Hàng nghìn hộ dân tại TP.HCM đang sở hữu các loại giấy tờ nhà đất cũ như sổ xanh, sổ trắng và nhiều loại giấy chứng nhận không đúng mẫu quy định có thêm cơ hội hoàn thiện hồ sơ pháp lý về đất đai sau khi thành phố ban hành văn bản hướng dẫn mới nhằm thống nhất việc cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất.
Sở Nông nghiệp và Môi trường TP.HCM đã ban hành Công văn số 14336/SNNMT-PC gửi UBND các phường, xã và Văn phòng Đăng ký đất đai nhằm hướng dẫn xử lý hồ sơ cấp giấy chứng nhận đối với các loại giấy tờ nhà đất được cấp qua nhiều thời kỳ nhưng không theo mẫu hiện hành.
Theo hướng dẫn mới, các cơ quan tiếp nhận hồ sơ sẽ áp dụng quy định tại Điều 137 Luật Đất đai năm 2024 để xử lý phần lớn các trường hợp giấy tờ nhà đất cũ theo diện cấp giấy chứng nhận lần đầu thay vì xác định là cấp đổi như trước đây.
Việc thống nhất cách hiểu và áp dụng quy định được kỳ vọng giúp giảm đáng kể tình trạng hồ sơ bị trả đi trả lại nhiều lần do mỗi địa phương có cách xử lý khác nhau.
Sở Nông nghiệp và Môi trường cho biết các loại giấy tờ được xem xét giải quyết bao gồm giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở và quyền sử dụng đất ở, giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở, giấy chứng nhận quyền sở hữu công trình xây dựng, các loại giấy chứng nhận được cấp trước khi Luật Đất đai năm 2024 có hiệu lực và giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất theo quy định hiện hành.
TP.HCM tháo gỡ vướng mắc cấp sổ hồng cho người dân sở hữu sổ xanh, sổ trắng.
Trong đó, các trường hợp sử dụng đất trước ngày 15/10/1993 và có giấy tờ hợp lệ sẽ được xem xét cấp giấy chứng nhận lần đầu mà không phải nộp tiền sử dụng đất. Đây là nội dung được nhiều người dân đặc biệt quan tâm do có thể giảm đáng kể chi phí hoàn thiện thủ tục pháp lý.
Công văn cũng tiếp tục khẳng định các loại sổ xanh, sổ trắng từng được cấp trong giai đoạn trước đây vẫn thuộc diện được xem xét công nhận quyền sử dụng đất theo quy định.
Ngoài sổ xanh và sổ trắng được cấp trong giai đoạn 1993-1997, nhiều loại giấy tờ khác cũng được hướng dẫn xử lý như giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở theo Quyết định 230/QĐ-UB năm 1989, giấy mua bán nhà đất đã được công chứng trước ngày 1/8/2024, các quyết định giao đất hoặc chứng nhận quyền sử dụng đất cũ không đúng mẫu cùng nhiều loại giấy tờ khác do cơ quan nhà nước cấp qua các thời kỳ.
Việc ban hành công văn mới diễn ra trong bối cảnh TP.HCM đang đẩy mạnh công tác cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và quyền sở hữu nhà ở, hướng tới mục tiêu cấp khoảng 61.200 sổ hồng trong năm 2026, tăng khoảng 15% so với năm trước.
Bên cạnh đó, thành phố cũng đang tập trung tháo gỡ vướng mắc pháp lý cho khoảng 60 dự án nhà ở với gần 68.000 căn hộ còn tồn đọng hồ sơ cấp giấy chứng nhận.
Thực tế thời gian qua, nhiều hộ dân tại các địa bàn ngoại thành như Củ Chi, Hóc Môn, Bình Chánh và một số khu vực ven đô gặp không ít khó khăn khi thực hiện thủ tục cấp giấy chứng nhận do giấy tờ sở hữu được cấp từ nhiều năm trước không đúng theo mẫu hiện hành.
Không ít trường hợp sử dụng đất ổn định từ đầu những năm 1990 nhưng hồ sơ liên tục phải bổ sung hoặc điều chỉnh do chưa có hướng dẫn thống nhất. Bên cạnh đó, việc sở hữu sổ xanh hoặc sổ trắng cũng khiến nhiều người gặp trở ngại khi thực hiện các giao dịch dân sự như vay vốn ngân hàng, chuyển nhượng hoặc thế chấp tài sản.
Theo hướng dẫn mới, người dân có nhu cầu thực hiện thủ tục cần chuẩn bị các giấy tờ gốc liên quan đến quyền sử dụng đất như sổ xanh, sổ trắng, quyết định giao đất hoặc các giấy tờ hợp pháp khác; giấy tờ tùy thân và các tài liệu chứng minh quá trình sử dụng đất ổn định nếu được yêu cầu.
Hồ sơ có thể nộp tại Văn phòng Đăng ký đất đai hoặc Trung tâm Phục vụ hành chính công theo địa bàn quản lý. Thời gian giải quyết thông thường từ 15 đến 30 ngày làm việc tùy từng trường hợp cụ thể.
Sở Nông nghiệp và Môi trường TP.HCM khuyến cáo người dân nên liên hệ trực tiếp cơ quan chuyên môn để được hướng dẫn đầy đủ về hồ sơ, thủ tục, tránh nghe theo thông tin không chính xác hoặc sử dụng dịch vụ môi giới với chi phí cao.
Thiên An