TP Hồ Chí Minh xác định chuyển từ tư duy phát triển du lịch theo số lượng sang chú trọng chất lượng, hiệu quả và giá trị gia tăng. Đặc biệt, thành phố tái cấu trúc không gian, sản phẩm và thị trường được xem là hướng đi quan trọng để kéo dài thời gian lưu trú, tăng mức chi tiêu và nâng sức cạnh tranh của điểm đến.
Chuỗi trải nghiệm liền mạch
Theo định hướng triển khai Nghị quyết số 26-NQ/TW, ngành du lịch TP Hồ Chí Minh xác định 3 nhóm giải pháp đột phá, gồm đột phá về thể chế, hạ tầng và quản trị dựa trên dữ liệu; trong đó, việc tổ chức lại nguồn tài nguyên, hình thành các chuỗi trải nghiệm đặc trưng được đặt trong tổng thể không gian phát triển mới của thành phố.
Theo đó, TP Hồ Chí Minh hiện sở hữu đủ 3 lớp tài nguyên trong cùng một đơn vị hành chính, gồm đô thị di sản và sáng tạo, công nghiệp và đô thị dịch vụ, biển đảo. Đây là điều kiện thuận lợi để tái cấu trúc sản phẩm du lịch theo hướng không chỉ tạo thêm sản phẩm mới mà quan trọng hơn là kết nối những sản phẩm, tài nguyên hiện có thành các chuỗi trải nghiệm liền mạch.
Về không gian, thành phố tổ chức lại theo khung các cực kinh tế du lịch và các hành lang chức năng, trong đó du lịch không chỉ tập trung ở khu vực kinh tế biển.
Lõi trung tâm Sài Gòn - Chợ Lớn - Thủ Thiêm được định hướng giữ vai trò cửa ngõ và trung tâm hội nghị, mua sắm, ẩm thực, y tế và giải trí ban đêm. Trong khi đó, hệ thống sông Sài Gòn, Đồng Nai, Nhà Bè, Soài Rạp, Thị Vải được nhìn nhận như những trục kết nối thay vì chỉ đơn thuần là cảnh quan. Ở phía cuối hành trình là dải Cần Giờ - Vũng Tàu - Long Hải - Hồ Tràm - Côn Đảo, tạo nên không gian để kết nối các sản phẩm đô thị, sông nước, biển đảo trong một hành trình thống nhất.
TP Hồ Chí Minh cấu trúc những gì đã có thành chuỗi trải nghiệm liền mạch
Từ cấu trúc này, ngành du lịch thành phố tập trung hình thành 3 chuỗi trải nghiệm đặc trưng. Chuỗi thứ nhất là đô thị - sông - biển, đưa du khách từ không gian di sản đô thị ra sông rồi đến biển đảo trong cùng một hành trình, thay vì phải lựa chọn riêng lẻ từng loại hình. Chuỗi thứ hai lấy du lịch MICE làm trục, kết hợp hội nghị, triển lãm với mua sắm, ẩm thực và kinh tế đêm. Đây được xác định là nhóm khách có mức chi tiêu bình quân cao và ít chịu ảnh hưởng của tính mùa vụ. Chuỗi thứ ba là du lịch y tế và chăm sóc sức khỏe kết hợp nghỉ dưỡng, phát huy lợi thế của hệ thống y tế đầu ngành của thành phố.
Lấy chất lượng và giá trị làm thước đo tăng trưởng
Cùng với tái cấu trúc sản phẩm, ngành du lịch TP Hồ Chí Minh cũng thay đổi cách tiếp cận thị trường. Thay vì chủ yếu phân loại theo quốc gia, định hướng mới tập trung vào các nhóm khách có giá trị cao như khách chi tiêu cao, khách lưu trú dài ngày, khách MICE, khách du lịch y tế và khách tàu biển.
