trình xử lý khẩn cấp.

Số hóa hoạt động giám sát hành trình, kết nối cảnh báo thời tiết với từng tàu cụ thể.

Tái cấu trúc cơ chế phối hợp giữa ngành giao thông, du lịch, công an, chính quyền cơ sở.

Thủ tướng đã ra mệnh lệnh. Phó Thủ tướng đã giao nhiệm vụ cụ thể. Trách nhiệm còn lại là ở sự vào cuộc thực chất của từng cấp, từng ngành.

Một lễ cầu siêu không thể làm sống lại những người đã khuất. Nhưng nếu nó khiến cả hệ thống quản lý thức tỉnh, khiến người điều khiển phương tiện cẩn trọng hơn, khiến chính quyền hành động trách nhiệm hơn, và khiến du khách được an tâm hơn, thì lễ ấy không vô ích. Tai nạn trên mặt nước, nhưng sự tỉnh thức phải đến từ trên bờ - nơi các quyết sách, hành động và cả lương tâm công vụ được hình thành.

Đình Sáng