Hoạt động thương mại quốc tế của Việt Nam tiếp tục tăng tốc trong 4 tháng đầu năm 2026 khi tổng kim ngạch xuất nhập khẩu vượt 344 tỷ USD, tăng hơn 24% so với cùng kỳ. Tuy nhiên, đà tăng mạnh của nhập khẩu nguyên vật liệu và linh kiện phục vụ sản xuất khiến cán cân thương mại chuyển sang nhập siêu hơn 7 tỷ USD, trong bối cảnh khu vực FDI vẫn giữ vai trò áp đảo trong xuất khẩu.
Xuất khẩu duy trì đà tăng gần 20%, nhóm điện tử tiếp tục dẫn dắt
Hoạt động xuất nhập khẩu của Việt Nam tiếp tục ghi nhận mức tăng trưởng cao trong 4 tháng đầu năm 2026, phản ánh sự phục hồi mạnh của sản xuất và nhu cầu thương mại quốc tế. Theo số liệu thống kê, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa trong tháng 4 ước đạt 94,32 tỷ USD, tăng 0,8% so với tháng trước và tăng tới 26,7% so với cùng kỳ năm 2025.
Lũy kế 4 tháng đầu năm, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu đạt khoảng 344,17 tỷ USD, tăng 24,2% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, xuất khẩu đạt 168,53 tỷ USD, tăng 19,7%; nhập khẩu đạt 175,64 tỷ USD, tăng 28,7%. Cán cân thương mại hàng hóa chuyển sang trạng thái nhập siêu 7,11 tỷ USD, trái ngược mức xuất siêu 4,3 tỷ USD cùng kỳ năm ngoái.
Xuất khẩu mặt hàng điện tử, máy tính và linh kiện dẫn đầu với 43,62 tỷ USD trong 4 tháng đầu năm
Riêng trong tháng 4, kim ngạch xuất khẩu hàng hóa ước đạt 45,52 tỷ USD, giảm 2% so với tháng trước nhưng vẫn tăng 21% so với cùng kỳ năm 2025. Khu vực kinh tế trong nước đạt 8,88 tỷ USD, giảm 1,2%; trong khi khu vực có vốn đầu tư nước ngoài (FDI), kể cả dầu thô, đạt 36,64 tỷ USD, giảm 2,1%.
Tính chung 4 tháng đầu năm, khu vực FDI tiếp tục đóng vai trò chủ lực khi mang về 134,88 tỷ USD kim ngạch xuất khẩu, tăng 25,8% và chiếm tới 80% tổng kim ngạch xuất khẩu cả nước. Trong khi đó, khu vực kinh tế trong nước chỉ đạt 33,65 tỷ USD, tăng nhẹ 0,4%.
Nhóm hàng công nghiệp chế biến tiếp tục là động lực chính của xuất khẩu với kim ngạch 151,5 tỷ USD, chiếm gần 90% tổng kim ngạch. Đáng chú ý, mặt hàng điện tử, máy tính và linh kiện dẫn đầu với 43,62 tỷ USD, tăng mạnh 49,1% so với cùng kỳ. Tiếp theo là điện thoại và linh kiện đạt 21,55 tỷ USD, tăng 21,1%; máy móc, thiết bị, dụng cụ phụ tùng đạt 20,6 tỷ USD, tăng 20,5%.
Ở chiều ngược lại, một số ngành xuất khẩu truyền thống tăng trưởng chậm hoặc suy giảm. Hàng dệt may đạt gần 12 tỷ USD, chỉ tăng 1,6%; giày dép giảm 3,8%; gỗ và sản phẩm gỗ giảm 1,1%. Điều này cho thấy nhu cầu tại nhiều thị trường tiêu dùng lớn vẫn chưa phục hồi đồng đều, đặc biệt ở các nhóm hàng tiêu dùng không thiết yếu.
