Trong quý 1/2019, ngoại trừ thu nhập lãi thuần có tăng trưởng, các hoạt động kinh doanh còn lại của Ngân hàng TMCP Xuất nhập khẩu Việt Nam (Eximbank - Mã: EIB) hầu như không khả quan.
Lợi nhuận "liêu xiêu"
Ngân hàng TMCP Xuất nhập khẩu Việt Nam (Eximbank - Mã: EIB) vừa công bố báo cáo tài chính quý I/2019 với lợi nhuận sụt giảm mạnh. Lợi nhuận thuần từ hoạt động kinh doanh của ngân hàng giảm mạnh gần 52% so với cùng kì năm ngoái.
Mặc dù trong kì, Eximbank đã hoàn nhập gần 7 tỉ đồng chi phí dự phòng nhưng lợi nhuận trước thuế vẫn giảm 37,4% chỉ đạt hơn 350 tỉ đồng, lợi nhuận sau thuế đạt hơn 280 tỉ đồng.
Có thể nhận thấy, thu nhập lãi thuần trong quý I của Eximbank tăng trưởng khá hơn 24% so với cùng kì năm 2018. Tuy nhiên mức tăng này lại không thể bù đắp lại sụt giảm ở các mảng như kinh doanh ngoại hối, kinh doanh khác, góp vốn mua cổ phần.
Đặc biệt là hoạt động góp vốn mua cổ phần chỉ ghi nhận lãi hơn 1,5 tỉ đồng trong khi cùng kì năm trước là 521 tỉ đồng. Sự thay đổi đột biến này là do trong năm 2018, ngân hàng đã có khoản lãi khoảng 520 tỉ đồng phần lớn từ đợt bán cổ phần của Sacombank.
Tính đến 31/3, tổng tài sản của Eximbank giảm 1,3% đạt 150.715 tỉ đồng, trong đó cho vay khách hàng giảm 2,9% với 101.016 tỉ đồng. Số dư tiền gửi khách hàng tăng 2,8% với 122.019 tỉ đồng.
Số dư nợ xấu của ngân hàng cũng giảm nhẹ 1,3% xuống còn 1.895 tỉ đồng, tỉ lệ nợ xấu tăng nhẹ lên 1,88%. Vào cuối quí I, số dư trái phiếu VAMC của Eximbank là 5.462 tỉ đồng, trong đó đã trích lập dự phòng 2.129 tỉ đồng.
Vừa qua, EIB đã tổ chức bất thành ĐHĐCĐ 2019 do không đủ tỷ lệ cổ đông tham dự. Vấn đề tranh chấp chức vụ Chủ tịch HĐQT Eximbank những ngày qua vẫn còn bị bỏ ngỏ khi ĐHĐCĐ lần 1 tổ chức bất thành. Trong báo cáo tài chính tính đến 31/03/2019 được Ngân hàng công bố, Eximbank vẫn ghi nhận ông Lê Minh Quốc giữ chức Chủ tịch HĐQT Eximbank.
Chỉ hai ngày trước đại hội, hội đồng quản trị (HĐQT) Eximbank đề xuất trình cổ đông về việc sửa đổi quy định về người đại diện theo pháp luật của Ngân hàng từ Tổng Giám đốc (TGĐ) thành TGĐ hoặc Chủ tịch HĐQT trong thời gian khuyết TGĐ mà chưa hoàn tất việc thay thế.
Tương lai mịt mù
Với mức giá đang giao dịch quanh mức 17.000 đồng/cổ phiếu, cổ phiếu EIB của Eximbank vẫn là một trong những cổ phiếu ngân hàng có thị giá khá cao. Đặc biệt, kể từ đầu năm đến nay cũng đã có tới gần 1/2 tổng số cổ phiếu có quyền tự do chuyển nhượng của ngân hàng này được giao dịch thỏa thuận. Tỷ lệ sở hữu của nhà đầu tư nước ngoài tại ngân hàng này cũng lên tới gần 30%. Điều này cho thấy Eximbank vẫn là một ngân hàng có sức hấp dẫn cao.
Tuy nhiên, nhìn vào các con số tài chính của Eximbank thì tương lai của ngân hàng này khá mờ mịt. Chính HĐQT của Eximbank cũng cho rằng hoạt động của Ngân hàng đối mặt với rất nhiều khó khăn, thách thức chưa từng có trong lịch sử phát triển.
Từ năm 2013, kết quả kinh doanh của Eximbank bắt đầu lao dốc không phanh. Đỉnh điểm, năm 2014 và 2015 lợi nhuận ngân hàng này chỉ còn ở mức tượng trưng lần lượt là 56 và 40 tỷ đồng. Năm 2018 lợi nhuận của ngân hàng này chỉ 661 tỷ đồng, giảm gần 30% so với cùng kỳ năm trước và kém xa nhiều ngân hàng khác.
Các con số khác cũng cho thấy tình trạng hoạt động của Eximbank cũng khá bế tắc. Tăng trưởng tín dụng trung bình khoảng 5%, một mức quá thấp so với nhiều ngân hàng khác. Trong khi đó tăng trưởng tổng tài sản của ngân hàng này trong giai đoạn này trung bình mỗi năm giảm 2%. Doanh thu từ lãi thuần trung bình mỗi năm cũng giảm tới 4,2%.
Số liệu chính thức cho thấy tỷ lệ nợ xấu năm cuối năm 2018 của Eximbank chỉ có 1,85% so với tổng dư nợ. Đây là con số khá thấp và “đẹp trong mơ” đối với một ngân hàng hoạt động bình thường. Tuy vậy, bên cạnh con số nợ xấu này thì Eximbank cũng đã bán cho VAMC tới 5.462 tỷ đồng trái phiếu đặc biệt. Như vậy, tính cả con số này thì tỷ lệ nợ xấu của Eximbank là trên 7% chứ không phải là chưa đến 2%. Bên cạnh đó, thì một số rủi ro khác khi khoản cho vay đầu tư chứng khoán từ việc cầm cổ phiếu STB của Sacombank hiện nay vẫn chưa xử lý được.
Không chỉ lao đao bởi kết quả kinh doanh bết bát và chìm đắm trong cuộc chiến tranh chức “minh chủ” mà gần đây Eximbank cũng phải chịu khá nhiều rủi ro trong kinh doanh. Vụ khách hàng VIP mất 245 tỷ ở Eximbank chi nhánh TP.HCM và 50 tỷ đồng tại Eximbank Đô Lương (Nghệ An) không chỉ khiến ngân hàng này thiệt hại về tài chính mà còn khiến uy tín bị suy giảm.
Có thể thấy từ cuộc chiến tranh giành quyền lực, thiếu sự đồng thuận giữa các cổ đông và yếu kém trong quản trị đã đẩy Eximbank vào tình thế hết sức khó khăn. Dù có đối tác chiến lược là một ngân hàng lớn của Nhật Bản nhưng xem ra tình trạng bết bát của Eximbank khó được cải thiện trong ngắn hạn. Việc “quần hùng” chọn được “minh chủ” để dẫn dắt Eximbank vươn lên vẫn còn khá mờ mịt.
Nguyên An