TS. Võ Trí Thành, Viện trưởng Viện Nghiên cứu chiến lược thương hiệu và cạnh tranh cho biết, lớp trẻ ngày nay,khác xa với thế hệ trước. Thay vì mua nhà, cơ bản họ thích ở nhà thuê hơn và đây cũng là xu hướng phù hợp. Nhu cầu bán nhà để mua nhà mới hoặc chuyển sang đi thuê nhà là rất cao, ở những đại đô thị như Hà Nội, chúng ta có thể thấy rất rõ thực trạng này.
Giới trẻ bây giờ thích ở nhà thuê hơn nhà mua
Chia sẻ tại Tọa đàm thường niên Đánh giá triển vọng thị trường chung cư Hà Nội 2023 - 2025 và Công bố báo cáo: Dự báo xu hướng phân khúc chung cư trung - cao cấp Hà Nội năm 2023 diễn ra mới đây, TS. Võ Trí Thành, Viện trưởng Viện Nghiên cứu chiến lược thương hiệu và cạnh tranh mở đầu bằng câu chuyện chung cư xưa và nay, từ câu chuyện của chính ông cũng như nhiều người khác - thế hệ của giai đoạn những năm 60 của thế kỷ trước. Hồi đó, hoàn toàn không có khái niệm chung cư, thay vào đó, chúng gọi là “tập thể” - một từ ngữ rất Việt Nam.
"Hồi đó, cũng chưa có khái niệm về hệ sinh thái, nhưng tôi đảm bảo chỗ vui chơi, giải trí của chúng tôi hơn hẳn lớp trẻ bây giờ. Đơn cử, các không gian vui chơi với bạn bè như sân bóng, chơi chuyền... đều đủ cả, thay vì trẻ em ngày nay chỉ có căn phòng kín với chiếc máy tính. Sau đó đến khi sang nước ngoài du học, tôi sinh sống nhiều ở các nhà chung cư đi thuê và đã quen hơn với loại hình bất động sản này", ông Thành hồi tưởng.
Với câu chuyện xu hướng sống, ông Thành cho rằng, con người có 3 nhu cầu chính trong cuộc sống: Nhu cầu làm việc để tạo thu nhập; nhu cầu được giải trí, nghỉ ngơi; nhu cầu về sức khỏe.
Khi cuộc sống càng tốt, thu nhập càng cao thì sự cân bằng giữa 3 nhu cầu này càng lớn. Hơn nữa, “cung” lao động của con người hoàn toàn không giống hàng hóa. Đối với hàng hóa, cung càng cao thì cầu càng cao, còn “cung” lao động của con người theo hình vòng, đến một giới hạn nhất định phải cần có sự nghỉ ngơi, thư giãn.
TS. Võ Trí Thành, Viện trưởng Viện Nghiên cứu Chiến lược thương hiệu và cạnh tranh.
"Đặc biệt là lớp trẻ ngày nay, khác xa với thế hệ chúng tôi rất nhiều. Thay vì mua nhà, cơ bản họ cũng thích ở nhà thuê hơn và đây cũng là xu hướng phù hợp với họ khi có thể thay đổi thường xuyên, xê dịch nhiều nơi. Nhu cầu bán nhà để mua nhà mới hoặc chuyển sang đi thuê nhà là rất cao, ở những đại đô thị như Hà Nội, chúng ta có thể thấy rất rõ thực trạng này", ông Thành nhìn nhận.
Ông Thành cũng đồng tình với quan điểm về xu thế sống xanh, sống thân thiện. Tuy nhiên, ông đặt câu hỏi: liệu chúng ta có cần một đô thị quá thông minh?
"Tôi cho rằng, điều cốt lõi chúng ta cần thực sự là tính thân thiện và nhân văn của nơi sinh sống", ông Thành nói.
