Sau khi Thương Trường có bài viết phản ánh về tình trạng khai thác cát trái phép tại xã Chu Phan (Mê Linh, Hà Nội), UBND huyện Mê Linh đã có công văn phúc đáp số: 1627/UBND-TNMT ngày 18/6/2019 do Phó Chủ tịch UBND huyện Mê Linh Trần Thanh Hoài ký. Tuy nhiên, công văn trả lời dấu hiệu né thông tin, thậm chí phủ nhận phản ánh của Thương Trường là không đúng.
Bỏ qua chứng cứ Thương Trường phản ánh?
Như Thương Trường đã phản ánh tại xã Chu Phan, huyện Mê Linh, TP Hà Nội xuất hiện tình trạng hàng loạt tàu hút cát trái phép giữa ban ngày khu vực bến đò Chu Phan. Thế nhưng, Chủ tịch UBND xã Chu Phan lại không nắm được thực trạng đang diễn ra trên địa bàn của mình quản lý. Ông không nắm được cụ thể tàu của đơn vị nào khai thác, có bao nhiêu tàu khai thác, có phép hoạt động hay không.
 |
| Buổi kiểm tra chiều 30/5/2019 về 02 tàu hút cát nằm sát với trạm bơm dã chiễn |
Rõ ràng, khai thác cát trái phép đã trở thành vấn nạn từ rất lâu, Nhận thấy, “cát tặc” không phải là vấn nạn mới, nhưng những vấn đề chưa được lý giải trong vấn nạn “cát tặc” tại Mê Linh - TP. Hà Nội thì có lẽ là mới và cần phải xem xét .
Vấn đề thứ nhất, trong khi báo chí phản ánh có đầy đủ video, hình ảnh, vị trí tàu khai thác nhưng trong một thời gian khá dài phía UBND huyện Mê Linh vẫn chưa xác minh những tàu khai thác này thuộc đơn vị nào, được cấp phép hay chưa?
Thứ hai, nhiều tàu (mỗi ngày 3 – 5 tàu hút cát) ngang nhiên khai thác cả ngày lẫn đêm trên sông Hồng chắc hẳn phía chính quyền địa phương cũng nắm được. Tuy vậy, tình trạng này không những thuyên giảm mà còn ngày càng quy mô, công khai và ngày càng thách thức.
Đáng nói hơn, trong khi cả nước, tất cả các ban ngành chức năng liên quan cùng chung tay vào “vấn nạn” cát tặc thì phía UBND huyện Mê Linh lại cho thấy nhiều “dấu hiệu” đùn đẩy , “đá bóng” trách nhiệm trong sự việc liên quan trực tiếp tới công tác quản lý tài nguyên địa phương mình. Đáng nói, những trả lời của UBND huyện Mê Linh là không đúng, thiếu tính khách quan khi khẳng định các tàu này đang nạo vét kênh dẫn phục vụ dự án là “sự nhầm tưởng” của cơ quan báo chí.
Ngày 3/6, PV đã liên hệ với Văn phòng UBND huyện Mê Linh để nhằm xác thực tính khách quan của những tư liệu đã thu thập được. PV Thương Trường đã đặt lịch làm việc với giấy giới thiệu số: 70/GGT kèm công văn số: 163-TT/CV ký ngày 3/6/2019 có hơn 7 đề mục cần làm rõ tới UBND huyện Mê Linh, TP Hà Nội.
Đến ngày 18/06/2019, Tạp chí Thương Trường nhận được công văn số: 1627/UBND-TNMT do Phó Chủ tịch UBND huyện Mê Linh Trần Thanh Hoài ký về thông tin phản ánh của Tạp chí liên quan đến quản lý hoạt động khai thác khoáng sản tại xã Chu Phan (Mê Linh, TP Hà Nội).
 |
UBND huyện Mê Linh (TP. Hà Nội)khẳng định phản ánh của báo chí là sự nhầm tưởng đối với việc các tàu đang phục vụ dự án |
Cụ thể, công văn số 1627/UBND-TNMT ngày 18/3/2019 của UBND huyện Mê Linh (TP Hà Nội) có nêu: “Ngày 01/6/2019, Công an huyện Mê Linh có báo cáo số 776/CAML (KT) về tình hình hoạt động khai thác cát, sỏi trên địa bàn huyện Mê Linh trong đó có nội dung: Ngày 30/5/2019, tổ công tác Công an huyện Mê Linh tuần tra trên tuyến sông Hồng, phát hiện tại khu vực sông thuộc địa phận xã Chu Phan, huyện Mê Linh có 3 phương tiện thủy nội địa neo đậu sát nhau đang hoạt động hút cát lẫn bùn, đất dưới lòng sông, vị trí các phương tiện thẳng với cửa ra của Trạm bơm đang xây dựng tại khu vực xã Chu Phan, cách trạm bơm 120m. Quá trình kiểm tra và xác minh bước đầu xác định 03 phương tiện trên do Công ty cổ phần thương mại Tiền Giang sử dụng để nạo vét kênh dẫn vào Trạm bơm là thuộc dự án: “ Cải tạo, nâng cấp trạm bơm Thanh Điềm, kiên cố hóa bờ kênh Thanh Điềm kết hợp làm đường giao thông.” Dự án này đã được UBND Thành phố phê duyệt, do ban quản lý đầu tư xây dựng công trình Nông nghiệp và Phát triển nông thôn thành phố Hà Nội làm chủ đầu tư, nhà thầu thi công là Liên doanh Công ty TNHH Tratech – Công ty cổ phần xây dựng và thương mại Bắc 9. Đối với hạng mục nạo vét kênh dẫn trên, Liên doanh nhà thầu đã ký hợp đồng giao khóan cho Công ty cổ phần thương mại Tiền Giang thực hiện. Đơn vị thi công đã không lắp đặt biển báo tại vị trí ranh giới khu vực công trình đang thi công… việc chưa chấp hành đầy đủ các quy định trong thi công dự án nên tạo ra sự nhầm tưởng với nhân dân và cơ quan báo chí viết bài, đưa tin về việc địa bàn xã Chu Phan có tình trạng khai thác cát trái phép giữa ban ngày”.