Để có cơ sở hoạch định chính sách và hỗ trợ doanh nghiệp, Sở Du lịch dự kiến xây dựng chương trình nghiên cứu thị trường, khảo sát mức chi tiêu, thời gian lưu trú và mức độ hài lòng của du khách. Những dữ liệu này sẽ tạo cơ sở để doanh nghiệp thiết kế sản phẩm và xây dựng các tuyến du lịch phù hợp với từng phân khúc.
Một hướng đi đáng chú ý khác là khai thác nguồn tài nguyên tại cơ sở. Theo đó, mỗi phường, xã, đặc khu sẽ xây dựng ít nhất một sản phẩm du lịch đặc thù. Với quy mô đơn vị hành chính hiện nay, đây sẽ là nguồn nguyên liệu lớn để các doanh nghiệp lữ hành thiết kế những tuyến, tour mới, tạo thêm lựa chọn cho du khách.
Để chuyển từ tăng trưởng về lượng sang tăng trưởng về chất, thành phố cũng đặt yêu cầu phát triển hệ thống hạ tầng phục vụ nhóm khách có khả năng chi tiêu cao.
Theo định hướng của ngành du lịch, TP Hồ Chí Minh cần tăng số lượng khách sạn cao cấp; phát triển các trung tâm hội nghị có sức chứa tối thiểu 5.000 người; trung tâm triển lãm quốc tế với quy mô khoảng 60.000 - 80.000 m² sàn trong nhà; hệ thống cảng tàu khách du lịch quốc tế, bến du thuyền và các trung tâm mua sắm hàng hiệu có ưu đãi về giá theo chuẩn quốc tế.
Các nhu cầu này đã được Sở Du lịch chuyển đến cơ quan lập Quy hoạch tổng thể thành phố để nghiên cứu, tích hợp vào quy hoạch; trong đó, hạ tầng MICE được xem là một trong những yếu tố quan trọng để thành phố gia tăng sức hút đối với dòng khách có mức chi tiêu cao.
Hạ tầng MICE được xem là một trong những yếu tố quan trọng
Hiện thành phố chưa có trung tâm triển lãm đạt quy mô cạnh tranh khu vực, trong khi các điểm đến MICE hàng đầu Đông Nam Á có những không gian triển lãm quy mô lớn. Cùng với đó, TP Hồ Chí Minh cũng cần bổ sung hạ tầng phục vụ khách tàu biển, gồm cảng hành khách tàu biển chuyên dụng và các bến nội địa phục vụ khách du lịch. Với cách tiếp cận mới, số lượng khách sẽ không còn là chỉ tiêu trung tâm duy nhất để đánh giá sự phát triển của ngành du lịch thành phố.
TP Hồ Chí Minh đặt mục tiêu tổng thu từ khách du lịch đạt 684.000 tỷ đồng vào năm 2030, tương đương khoảng 25 tỷ USD; đóng góp của du lịch đạt 12% GRDP của thành phố. Bên cạnh hiệu quả kinh tế, các chỉ tiêu về chất lượng trải nghiệm cũng được chú trọng, gồm thời gian lưu trú bình quân, mức chi tiêu bình quân theo từng phân khúc và chỉ số hài lòng của du khách.
Cách tiếp cận này cho thấy mục tiêu của ngành du lịch TP Hồ Chí Minh không chỉ là thu hút thêm du khách mà hướng đến việc du khách ở lâu hơn, chi tiêu nhiều hơn và có trải nghiệm tốt hơn.
Trong không gian phát triển mới, việc kết nối đô thị, sông nước, biển đảo; kết hợp MICE với mua sắm, ẩm thực, kinh tế đêm; cũng như phát triển du lịch y tế, chăm sóc sức khỏe và nghỉ dưỡng được kỳ vọng sẽ tạo ra những chuỗi giá trị mới, qua đó nâng cao chất lượng và sức cạnh tranh của điểm đến TP Hồ Chí Minh.
Nguyễn Trang