09:39 05/11/2022

Tự chủ toàn phần không hiệu quả, đơn vị sự nghiệp công lập xin tự chủ tài chính một phần

Bộ trưởng Bộ Tài chính Hồ Đức Phớc thông tin, hiện nay huy động nguồn lực xã hội để thực hiện cho công tác tài chính của đơn vị sự nghiệp công lập gặp khó khăn. Do đó, các đơn vị xin thôi không thực hiện tự chủ toàn phần mà xin thực hiện tử chủ một phần. Tức sẽ tự chủ phần chi thường xuyên; còn chi đầu tư, mua sắm máy móc, thiết bị,...thì ngân sách nhà nước phải đảm bảo.

Đơn vị sự nghiệp công lập xin không thực hiện tự chủ toàn phần

Sáng 5/10, Quốc hội làm việc tại Hội trường, trong đó Bộ trưởng Bộ Nội vụ Phạm Thị Thanh Trà trả lời 9 vấn đề chiều ngày 4/11 các đại biểu Quốc hội đã đặt câu hỏi.

Tự chủ toàn phần không hiệu quả đơn vị sự nghiệp công lập xin tự chủ tài chính một phần
Quốc hội tiếp tục chất vấn Nhóm vấn đề thứ ba, đồng thời tiến hành chất vấn Nhóm vấn đề thứ 4 – lĩnh vực Thanh tra. (Ảnh Quochoi.vn)

Tại phiên chất vấn, Bộ trưởng Bộ Tài chính Hồ Đức Phớc trả lời chất vấn về vấn đề tự chủ tài chính tại đơn vị sự nghiệp công lập. Theo đó, Bộ trưởng Bộ Tài chính Hồ Đức Phớc cho biết, Chính phủ đã ban hành Nghị định 60/2021/NĐ-CP trong đó xác định là tự chủ một phần hoặc là tự chủ toàn diện.

Việc xây dựng tự chủ tài chính của đơn vị sự nghiệp là nhằm để thực hiện nhiệm vụ chính trị của Nhà nước giao và hoàn thiện các danh mục tự chủ để từ đó xác định được các nguồn ngân sách nhà nước và các nguồn khác phục vụ cho các đơn vị sự nghiệp công lập được tự chủ và chủ động.

Về nguyên tắc, đối với các dịch vụ thiết yếu thì Nhà nước đảm bảo về mặt kinh phí. Đối với các dịch vụ mà cơ bản thì Nhà nước hỗ trợ kinh phí. Đối với dịch vụ mà đặc thù của một số ngành, lĩnh vực thì thực hiện theo cơ chế đặt hàng hoặc đấu thầu để tạo điều kiện cho các đơn vị ngoài công lập tham gia.

Cùng với việc thực hiện tự chủ tài chính đối với các đơn vị sự nghiệp công lập cũng tiến hành hoàn thiện một số chính sách như chính sách đất đai hay về đấu thầu, Bộ trưởng cho biết thêm.

Tự chủ toàn phần không hiệu quả đơn vị sự nghiệp công lập xin tự chủ tài chính một phần
Bộ trưởng Bộ Tài chính Hồ Đức Phớc. (Ảnh Quochoi.vn)

Trước thực trạng một số đơn vị thực hiện thí điểm tự chủ tài chính toàn phần vừa qua như Bệnh viện Bạch Mai, Bệnh viện K hay Bệnh viện Việt Đức, Bộ trưởng Bộ Tài chính cho biết, hiện nay huy động nguồn lực xã hội để thực hiện cho công tác tài chính của đơn vị sự nghiệp công lập gặp khó khăn. Cụ thể như nguồn thu khó khăn, liên doanh, liên kết cũng khó khăn… cho nên là các đơn vị xin thôi không thực hiện tự chủ toàn phần mà xin thực hiện tử chủ một phần. Tức sẽ tự chủ phần chi thường xuyên; còn chi đầu tư, ví dụ như mua sắm máy móc, thiết bị, xây dựng cơ sở mới..thì ngân sách nhà nước phải đảm bảo.

Bộ trưởng Bộ Tài chính cho rằng điều này là hợp lý để miễn sao phục vụ cho người dân tốt nhất và làm thế nào để cho đơn vị ngày càng phát triển nhất.

"Từ tự chủ chi thường xuyên sẽ tiến tới khi có nguồn thu ổn định và phát triển thì sẽ tự chủ toàn bộ. Có như vậy chất lượng dịch vụ ngày một tăng lên và phục vụ người dân ngày một tốt hơn", Bộ trưởng Bộ Tài chính Hồ Đức Phớc nhấn mạnh.

Tự chủ tài chính ở đơn vị sự nghiệp công lập vẫn chưa đạt mục tiêu

Trả lời 9 vấn đề chiều ngày 4/11 các đại biểu Quốc hội đã đặt câu hỏi, Bộ trưởng Bộ Nội vụ Phạm Thị Thanh Trà cho biết, về việc thực hiện tự chủ ở các đơn vị sự nghiệp, đặc biệt ở ngành y tế, giáo dục, là chủ trương lớn của Đảng, Nhà nước, thể hiện xuyên suốt qua nhiều nhiệm kỳ, đặc biệt là Nghị quyết Đại hội Đảng lần thứ XIII. Việc thực hiện tự chủ đã đạt được nhiều kết quả đáng kể, tuy nhiên một số mục tiêu vẫn chưa đạt được.

