So với thời điểm đầu năm, giá tôm hùm bông đã giảm một nửa, rẻ hơn cả tôm hùm xanh nhưng vẫn không có bóng dáng thương lái đến mua khiến người nuôi như ngồi trên đống lửa.
Giá tôm hùm bông giảm một nửa vẫn ế
Chia sẻ với báo chí, bà Nguyễn Thị Anh Thư, Giám đốc Công ty TNHH Thủy sản và Thương mại tổng hợp Thành Nhơn (TP.HCM) cho biết, dù là doanh nghiệp được xuất khẩu chính ngạch tôm hùm sang Trung Quốc nhưng chỉ xuất khẩu được tôm hùm xanh. Đối với tôm hùm bông (Panulirus ornatus), đối tác ở Trung Quốc thông báo phía hải quan “giam hàng” không cho nhập khẩu từ vài tháng nay, tôm chết làm ảnh hưởng đến hoạt động kinh doanh. Liên tiếp nhiều lần nên họ không dám nhập hàng tiếp. Phía hải quan Trung Quốc cũng không nói rõ lý do.
“Chúng tôi hỏi lý do nhưng không ai trả lời. Không chỉ "cấm cửa" tôm hùm bông từ Việt Nam, các nước khác trong khu vực cũng không xuất khẩu được tôm hùm bông vào Trung Quốc”, bà Thư nói thêm.
Tôm hùm bông rớt giá rẻ hơn tôm hùm xanh.
Thông thường, tôm hùm bông được ngư dân xuất bán khi ở kích cỡ khoảng 500 – 600gram với giá khoảng 1,7 - 1,8 triệu đồng/kg. Nhưng đến thời điểm này đã quá lứa, kích cỡ lên tới 700 - 900gr, thậm chí cả ký một con nhưng giá chỉ còn khoảng hơn 1 triệu đồng/kg. So với thời điểm đầu năm, giá tôm hùm bông hiện chỉ còn một nửa. Đây là điều chưa từng có tiền lệ vì tôm hùm bông thường có giá cao hơn tôm hùm xanh. Hiện tại, người nuôi tôm hùm xanh vẫn lãi đậm trong khi người nuôi tôm hùm bông lỗ nặng.
"Trước đây, mua bán tôm hùm với ngư dân toàn phải sử dụng tiền mặt, nay bà con năn nỉ bán chịu mà mình cũng không dám mua vì không có đầu ra. Thấy tội bà con dữ lắm nhưng cũng không biết làm sao. Tình hình rất khó khăn mà cũng không biết bao giờ chấm dứt vì phía Trung Quốc không có thông báo rõ ràng", bà Thư chia sẻ.
Người nuôi tôm hùm bông gặp khó vì Trung Quốc ngừng mua
Anh Lê Nhật Tuấn, trú tại Cam Ranh (Khánh Hoà) cho biết, chưa bao giờ tôm hùm bông lại rớt giá thấp hơn cả tôm hùm xanh như hiện tại. Khoảng 3 tháng gần đây, mặt hàng tôm hùm bông giảm giá mạnh, mỗi kg đang được mua với giá chỉ 1 triệu đồng, trong khi tôm hùm xanh là 1,6 triệu đồng.
Theo anh Tuấn, gia đình anh nuôi 10 lồng tôm hùm bông. Đợt đầu năm, giá tôm hùm bông được thương lái mua từ 1,6-2,1 triệu đồng/kg. Cụ thể, tôm hùm bông xuất khẩu loại 1 có giá 2,1 triệu đồng/kg, loại 2 là 1,8 triệu đồng/kg, loại 3 là 1,6 triệu đồng/kg. Tuy nhiên, hiện tại họ chỉ mua xô với số lượng ít để phục vụ nhu cầu trong nước.
“Trước họ cân một lần cả tấn, giờ thì mỗi lần được vài con. Bán không được, càng nuôi tôm càng hao hụt và tốn tiền mua mồi nuôi”, anh Tuấn nói.
Để nuôi 10 lồng tôm hùm bông, anh Tuấn phải mất tiền mua con giống hết 125 nghìn đồng/con. Mỗi lồng nuôi 150-200 con, nuôi từ 12-18 tháng, tiền thức ăn vào khoảng 80 triệu đồng/lồng.
Nếu hao hụt ít, mỗi lồng thu hoạch được khoảng hơn 1 tạ tôm, bán với giá 1,3 triệu đồng/kg mới hoà vốn. Tuy nhiên, giá thương lái thu mua tại bờ hiện tại chỉ 1 triệu đồng/kg. Vừa ôm lỗ người nuôi lại phải mất thêm tiền thuê người lặn thu hoạch tôm với giá 200 nghìn đồng/lồng nhưng vẫn không có ai mua.
Tôm quá lứa, người dân buộc phải thu hoạch nhưng không có đầu ra dù chấp nhận bán chịu
“Năm nay tôm giống mua về phải kiểm dịch 2 lần, thời gian kiểm dịch lâu nên tôm bị chết mất 60%, chỉ còn lại 40% khiến giá con giống bình quân lên mức 250 nghìn đồng/con. Giờ bỏ hàng tỷ đồng ra nuôi cả năm, bán không bán được lại mất tiền triệu mua thức ăn nuôi không mấy tháng trời”, anh Tuấn cho hay.