Tầng lớp người trẻ, gen Z chính là những thế hệ sẽ dẫn dắt các xu hướng này trong tương lai. Mới chỉ có 2-3% nhà ở Việt Nam đảm bảo tiêu chí xanh, trong khi tại Singapore, con số này gần như tới 99%. Nói về hệ sinh thái, ở Việt Nam hiện nay đô thị hóa đất đai lại nhanh hơn đô thị hóa về việc làm, về phát triển kinh tế.
"Còn nói về quy hoạch, tức là vấn đề kết nối cuộc sống cư dân, chúng ta cũng chưa đảm bảo khi nơi sinh sống của nhiều người dân còn cách xa nơi làm việc ở khu trung tâm thành phố, đi lại rất vất vả. Đô thị chung cư có “độ nén” và lợi thế lớn về quy mô cho hoạt động kinh tế. Tuy nhiên theo tôi thấy ở các đại đô thị như Hà Nội và TP.HCM hiện nay, “độ nén” chưa đủ nhưng hiệu ứng tắc nghẽn lại là quá lớn", ông Thành bình luận.
Trong tương lai, vấn đề tắc nghẽn cục bộ ở các đô thị lớn như Hà Nội, TP.HCM còn lớn hơn nữa. Nếu gọi là chung cư cao cấp, sinh thái nhưng chưa đảm bảo việc nghỉ ngơi, giải trí, sức khỏe đi kèm thì vẫn chưa đúng với bản chất của sinh thái.
Đối tượng thuê nhà ngày càng đông hơn
TS. Võ Trí Thành thông tin, giai đoạn 2010 - 2022 là giai đoạn Việt Nam tăng cường mở rộng kinh tế đối ngoại thông qua các hiệp ước thương mại với các tổ chức, quốc gia, cộng đồng. Việt Nam dần trở thành điểm đến hấp dẫn đối với các nhà đầu tư nước ngoài. Tỷ lệ thuận với tổng số vốn đầu tư hoặc số lượng giấy phép đầu tư nước ngoài được cấp vào Việt Nam là số lượng lao động nước ngoài vào Việt Nam.
Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội cho biết, hiện cả nước có gần 100.000 lao động nước ngoài thuộc diện được cấp giấy phép lao động làm việc tại Việt Nam. Có 110 quốc gia và vùng lãnh thổ có lao động nước ngoài đến Việt Nam làm việc. Trong thời điểm 2 - 3 năm trở lại đây, số lượng lao động đến từ châu Á luôn chiếm hàng đầu, như quốc tịch Trung Quốc chiếm khoảng 20%, Hàn Quốc khoảng 18%, tiếp đó là Nhật Bản, khoảng 10% và còn lại là lao động đến từ các quốc gia khác.
Về tỷ lệ về chuyên môn, 12,0% giữ vị trí quản lý; 9,0% giám đốc điều hành; 56,0% chuyên gia kỹ thuật; còn lại là làm công việc khác. Tỷ lệ chuyên gia kỹ thuật tăng mạnh qua các năm. Thường chuyên gia kỹ thuật là người được đào tạo theo hướng chuyên sâu, có kinh nghiệm, có kỹ năng thực hành công việc. Đồng thời, họ có hiểu biết và kỹ năng vượt trội đồng nghiệp nên đã và đang có tác động tích cực trong chuyển giao công nghệ và kỹ năng quản lý, phong cách lao động của nền sản xuất lớn và hiện đại cho lao động nội địa. Chất lượng của lao động nước ngoài vào Việt Nam ngày càng được cải thiện theo hướng nâng cao chất lượng và nhiều chuyên gia kỹ thuật, nhà quản lý hàng đầu thế giới hoặc châu lục đến Việt Nam.
Nhìn vào sự gia tăng của tệp khách này có thể thấy nhu cầu mua và thuê căn hộ cao cấp ngày càng gia tăng. Đặc biệt, đa phần người nước ngoài đến Việt Nam sẽ lựa chọn phương án thuê trả tiền ngắn hạn hoặc thuê mua dài hạn trong khoảng 50 năm, họ sẽ không mua tài sản cố định trong khi chỉ sử dụng vài tháng trong năm. Trong khi đó, những sản phẩm cho thuê hoặc thuê mua dài hạn ở Việt Nam hiện nay đang được nhiều chủ đầu tư quan tâm, phát triển, nhất là các chung cư trung và cao cấp hiện đại.
