Thăng Long tứ trấn, đây là 4 ngôi đền linh thiêng thờ 4 vị thần trấn giữ những vị trí huyết mạch của mảnh đất Thăng Long xưa. Thăng Long tứ trấn không chỉ là Di tích quốc gia đặc biệt mà còn là điểm người dân đến dâng hương, cầu bình an dịp đầu năm mới.
Thăng Long tứ trấn là 4 ngôi đền trấn giữ 4 phía ở Thủ đô Hà Nội “Đền Bạch Mã, đền Voi Phục, đền Kim Liên và đền Quán Thánh”. Đây là 4 ngôi đền thiêng “Di tích quốc gia đặc biệt” thờ 4 vị thần trấn giữ những vị trí huyết mạch của mảnh đất Thăng Long xưa. Thời xưa, bốn ngôi đền này thường được nhà vua đến dâng hương vào dịp đầu năm cầu cho quốc thái dân an. Ngày nay, người dân thủ đô tiếp nối dâng hương, cầu bình an dịp đầu năm mới.
Thăng Long tứ trấn, đây là 4 ngôi đền thiêng thờ 4 vị thần trấn giữ những vị trí huyết mạch của mảnh đất Thăng Long xưa.
Thăng Long tứ trấn là tên gọi chỉ 4 ngôi đền thiêng thờ 4 vị thần trấn giữ 4 vị trí huyết mạch phía đông, tây, nam, bắc của kinh thành Thăng Long xưa. Bốn ngôi đền bao gồm:
Đền Bạch Mã - Bạch Mã tối linh từ (trấn giữ phía Đông kinh thành);
Đền Voi Phục - Tây trấn từ (trấn giữ phía Tây kinh thành);
Đền Kim Liên - Kim Liên từ (trấn giữ phía Nam kinh thành);
Đền Quán Thánh - Trấn Vũ quán - (trấn giữ phía Bắc kinh thành).
Thăng Long tứ trấn, đây là 4 ngôi đền thiêng thờ 4 vị thần trấn giữ những vị trí huyết mạch của mảnh đất Thăng Long xưa.
Ngày 18 tháng 1 năm 2022, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 93/QĐ-TTg xếp hạng di tích lịch sử và kiến trúc nghệ thuật Thăng Long tứ trấn là Di tích quốc gia đặc biệt.
Đền Bạch Mã
Đền Bạch mã tại địa chỉ số 76 phố Hàng Buồm, quận Hoàn Kiếm
Đền Bạch Mã nằm tại số 76 phố Hàng Buồm, quận Hoàn Kiếm. Đây là đền thờ thần Long Đỗ, vị Thành Hoàng của Thăng Long xưa. Đền được xây theo hình chữ "tam", bên ngoài là phương đình tám mái. Điểm đặc sắc của công trình kiến trúc này chính là hệ thống mái hình "vỏ cua" (hình mai con cua) liên kết giữa các hạng mục kiến trúc. Đền hiện còn bảo quản được tượng và nhiều di vật quý như tượng thần Long Đỗ từ thời nhà Lê - thế kỷ XVII, 18 bia đá cổ, 17 đạo sắc phong thời Nguyễn, nhiều đồ thờ tự khác.
Đền Voi Phục
Đền Voi Phục tại phố Kim Mã, quận ba Đình.
Đền Voi Phục có các tên khác là Đền Thủ Lệ, Đền Linh Lang tại phố Kim Mã, quận Ba Đình cạnh công viên Thủ Lệ. Đền thờ thần Linh lang Đại vương, người có công đánh dẹp quân Tống trên vùng đất Thăng Long xưa. Tương truyền, đền Voi Phục được xây dựng năm Chương Thánh Gia Khánh thứ 7 (1065) đời vua Lý Thánh Tông. Đền có kết cấu kiểu chữ "công" gồm tiền tế, trung đường, hậu cung. Ngoài cổng đền có tượng hai con voi quỳ phục, do đó mà thành tên gọi.
Đền Kim Liên
Đền Kim Liên tại phường Phương Liên, quận Đống Đa.
Đền Kim Liên còn được gọi là Đền Cao Sơn, Đình Kim Liên tại phường Phương Liên, quận Đống Đa. Đền được lập nên từ thời vua Lê Tương Dực để thờ thần Cao Sơn Đại Vương. Đền Kim Liên nằm trên gò cao, bao gồm tam quan và đền thờ thần. Đền chính được xây theo kiểu chữ "Đinh" gồm tòa bái đường năm gian ở phía trước, phía sau là chính điện (hậu cung) ba gian. Về sau người dân làng Kim Liên đã lập thêm cổng tam quan, bổ sung một số kiến trúc mới tạo thành đình Kim Liên, trong đền và đình còn thờ Tam Phủ, thờ Mẫu... Đến nay, tại đình Kim Liên còn lưu giữ 39 đạo sắc phong cho thần Cao Sơn Đại Vương và tấm bia đá dựng phía trái đền.
Đền Quán Thánh
Đền Quán Thánh tại Số 190 phố Quán Thánh, phường Quán Thánh, quận Ba Đình, Hà Nội (cuối đường Thanh Niên)
Đền nằm ở cuối đường Thanh Niên. Theo sử sách, đền Quán Thánh hay Quán Trấn Vũ thờ Huyền Thiên Trấn Vũ. Đền được dựng trong Kinh thành từ thời nhà Lý (1160). Năm 1474, khi mở rộng Hoàng Thành, vua Lê Thánh Tông cho di chuyển đền ra địa điểm hiện nay. Trong đền có tượng thánh Trấn Vũ bằng đồng đen, đúc năm 1677 đời Lê Huy Tông, cao 3,92 m và nặng khoảng 4 tấn.
Đình Sáng