Nhập khẩu tăng mạnh theo nhu cầu sản xuất, áp lực nhập siêu gia tăng
Trong khi xuất khẩu tăng gần 20%, nhập khẩu 4 tháng đầu năm lại tăng mạnh hơn với tốc độ 28,7%, đạt 175,64 tỷ USD. Riêng tháng 4, kim ngạch nhập khẩu ước đạt 48,8 tỷ USD, tăng 3,6% so với tháng trước và tăng 32,5% so với cùng kỳ năm 2025. Khu vực kinh tế trong nước nhập khẩu 13,8 tỷ USD, tăng 2,6%; khu vực FDI đạt 35 tỷ USD, tăng 4%.
Lũy kế 4 tháng, khu vực FDI nhập khẩu 126,37 tỷ USD, tăng 32,3%; khu vực trong nước đạt 49,27 tỷ USD, tăng 20,4%.
Nhập khẩu tư liệu sản xuất chiếm tỷ trọng áp đảo
Đáng chú ý, nhóm tư liệu sản xuất tiếp tục chiếm tỷ trọng áp đảo với 165,37 tỷ USD, tương đương 94,2% tổng kim ngạch nhập khẩu. Trong đó, nhóm máy móc, thiết bị, dụng cụ phụ tùng chiếm 54,8%; nguyên nhiên vật liệu chiếm 39,4%. Điều này cho thấy phần lớn hàng nhập khẩu phục vụ hoạt động sản xuất, chế biến và xuất khẩu.
Mặt hàng nhập khẩu lớn nhất vẫn là điện tử, máy tính và linh kiện với 65,27 tỷ USD, tăng tới 52,3% so với cùng kỳ năm trước. Máy móc, thiết bị và phụ tùng đạt 21,1 tỷ USD, tăng 20,2%.
Việc nhập khẩu tăng nhanh hơn xuất khẩu khiến cán cân thương mại chịu áp lực đáng kể. Chỉ riêng tháng 4, Việt Nam nhập siêu khoảng 3,28 tỷ USD. Tính chung 4 tháng đầu năm, mức nhập siêu lên tới 7,11 tỷ USD.
Trong đó, khu vực kinh tế trong nước nhập siêu 15,61 tỷ USD, còn khu vực FDI tiếp tục duy trì xuất siêu khoảng 8,5 tỷ USD. Điều này cho thấy khu vực doanh nghiệp nội địa vẫn phụ thuộc lớn vào nhập khẩu nguyên vật liệu và chưa cải thiện đáng kể năng lực xuất khẩu.
Hoa Kỳ tiếp tục là thị trường xuất khẩu lớn nhất, nhập siêu từ Trung Quốc tăng mạnh
Về thị trường, Hoa Kỳ tiếp tục là điểm đến xuất khẩu lớn nhất của Việt Nam với kim ngạch 53,9 tỷ USD trong 4 tháng đầu năm. Xuất siêu sang thị trường này đạt khoảng 46,9 tỷ USD, tăng 24,4% so với cùng kỳ năm trước. Liên minh châu Âu (EU) cũng duy trì vị thế thị trường xuất khẩu quan trọng với mức xuất siêu 14,2 tỷ USD, tăng 6,7%.
Thị trường xuất, nhập khẩu hàng hoá chủ yếu bốn tháng đầu năm 2026
Ở chiều ngược lại, Trung Quốc tiếp tục là thị trường nhập khẩu lớn nhất của Việt Nam với kim ngạch khoảng 69 tỷ USD. Nhập siêu từ Trung Quốc lên tới 46,4 tỷ USD, tăng mạnh 33,4% so với cùng kỳ năm trước.
Ngoài ra, nhập siêu từ Hàn Quốc đạt khoảng 15 tỷ USD, tăng 57,8%; nhập siêu từ ASEAN đạt 7,6 tỷ USD, tăng 44,3%. Trong khi đó, xuất siêu sang Nhật Bản chỉ còn khoảng 0,5 tỷ USD, giảm mạnh 28%.
Diễn biến này cho thấy nền kinh tế vẫn phụ thuộc lớn vào nguồn nguyên liệu, linh kiện và máy móc nhập khẩu từ các thị trường châu Á để phục vụ sản xuất xuất khẩu. Đồng thời, khu vực FDI tiếp tục đóng vai trò chủ đạo trong cán cân thương mại và tăng trưởng xuất khẩu của Việt Nam.
Trung Anh