Một tuần sau vụ lật tàu du lịch Vịnh Xanh 58 trên vịnh Hạ Long (Quảng Ninh) khiến 38 người thiệt mạng và 1 người vẫn mất tích, nỗi đau vẫn chưa nguôi trong lòng người dân cả nước. Không chỉ là một tai nạn thương tâm, sự việc đã gióng lên hồi chuông cảnh tỉnh về những bất cập trong công tác đảm bảo an toàn hàng hải, đặc biệt trong lĩnh vực du lịch biển.
Trong bối cảnh ngành du lịch biển đang phát triển mạnh, thảm kịch này phơi bày những "lỗ hổng" đáng lo ngại: từ việc tàu chở khách có dấu hiệu xuống cấp, thiếu trang bị cứu hộ đạt chuẩn, cho đến sự bị động trong phản ứng của thuyền viên khi tai nạn xảy ra.
Điều này đặt ra câu hỏi: liệu chúng ta có đang quá chủ quan với an toàn tính mạng du khách?
Tàu du lịch Vịnh Xanh 58 (có thiết kế thân tàu đáy bằng (flat-bottom hull) dạng U) - con tàu bị lật khi đang chở khách trên vịnh Hạ Long - được coi là “đủ an toàn” cho hoạt động du lịch trong điều kiện thời tiết tốt.
Một vấn đề cấp thiết hiện nay là cập nhật và bắt buộc đào tạo kiến thức cứu hộ, kỹ năng tự cứu cho đội ngũ thuyền viên và cả hành khách.
Rất nhiều người đi tàu không biết cách mặc áo phao sao cho đúng, chưa từng được hướng dẫn thoát hiểm hay sử dụng các thiết bị khẩn cấp trên biển. Trong tình huống thời gian tính bằng giây, sự thiếu hiểu biết này có thể dẫn đến hậu quả thảm khốc.
Cùng với đó, ứng dụng công nghệ hiện đại như hệ thống định vị vệ tinh GPS và AIS (Hệ thống nhận dạng tự động) cần được đẩy mạnh và bắt buộc lắp đặt trên mọi tàu du lịch.
Các thiết bị này giúp theo dõi chính xác hành trình tàu, kịp thời phát hiện bất thường, và đặc biệt hỗ trợ xác định nhanh vị trí tàu gặp nạn trong điều kiện thời tiết xấu, đêm tối hoặc vùng biển rộng. Thực tế cho thấy, nhiều nạn nhân có thể được cứu sống nếu lực lượng chức năng tiếp cận hiện trường nhanh hơn, nhờ tín hiệu định vị rõ ràng.
Ngoài ra, trang bị thiết bị định vị cá nhân gắn trên áo phao, đèn tín hiệu nổi, còi cứu sinh cho du khách cũng cần được chuẩn hóa. Những thiết bị tưởng chừng nhỏ bé này lại có thể quyết định sự sống còn trong môi trường biển lạnh, nước sâu và sóng lớn.
Quan trọng hơn, các cơ quan chức năng cần rà soát toàn diện đội tàu du lịch trên cả nước, từ điều kiện kỹ thuật, năng lực vận hành đến trang bị cứu hộ và quy trình phản ứng khẩn cấp. Việc cấp phép hoạt động phải đi kèm với trách nhiệm kiểm tra định kỳ và xử phạt nghiêm những trường hợp vi phạm.
Du lịch không thể phát triển bền vững nếu đặt lợi nhuận lên trên sự an toàn. Bài học từ thảm kịch tàu Vịnh Xanh 58 là một cái giá quá đắt - nhưng nếu chúng ta không hành động ngay từ bây giờ, những thảm kịch tương tự hoàn toàn có thể tái diễn.
Đã đến lúc ngành du lịch biển cần một cuộc "đại kiểm điểm" toàn diện để bảo vệ điều quý giá nhất: tính mạng con người.
PV