Anh Tuấn cho biết, trước đây, tôm hùm bông nuôi chủ yếu xuất khẩu theo đường tiểu ngạch sang Trung Quốc. Tuy nhiên, 3 tháng trở lại đây Trung Quốc ngừng thu mua tôm hùm bông, chỉ những xe hàng tôm hùm xanh mới bán được.
Bỏ ra số tiền hơn 1 tỷ đồng để mua giống và tiền thức ăn để nuôi 10 lồng tôm hùm bông trong suốt hơn 1 năm nhưng anh Tuấn vẫn chưa bán được, tôm vẫn nằm im dưới biển chờ thương lái.
Giảm nuôi tôm hùm bông, tăng nuôi tôm hùm xanh thu hoạch vào thời điểm thích hợp
Liên quan đến thông tin Trung Quốc tạm dừng nhập khẩu tôm hùm bông, Cục Thủy sản, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đề nghị các địa phương theo dõi sát thông tin thị trường để khuyến cáo người dân lựa chọn đối tượng nuôi: Giảm nuôi tôm hùm bông, tăng nuôi tôm hùm xanh và thu hoạch vào thời điểm thích hợp.
Tổ chức xây dựng chuỗi liên kết sản phẩm tôm hùm chất lượng, an toàn, đảm bảo truy xuất được nguồn gốc.
Để xác minh thông tin và kịp thời tháo gỡ các vướng mắc liên quan và tạo điều kiện cho hoạt động xuất khẩu thuỷ sản sống của Việt Nam vào thị trường Trung Quốc được nhanh chóng, Cục Chất lượng, chế biến và Phát triển thị trường, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đã có văn bản gửi Đại sứ quán và Thương vụ Việt Nam tại Trung Quốc, gửi Cục Hải quan Nam Ninh, Tổng cục Hải quan Trung Quốc.
Theo thông tin từ Đại sứ quán, Thương vụ Việt Nam tại Trung Quốc, Tổng cục Hải quan Trung Quốc đã nhận được đề nghị của phía Việt Nam. Tuy nhiên, hiện phía Tổng cục Hải quan Trung Quốc đang bận nên chưa thu xếp làm việc theo đề xuất của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn.
Trong thời gian chờ ý kiến phản hồi chính thức của Tổng cục Hải quan Trung Quốc, để duy trì phát triển và hạn chế thấp nhất thiệt hại cho người nuôi tôm hùm đặc biệt đối với tôm hùm bông, Cục Thủy sản đã có văn bản gửi Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương ven biển có nuôi tôm hùm; Hội Nghề cá các tỉnh có nuôi tôm hùm về việc tăng cường quản lý nuôi tôm hùm.
Theo đó, Cục Thủy sản đề nghị Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương có nuôi tôm hùm chỉ đạo các đơn vị chức năng thực hiện nghiêm chỉ đạo của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn về quản lý giống tôm hùm; tăng cường quản lý, kiểm soát chất lượng tôm hùm giống; tăng cường quản lý nuôi trồng thủy sản trên biển Nam Trung Bộ.
Các đơn vị hướng dẫn, tuyên truyền, vận động người nuôi thực hiện đăng ký nuôi lồng bè theo Nghị định 26; tổ chức rà soát, bố trí lồng bè nuôi phù hợp, đúng kế hoạch đã được phê duyệt của địa phương. Đồng thời, kịp thời tham mưu Ủy ban nhân dân tỉnh tháo gỡ khó khăn trong “Xác nhận đăng ký nuôi trồng thuỷ sản lồng, bè, đối tượng thuỷ sản nuôi chủ lực”. Quản lý tốt chất lượng tôm giống, thuốc phòng trị bệnh tôm hùm. Tổ chức thanh kiểm tra việc thực hiện các quy định của pháp luật trong nuôi trồng thủy sản, xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm và công khai kết quả xử lý theo quy định.
Nội dung công văn cũng yêu cầu, Viện Nghiên cứu nuôi trồng thuỷ sản 3 tiếp tục phối hợp với Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn các tỉnh kịp thời hướng dẫn người nuôi các biện pháp kỹ thuật và hỗ trợ xử lý các sự cố kỹ thuật (nếu có) trong quá trình nuôi. Các địa phương cử cán bộ có chuyên môn hướng dẫn cho người nuôi các biện pháp kỹ thuật quản lý vùng nuôi; cập nhật thông tin đầy đủ vào nhật ký, lưu giữ hồ sơ chứng từ có liên quan để phục vụ truy xuất nguồn gốc khi có yêu cầu.
Hội Thuỷ sản Việt Nam, Hội nghề cá các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương kịp thời thông tin đến các hội viên về các chỉ đạo của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn về tăng cường quản lý nuôi tôm hùm.
Hoàng Hậu (t/h)