Sau khi tìm hiểu thông tin, những nội dung trong công văn phúc đáp của UBND huyện Mê Linh (TP Hà Nội) trả lời có dấu hiệu bỏ lọt sai phạm, thông tin chưa chính xác so với video, hình ảnh nội dung Thương Trường phản ánh trong bài viết: “Kỳ 1: Huyện Mê Linh: Tàu no cát, doanh nghiệp no… tiền”. Thay vào đó là thông tin về 03 phương tiện khai thác cát hợp pháp của Công ty CP Thương mại Tiền Giang để phục vụ dự án cải tạo trạm bơm Thanh Điềm tại các buổi kiểm tra của Công an huyện Mê Linh ngày 30/5/2019.
Theo hồ sơ Thương Trường có được thì nội dung trên khẳng định 03 phương tiện phục vụ nạo vét kênh dẫn của dự án là chưa đúng. Cụ thể, liên danh Công ty TNHH Tratech – Công ty CP xây dựng và thương mại Bắc 9 giao khoán nạo vét kênh dẫn được ký với Công ty CP Thương mại Tiền Giang đã từ tháng 4/2019 với một tàu hút công suất 600CV, khối lượng nạo vét là 800m3. Như vậy, có thể khẳng định thông tin Công ty CP Thương mại Tiền Giang tiến hành nạo vét kênh dẫn để phục vụ Dự án “Cải tạo, nâng cấp trạm bơm Thanh Điềm, kiên cố hóa bờ kênh Thanh Điềm kết hợp làm đường giao thông” ngày 30/5/2019 là trái phép.
Diễn biến sự việc…
Ghi nhận chiều ngày 17/05/2019 tại địa bàn xã Chu Phan, huyện Mê Linh, TP.Hà Nội có 04 tàu hút cát đang hoạt động, và 2 tàu vận tải đang neo đậu cạnh đó để vận chuyển cát. Các tàu này hoạt động theo phương thức cứ 2 tàu hút cát kẹp 1 tàu vận tải ở giữa để tránh ánh mắt của dư luận và người dân địa phương. Vị trí khai thác của những tàu này cách bãi tập kết, trung chuyển cát cả Công ty CP Thương mại Tiền Giang chừng 300m và cách bến đò Chu Phan khoảng 1km theo đường chim bay.
Tiếp đó, chiều ngày 30/05/2019 cũng tại vị trí trên xuất hiện 5 tàu hút cát và tàu vận tải công suất lớn không rõ số hiệu, không gắn biển báo đang cắm “vòi rồng” xuống lòng sông… hút cát. Các tàu này đều không có biển hiệu và vận hành trong bán kính khoảng 500m xung quanh bãi tập kết, trung chuyển của Công ty CP Thương mại Tiền Giang.
 |
| Tàu hút cát PV ghi nhận chiều ngày 30/5/2019 |
Như được lập trình sẵn, cát được hút từ lòng sông Hồng lên một chiếc sàng để lọc rác, đất đá, sau đó rác và đất đá được đổ lại xuống sông. Sau khi đã “ăn” đầy hàng, những chiếc tàu nhanh chóng di chuyển sang vào bến bãi tập kết tại khu vực bến đò Chu Phan. Có tàu di chuyển dọc tuyến sông Hồng xuôi xuống khu vực thành phố Hà Nội.
Để làm rõ thông tin phản ánh, PV có buổi làm việc với ông Nguyễn Văn Hải – Chủ tịch UBND xã Chu Phan cho biết: “Hiện tại trên địa bàn xã Chu Phan chỉ có một đơn vị được cấp phép hoạt động nạo vét luồng và khai thác cát là Công ty CP Thương mại Tiền Giang.
 |
| 01 tàu hút cát không có biển hiệu hoạt động vào chiều ngày 30/5 cách bến đò chu phan khoảng 500m |
Trong quá trình nạo vét, doanh nghiệp cũng phải cắm phao tiêu, biển báo an toàn giao thông đường thủy nội địa; tập kết cát thu hồi tại bến bốc xếp, kinh doanh vật liệu xây dựng tại xã Chu Phan. Tuy nhiên, ghi nhận thực tế của PV, trong qua trình thực hiện nạo vét, doanh nghiệp đã không công khai dự án; số tàu đăng ký khai thác mập mờ, số lượng phương tiện và công suất, hoạt động khai thác cát diễn ra liên tục. Có thời điểm, số tàu hút cát công suất lớn lên đến 4-5 chiếc, hoạt động ầm ĩ như một “đại công trường”.
Hãy thử hình dung, với phương tiện tàu hút vượt số lượng, công suất, khai thác liên tục suốt ngày đêm như chúng tôi phản ánh, thì chỉ trong vòng một ngày đã có hàng nghìn khối cát được lấy lên khỏi lòng sông, trong khi mỗi ngày các dự án chỉ được tận thu cát trong quá trình nạo vét với khối lượng theo giấy phép.
Cát Thủy