Từ ngày 31/12/2028, công chứng viên của tổ chức hành nghề công chứng được công chứng tất cả các giao dịch có đối tượng là bất động sản trong phạm vi toàn quốc.
Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu vừa ký Nghị định số 413/2026/NĐ-CP ngày 16/11/2026 sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 104/2025/NĐ-CP ngày 15/5/2026 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Công chứng.
Một trong những nội dung đáng chú ý của Nghị định 413/2026/NĐ-CP là bổ sung Điều 42a về lộ trình thực hiện thẩm quyền công chứng giao dịch có đối tượng là bất động sản trong phạm vi toàn quốc.
Theo đó, công chứng viên của tổ chức hành nghề công chứng được công chứng tất cả các giao dịch có đối tượng là bất động sản trong phạm vi toàn quốc kể từ ngày 31/12/2028.
Trường hợp đến ngày 31/12/2028 mà cơ sở dữ liệu công chứng, cơ sở dữ liệu về đất đai, nhà ở, kinh doanh bất động sản chưa được vận hành, công bố theo quy định tại khoản 2 Điều 44 của Luật số 46/2024/QH15 được sửa đổi, bổ sung bởi khoản 13 Điều 1 Luật số 04/2026/QH16 thì việc công chứng giao dịch có đối tượng là bất động sản trong phạm vi toàn quốc được thực hiện sau khi các cơ sở dữ liệu này được công bố, vận hành.
Ảnh minh họa
Bên cạnh đó, Nghị định số 413/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điểm, khoản của Điều 43 Nghị định số 104/2025/NĐ-CP về lý do chính đáng khác được thực hiện công chứng ngoài trụ sở của tổ chức hành nghề công chứng.
Cụ thể, bổ sung thêm 1 lý do chính đáng được thực hiện công chứng ngoài trụ sở của tổ chức hành nghề công chứng theo quy định tại điểm d khoản 2 Điều 46 của Luật Công chứng: Việc ký kết giao dịch được thực hiện đồng thời với việc bàn giao tài sản hoặc giấy tờ, tài liệu liên quan trực tiếp đến giao dịch hoặc thanh toán tiền mà các bên tham gia giao dịch thống nhất yêu cầu công chứng ngoài trụ sở.
Bên cạnh đó, Nghị định 413/2026/NĐ-CP cũng bổ sung quy định: Trong trường hợp một người trong số các bên tham gia giao dịch thuộc trường hợp được công chứng ngoài trụ sở thì những người còn lại có thể đến cùng địa điểm thực hiện công chứng ngoài trụ sở để công chứng viên thực hiện việc công chứng giao dịch đó.
Công chứng viên tiếp nhận yêu cầu công chứng ngoài trụ sở phải kiểm tra, bảo đảm việc công chứng thuộc các trường hợp được công chứng ngoài trụ sở và phải ghi rõ trong lời chứng về lý do, địa điểm thực hiện công chứng ngoài trụ sở.
Nghị định số 413/2026/NĐ-CP cũng sửa đổi, bổ sung các quy định về chuyển đổi Phòng công chứng thành Văn phòng công chứng.
Theo quy định mới, Sở Tư pháp chủ trì, phối hợp với các sở, ngành có liên quan và Hội công chứng viên tại địa phương xây dựng Đề án chuyển đổi Phòng công chứng thành Văn phòng công chứng (sau đây gọi là Đề án), trình Ủy ban nhân dân cấp tỉnh xem xét, quyết định phù hợp với quy định của Luật Công chứng và yêu cầu sắp xếp tổ chức bộ máy các cơ quan, đơn vị tại địa phương. Việc xây dựng Đề án phải lấy ý kiến của công chứng viên, viên chức khác, người lao động đang làm việc tại Phòng công chứng dự kiến chuyển đổi, tổ chức chính trị, chính trị - xã hội tại Phòng công chứng (nếu có).
Về phương thức chuyển đổi Phòng công chứng, Nghị định số 413/2026/NĐ-CP sửa đổi như sau: Quyền nhận chuyển đổi Phòng công chứng được giao cho các công chứng viên đang làm việc tại Phòng công chứng dự kiến chuyển đổi tại thời điểm xây dựng Đề án chuyển đổi Phòng công chứng. Các công chứng viên là viên chức và công chứng viên làm việc theo chế độ hợp đồng lao động của Phòng công chứng dự kiến chuyển đổi đều có quyền tham gia nhận chuyển đổi Phòng công chứng, trừ trường hợp không có nhu cầu nhận chuyển đổi hoặc không đủ điều kiện quy định tại khoản 2 Điều 23 của Luật Công chứng.
Giá quyền nhận chuyển đổi Phòng công chứng được tính bằng số tiền nộp ngân sách và nộp thuế trung bình trong 03 năm gần nhất của Phòng công chứng dự kiến chuyển đổi. Mức giá này được xác định tại thời điểm Ủy ban nhân dân cấp tỉnh phê duyệt Đề án chuyển đổi, là căn cứ để thực hiện việc chuyển đổi Phòng công chứng và cũng là giá khởi điểm để đấu giá trong trường hợp đấu giá quyền nhận chuyển đổi Phòng công chứng.
Anh Đào