Xu hướng đầu tư chung cư trung, cao cấp để cho thuê vẫn có chỗ đứng trên thị trường và là cơ hội cho những nhà đầu tư thông minh.
Tương lai cho thị trường cho thuê
TS. Võ Trí Thành cho biết, trong vài ba năm gần đây, thị trường đã xuất hiện nhiều bất động sản cho thuê cao cấp. Giá cho thuê liên tục tăng và tỷ lệ lấp đầy khá cao. Đây là một trong bốn xu hướng chủ đạo của thị trường chung cư thời gian tới.
"Tư duy ngàn đời của cha ông ta là “phải có mảnh đất cắm dùi” khiến căn hộ không được xem trọng bằng đất nền. Tư duy đó giờ đã nhường chỗ cho những căn hộ có giá nhiều nghìn USD trên một mét vuông…", ông Thành nhận định.
Theo vị này, với phân khúc cao cấp, đối tượng hướng đến chủ yếu là người nước ngoài sinh sống và làm việc tại Việt Nam, và những người có lối sống thích dịch chuyển, thay đổi, nhất là giới trẻ thích bay nhảy, tự do, “tây” hoá hơn nên không còn có xu hướng nhất định phải sở hữu nhà, đất. Thay vì ở kiên cố thì thuê, thay vì mua nhà để kinh doanh thì thuê nhà kinh doanh. Nếu họ có tiền thì không chỉ là bất động sản mà họ có rất nhiều sự lựa chọn và mỗi lựa chọn sẽ có chi phí và lợi ích khác nhau. Ví dụ: Cho thuê, sản xuất, dịch vụ trên bất động sản như khu công nghiệp, nhà hàng, nhà cho thuê ở để du lịch… không ảnh hưởng đến việc sở hữu hay không. Vấn đề là chi phí và lợi ích.
"Chính vì vậy mà có 2 phân khúc dễ được đặt lên bàn cân để ta so sánh là đất nền và căn hộ chung cư", TS. Võ Trí Thành nhận định.
Ông Thành cho rằng, nhìn chung thì căn hộ chung cư đã chiếm nhiều ưu thế hơn, bởi sự hiện đại, tiện nghi và nhu cầu xã hội đang rất nhiều nhưng nguồn cung chưa thể đáp ứng hết. Xu hướng lựa chọn chỗ ở tích hợp nhiều dịch vụ tiện ích, an toàn... là điều chi phối tâm lý tiêu dùng.
Với mức giá từ 1.000 đến 3.000 USD/ tháng thì người đi thuê căn hộ cao cấp tại Hà Nội sẽ đòi hỏi khắt khe về diện tích cũng như các tiện ích của không gian sống nhất định.
Theo tốc độ tăng trưởng, đô thị hoá tại Việt Nam và tâm lý hành vi sẽ thay đổi ngày càng mạnh mẽ hơn. Xu hướng đầu tư chung cư trung, cao cấp để cho thuê vẫn có chỗ đứng trên thị trường và là cơ hội cho những nhà đầu tư thông minh.
Bên cạnh xu hướng này, TS. Võ Trí Thành đưa ra 3 xu hướng của thị trường chung cư thời gian tới gồm: Xu hướng lựa chọn các khu đô thị mới để gần thiên nhiên hơn; Xu hướng tầng lớp trung lưu trẻ lựa chọn chung cư trung - cao cấp trong các đô thị mới xung quanh nội đô; Xu hướng thuê nhà của nhóm khách hàng mới ngày càng đông lên là chuyên gia nước ngoài sang Việt Nam đầu tư, làm việc.
Hồng Quang