Theo bà, tự chủ về tài chính, về chi thường xuyên và chi đầu tư đã đạt 6,6%, tự chủ toàn phần đạt 18,7% số các đơn vị sự nghiệp trên cả nước. Tuy nhiên nhìn tổng thể kết quả vẫn còn khiêm tốn do nhiều nguyên nhân, như chưa hoàn thiện hệ thống pháp luật về tự chủ; do ảnh hưởng đại dịch Covid-19; sự hướng dẫn của cơ quan chủ quản, cơ quan chức năng chưa thực sự quyết liệt…

Bên cạnh đó, giải trình, làm rõ thêm ý kiến của các vị đại biểu Quốc hội về tự chủ tài chính của các đơn vị sự nghiệp công lập, Bộ trưởng Tài chính Hồ Đức Phớc cho biết, việc tự chủ tài chính tập trung ở các lĩnh vực giáo dục và đào tạo, y tế và khoa học công nghệ.

Giáo dục và y tế là hai trụ cột an sinh xã hội quan trọng nhất hiện nay. Người dân được nhờ từ hai lĩnh vực này, nếu phục vụ không tốt sẽ ảnh hưởng rất lớn đến chất lượng cuộc sống, sức khoẻ và tình hình học tập của người dân.

Do đó, khi thực hiện cơ chế tự chủ tài chính của các đơn vị sự nghiệp công lập trong hai lĩnh vực này cần phải thận trọng, chắc chắn, hiệu quả, tránh làm theo phong trào.

Tự chủ toàn phần không hiệu quả đơn vị sự nghiệp công lập xin tự chủ tài chính một phần
Bộ trưởng Bộ Nội vụ Phạm Thị Thanh Trà trả lời chất vấn. (Ảnh Quochoi.vn)

Về giải pháp, Bộ trưởng Nội vụ cho rằng, thời gian tới, để nâng cao hiệu quả công tác tự chủ đơn vị sự nghiệp, cần thực hiện một số giải pháp như: tổ chức Hội nghị đánh giá toàn diện việc thực hiện tự chủ các đơn vị sự nghiệp để có cái nhìn tổng quát, khơi thông những bế tắc; rà soát sửa đổi toàn diện, nhất quán, liên thông các văn bản quy phạm pháp luật về vấn đề này; các Bộ, ngành địa phương, các đơn vị sự nghiệp cần nêu cao tinh thần quyết tâm trong việc thực hiện tự chủ. 

Trong khi đó, về việc thu hút nhân lực chất lượng cao vào khu vực công, Bộ trưởng thừa nhận, dù chính sách tốt, nhưng việc thực hiện còn hạn chế do. Bộ trưởng cho biết, Bộ sẽ đánh giá lại một cách tổng thể, toàn diện việc thực hiện chủ trương thu hút nhân lực, nghiên cứu xây dựng nghị định mới về thu hút, tuyển dụng tài năng, quan tâm nhiều hơn nữa trong việc cải thiện môi trường làm việc, thu hút nguồn nhân lực chất lượng cho khu vực công.

Về xây dựng đội ngũ cán bộ cấp xã, Bộ trưởng cho biết, chất lượng đã được nâng lên rõ rệt. Tới đây, Bộ sẽ xây dựng đề án liên thông cán bộ, công chức cấp xã thay thế Nghị định cũ, đảm bảo tiêu chuẩn của cán bộ công chức cấp xã được nâng lên, liên thông với cấp huyện, cấp tỉnh. Đề nghị các địa phương tiếp tục chăm lo, xây dựng chất lượng cán bộ công chức cấp xã.

Vấn đề giảm biên chế theo chỉ tiêu, Bộ trưởng Phạm Thị Thanh Trà cho biết, căn cứ đặc thù từng vùng miền sẽ có một số khó khăn trong thực hiện, nhất là về giáo dục và y tế. Tuy nhiên, nhiều địa phương đang nhầm lẫn giữa “giảm biên chế viên chức” và “giảm biên chế viên chức hưởng lương từ ngân sách nhà nước”. Bộ sẽ báo cáo cơ quan có thẩm quyền để có điều chỉnh phù hợp cho từng địa phương, thúc đẩy xã hội hóa, tự chủ cao hơn ở những địa phương có điều kiện.

Liên quan giải pháp khắc phục tình trạng tinh giản biên chế cơ học, xây dựng nền công vụ tinh gọn, Bộ trưởng Nội vụ nhấn mạnh, cần tiếp tục rà soát, sắp xếp lại tổ chức hành chính, đơn vị sự nghiệp; hoàn thiện hành lang pháp luật, thay thế Nghị định cũ đảm bảo thực hiện hiệu quả tinh giản biên chế.

Đức Minh