TTCP kết luận loạt sai phạm các dự án điện mặt trời ở Bà Rịa - Vũng Tàu

Tại kết luận ban hành mới đây, Thanh tra Chính phủ đã chỉ rõ các vi phạm, khuyết điểm tại tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu về quản lý, sử dụng đất để đầu tư xây dựng các nhà máy điện mặt trời. Đó là những sai phạm trong chấp thuận chủ trương đầu tư, chuyển đổi mục đích sử dụng đất, cho thuê đất, khởi công dự khi chưa đủ điều kiện...

Triển khai loạt dự án chưa đủ hồ sơ pháp lý

Mới đây, Thanh tra Chính phủ đã ban hành thông báo kết luận thanh tra việc chấp hành chính sách, pháp luật trong quản lý, thực hiện quy hoạch và đầu tư xây dựng các công trình điện tại tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu. Theo đó, tại tỉnh này có nhiều dự án điện mặt trời "cầm đèn chạy trước ô tô" - tức các thủ tục pháp lý chưa xong nhưng đã vận hành thương mại hoặc xây dựng. Ngoài ra các dự án điện mặt trời ở đây cũng có những sai sót về thủ tục đất đai, xây dựng…

Cụ thể, về chấp thuận chủ trương đầu tư, tại dự án Điện gió Côn Sơn, huyện Côn Đảo, đến nay, chủ đầu tư dự án vẫn không triển khai thực hiện theo quyết định ngày 29/3/2019 của UBND tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu. Dự án thuộc trường hợp phải thu hồi chủ trương đầu tư.

Tại dự án Nhà máy điện gió Công Lý của Công ty CP Aurai Vũng Tàu. Nhà đầu tư đã nộp hồ sơ đề nghị chấp thuận chủ trương đầu tư từ ngày 28/8/2020, Sở KH&ĐT tỉnh cũng đã có báo cáo kết quả thẩm định. Tuy nhiên, đến thời điểm thanh tra, UBND tỉnh chưa thông báo cho nhà đầu tư kết quả là chưa tuân thủ đúng quy định của Luật Đầu tư năm 2020.

Hay tại Dự án Nhà máy điện mặt trời (ĐMT) khu công nghiệp (KCN) Châu Đức (70 MW) được Ban quản lý dự án các KCN tỉnh cấp giấy chứng nhận đăng ký đầu tư lần đầu vào ngày 4/4/2018 cho Công ty HALL E&C Co, Ltd (Hàn Quốc) thực hiện, diện tích sử dụng đất 60 ha trong KCN Châu Đức. Nhưng việc cấp giấy chứng nhận đăng ký đầu tư khi vốn góp của chủ sở hữu dự án là 15% tổng vốn đầu tư (chưa đủ 20% tổng mức đầu tư) là vi phạm quy định Thông tư 16/2017 của Bộ Công Thương.

Còn tại dự án Nhà máy ĐMT Hồ Gia Hoét 1, Hồ Tầm Bó, UBND tỉnh chấp thuận chủ trương đầu tư cho 2 dự án khi vị trí khu đất thực hiện dự án chưa phù hợp với quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất của huyện Châu Đức và quy hoạch chung xây dựng nông thôn mới xã Quảng Thành, huyện Châu Đức là vi phạm quy định của Luật Đầu tư năm 2014 và Nghị định 118/2015 của Chính phủ quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Đầu tư.

Kết luận của TTCP nêu rõ, Công ty TNHH Phát triển Năng lượng CY sử dụng 7,78 ha đất để xây dựng trạm biến áp, nhà điều hành, đường dây truyền tải ra điểm đấu nối của dự án Nhà máy ĐMT Hồ Tầm Bó, Công ty TNHH Đầu tư năng lượng tự nhiên DTD sử dụng 8,5 ha đất để xây dựng trạm biến áp, nhà điều hành, đường dây truyền tải ra điểm đấu nối của dự án Nhà máy ĐMT Hồ Gia Hoét 1 khi chưa được UBND tỉnh cho thuê đất là vi phạm quy định của Luật Đất đai năm 2013.

Đối với KCN Châu Đức, Công ty CP Sonadezi Châu Đức (Chủ đầu tư KCN Châu Đức) được UBND tỉnh cho thuê 278,52 ha đất (đợt 6) để đầu tư xây dựng KCN Châu Đức; được Sở TN&MT ký hợp đồng cho thuê đất. Mặc dù chưa được bàn giao đất trên thực địa, nhưng công ty này đã cho Công ty TNHH SH Solar Farm Vina thuê lại 60 ha để thực hiện dự án Nhà máy ĐMT KCN Châu Đức là vi phạm quy định của Luật Đất đai 2013.

