Tại họp báo kinh tế - xã hội TPHCM mới đây, Phó Giám đốc Sở Du lịch TPHCM, bà Bùi Thị Ngọc Hiếu đã có văn bản trả lời về công tác quản lý mô hình kinh doanh lưu trú ngắn ngày tại các căn hộ chung cư trên địa bàn.
Theo cơ quan chức năng, mô hình kinh tế chia sẻ trong lĩnh vực lưu trú, đặc biệt là dịch vụ ngắn hạn qua nền tảng như Airbnb, phát triển mạnh tại TPHCM, đáp ứng nhu cầu lưu trú linh hoạt của khách quốc tế, chuyên gia và người lao động ngắn hạn.
Tuy nhiên, đi kèm là nhiều bất cập về an ninh trật tự, phòng cháy chữa cháy, hợp đồng dịch vụ mập mờ và nguy cơ ảnh hưởng đến hình ảnh điểm đến của thành phố.
Theo Sở Du lịch cho hay ngày 27/2/2025, UBND TP đã ban hành quyết định số 26 quy định quản lý, sử dụng nhà chung cư trên địa bàn, trong đó có quy định quản lý hoạt động khai thác căn hộ làm cơ sở lưu trú du lịch trong nhà chung cư, điều kiện khai thác căn hộ làm dịch vụ lưu trú du lịch (tại điều 12 của quy định) và vấn đề này có tác động trực tiếp đến các hộ đang kinh doanh theo mô hình Airbnb trong thời gian qua.
TPHCM đang xây dựng khung pháp lý hoàn thiện cho kinh doanh lưu trú ngắn hạn.
Bên cạnh đó, thực hiện chủ trương của UBND TP theo kế hoạch số 2704 ngày 18/4/2025 về phát triển kinh tế chia sẻ trên địa bàn TPHCM giai đoạn 2025-2030, trong đó Sở Khoa học và Công nghệ cùng các đơn vị liên quan nghiên cứu, xây dựng "Chính sách thúc đẩy phát triển mô hình kinh tế chia sẻ trong lĩnh vực lưu trú du lịch trên địa bàn TPHCM".
Sở Du lịch dự kiến chính sách sẽ hoàn thành trong năm 2027. Cụ thể, xây dựng khung pháp lý hoàn thiện, phù hợp thực tế, quy định đăng ký kinh doanh, cấp phép cho các chủ nhà kinh doanh lưu trú ngắn hạn; xây dựng và triển khai chính sách thuế đối với hoạt động cho thuê phòng qua nền tảng chia sẻ, phù hợp với hệ thống thuế của TPHCM và hệ thống thuế quốc gia.
Xây dựng cơ chế phối hợp giữa chính quyền địa phương với các nền tảng chia sẻ để giám sát hoạt động, xử lý kịp thời các vi phạm liên quan đến an ninh trật tự, phòng cháy chữa cháy.
Hoàn thiện hệ thống quản lý, giám sát thông minh; phát triển cổng thông tin điện tử tích hợp cho phép cá nhân, tổ chức đăng ký, kê khai thuế dễ dàng; cổng thông tin kết nối dữ liệu giữa các cơ quan có liên quan và các địa phương; bảo đảm công tác quản lý minh bạch, cập nhật liên tục.
Trước đó, Hiệp hội Bất động sản TPHCM (HoREA) đề xuất thành phố xem xét lại lệnh cấm cho thuê lưu trú ngắn ngày tại các căn hộ chung cư, cho phép hoạt động nếu đáp ứng đủ điều kiện pháp lý, an toàn và trật tự.
Theo số liệu do Hiệp hội Bất động sản TPHCM (HoREA) tổng hợp và gửi UBND thành phố, có khoảng 8.740 căn hộ đang được khai thác theo mô hình này với tổng giá trị đầu tư khoảng 43.700 tỉ đồng.
Tuy nhiên, từ khi cấm cho thuê lưu trú ngắn hạn trong căn hộ chung cư, nhiều hộ gia đình mất nguồn thu chính, không trả được nợ vay, vi phạm hợp đồng với khách nước ngoài, thậm chí phải bán lỗ tài sản.
HoREA cho rằng đây không chỉ là vấn đề pháp lý mà còn cho thấy một nguồn lực kinh tế quan trọng của đô thị đang bị "đóng băng" do thiếu chính sách quản lý phù hợp.
Chủ tịch HoREA Lê Hoàng Châu cho rằng mô hình airbnb vẫn còn bất cập cần quản lý, nhất là về an ninh, phòng cháy chữa cháy (PCCC) và nội quy chung cư. Tuy vậy, TPHCM nên quản lý có điều kiện thay vì cấm hoàn toàn.
HoREA đề xuất UBND TPHCM sửa đổi quyết định trên, cho phép khai thác lưu trú ngắn ngày trong chung cư nếu đáp ứng đủ điều kiện pháp lý, an toàn và trật tự.
Ông Lê Hoàng Châu nhận định, không nên đóng cửa một mô hình kinh tế đang mang lại thu nhập cho hàng chục nghìn người chỉ vì chưa có cơ chế rõ ràng.
Ông đề xuất TPHCM nên tiên phong thí điểm mô hình này hợp pháp, tạo tiền đề để Quốc hội, Chính phủ và Bộ Xây dựng xây dựng khung pháp lý hoàn chỉnh cho loại hình lưu trú chia sẻ trong tương lai.
Theo HoREA, airbnb không chỉ là dịch vụ lưu trú mà còn là một phần của hệ sinh thái đô thị hiện đại, tạo việc làm từ các dịch vụ đi kèm như đặt xe, giặt ủi, sửa chữa, ẩm thực, tour trải nghiệm... với nguồn lực sẵn có trong dân cư.
Ngưng khai thác mô hình này đồng nghĩa gián đoạn dòng tiền và ảnh hưởng tiêu cực đến việc làm, chuỗi dịch vụ và nguồn thu ngân sách, chỉ vì thiếu cơ chế quản lý phù hợp.
Tâm An