Bên cạnh đó, Cục Thuế tỉnh đã ban hành 4 quyết định cho Công ty CP Sonadezi Châu Đức miễn tiền thuê đất đối với diện tích đất xây dựng cơ sở hạ tầng dùng chung trong KCN Châu Đức với tổng số tiền 184,13 tỷ đồng, trong đó tiền thuê đất được miễn là 96,33 tỷ đồng.

Ngày 14/10/2022, Cục Thuế tỉnh ban hành 2 quyết định thu hồi 2 quyết định trước đó và yêu cầu Chi cục Thuế khu vực Xuyên Mộc - Châu Đức thông báo thu nộp tiền thuê đất và tiền chậm nộp. Từ sự việc này dẫn đến, chủ đầu tư KCN Châu Đức đã được UBND tỉnh cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất khi chưa hoàn thành đầy đủ nghĩa vụ tài chính.

Đối với KCN Đá Bạc, Công ty CP Đông Á Châu Đức được UBND tỉnh cho thuê 198,02 ha đất để thực hiện dự án KCN Đá Bạc, được Sở TN&MT ký hợp đồng thuê đất. Mặc dù chưa được bàn giao đất trên thực địa nhưng công ty này đã cho Công ty TNHH Tài Tiến thuê lại 53 ha để thực hiện dự án Nhà máy ĐMT Đá Bạc 2, cho Công ty TNHH Green HC thuê lại 46 ha để thực hiện dự án Nhà máy ĐMT Đá Bạc 3 là vi phạm quy định của Luật Đất đai 2013.

Khởi công dự án khi chưa được cấp phép xây dựng

Tại kết luận này, TTCP chỉ ra, chủ đầu tư dự án Nhà máy ĐMT KCN Châu Đức đã khởi công xây dựng dự án trong KCN Châu Đức ngày 26/10/2018 khi chưa được Ban Quản lý các KCN tỉnh cấp giấy phép xây dựng là vi phạm quy định của Luật Xây dựng năm 2014.

Trong khi đó, các Công ty CP Đông Á, chủ đầu tư dự án Nhà máy ĐMT Đá Bạc; Công ty TNHH Tài Tiến (Công ty TNHH TA Solar), chủ đầu tư dự án Nhà máy ĐMT Đá Bạc 2; Công ty TNHH Green HC, chủ đầu tư dự án Nhà máy ĐMT Đá Bạc 3; Công ty CP Đông Á Châu Đức, chủ đầu tư dự án Nhà máy ĐMT Đá Bạc 4 đã khởi công xây dựng 4 dự án ĐMT trong KCN Đá Bạc khi chưa được Sở TN&MT bàn giao đất trên thực địa là vi phạm quy định của Luật Xây dựng năm 2014 và Nghị định 118/2015 của Chính phủ.

Còn các dự án ĐMT KCN Châu Đức, ĐMT Đá Bạc và ĐMT Đá Bạc 4 đã vận hành thương mại trước khi được cơ quan có thẩm quyền kiểm tra công tác nghiệm thu và ra thông báo chấp thuận kết quả là vi phạm quy định tại Nghị định 46/2015, Nghị định 139/2017 của Chính phủ.

Các dự án ĐMT Hồ Tầm Bó, ĐMT Hồ Gia Hoét 1 vận hành thương mại khi chưa được UBND tỉnh cấp giấy phép hoạt động trong phạm vi bảo vệ công trình thủy lợi là vi phạm quy định của Luật Thủy lợi, Nghị định 67/2018 của Chính phủ quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Thủy lợi; vận hành thương mại trước khi được Sở Công Thương kiểm tra công tác nghiệm thu và ra thông báo kết quả nghiệm thu là vi phạm quy định tại Nghị định 08/2018 của Chính phủ.

Trên cơ sở kết quả thanh tra, Tổng TTCP kiến nghị Thủ tướng chỉ đạo các bộ, ngành có liên quan, UBND tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu thực hiện các biện pháp xử lý. Trong đó, UBND tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu chủ trì, chỉ đạo kiểm điểm, xử lý trách nhiệm theo quy định của pháp luật đối với các tổ chức, cá nhân có liên quan đến những tồn tại, khuyết điểm, vi phạm nêu trên.

Hồng Quang