Ủy ban Kinh tế: Việc hoàn thành mục tiêu tăng trưởng bình quân 6,5 - 7% là rất khó khăn

Ủy ban Kinh tế nhận định, tăng trưởng kinh tế năm 2024 - 2025 có thể được phục hồi tốt hơn so với năm 2023, nhưng để đạt được mục tiêu tăng trưởng bình quân khoảng 6,5% - 7% và cao hơn mức bình quân của 5 năm 2016 - 2020 (6,25%) là “nhiệm vụ vô cùng khó khăn”.

Tăng trưởng gặp nhiều thách thức, ổn định kinh tế vĩ mô chưa vững chắc

Chiều 23/10, Quốc hội làm việc ở hội trường nghe các báo cáo của Chính phủ và Ủy ban Kinh tế đánh giá giữa nhiệm kỳ thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 5 năm; kế hoạch cơ cấu lại nền kinh tế giai đoạn 2021-2025.

Trình bày báo cáo của Chính phủ, Bộ trưởng Kế hoạch và Đầu tư Nguyễn Chí Dũng cho biết sau nửa nhiệm kỳ, nước ta cơ bản vững vàng vượt qua khó khăn, thách thức và đạt được nhiều kết quả quan trọng, khá toàn diện.

Đáng chú ý, xuất siêu 8 năm liên tiếp; quy mô, tiềm lực của nền kinh tế không ngừng được mở rộng. Theo giá hiện hành, GDP năm 2021 đạt trên 8.479 nghìn tỷ đồng (khoảng 366 tỷ USD); năm 2022 ước đạt hơn 9.513 nghìn tỷ đồng (khoảng 408 tỷ USD); năm 2023 ước đạt hơn 10.286 - 10.384 nghìn tỷ đồng (khoảng trên 435 - 439 tỷ USD).

Chính phủ cũng tập trung xử lý các vấn đề bộc lộ, mới phát sinh của thị trường bất động sản, trái phiếu doanh nghiệp…

Về bội chi ngân sách, ông Dũng báo cáo, 3 năm (2021-2023) ước ở mức 3,6% GDP (đã bao gồm bội chi cho Chương trình phục hồi và phát triển kinh tế xã hội), trong phạm vi mục tiêu đề ra. “Các chỉ tiêu an toàn nợ công, nợ Chính phủ 3 năm được kiểm soát thấp hơn giới hạn, ngưỡng cảnh báo, góp phần củng cố xếp hạng tín nhiệm quốc gia” - Bộ trưởng Dũng thông tin.

Cùng với đó, hệ thống kết cấu hạ tầng được tập trung đầu tư khi khởi công đồng loạt nhiều dự án cao tốc. Từ đầu nhiệm kỳ đến nay, đã đưa vào khai thác 659 km đường cao tốc, nâng tổng số km đường cao tốc đưa vào sử dụng là 1.822 km.

Chính sách an sinh xã hội, bảo trợ xã hội được thực hiện đầy đủ, kịp thời; tỷ lệ hộ nghèo đa chiều theo chuẩn mới giảm từ 4,03% năm 2022 xuống 2,93% năm 2023.

Tuy nhiên, Bộ trưởng Nguyễn Chí Dũng nhận định, tăng trưởng kinh tế gặp nhiều thách thức, ổn định kinh tế vĩ mô chưa thực sự vững chắc do chịu tác động của các yếu tố bên ngoài.

“Áp lực hoàn thành mục tiêu tăng trưởng bình quân 5 năm (6,5-7%) là rất lớn” – ông Dũng nói.

Dự báo thời gian tới khó khăn, thách thức còn rất lớn, Chính phủ xác định sẽ tập trung ưu tiên thúc đẩy tăng trưởng gắn với giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát, thúc đẩy tăng trưởng, bảo đảm các cân đối lớn của nền kinh tế.

Một trong những giải pháp được Bộ trưởng Nguyễn Chí Dũng đề cập là nghiên cứu và phát triển các ngành công nghiệp mới, công nghệ cao; nâng cao năng suất, chất lượng, hiệu quả và sức cạnh tranh của nền kinh tế. Đặc biệt, Chính phủ hướng đến xây dựng trung tâm tài chính quốc tế, khu vực tại TPHCM và Đà Nẵng.

Một giải pháp khác được ông Dũng nhấn mạnh là rà soát, sắp xếp bộ máy tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả; xây dựng, hoàn thiện khung khổ pháp lý đồng bộ để triển khai kịp thời, hiệu quả phương án cải cách chính sách tiền lương từ ngày 1/7/2024.

Đạt mục tiêu tăng trưởng bình quân 5 năm là "vô cùng khó khăn"

Trình bày báo cáo của cơ quan thẩm tra, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế Vũ Hồng Thanh nhận định, những kết quả đạt được rất đáng ghi nhận. Dù vậy, ông Thanh nêu rõ, có những vấn đề nổi lên về kinh tế - xã hội trong 3 năm 2021 - 2023.

Trong đó, cơ quan thẩm tra chỉ ra, tiến độ cổ phần hóa, thoái vốn tại doanh nghiệp Nhà nước vẫn chậm và chưa đạt được kế hoạch đề ra.

Tình trạng sở hữu chéo tại một số tổ chức tín dụng chưa được giải quyết dứt điểm. Tín dụng tăng trưởng thấp, nợ xấu tăng cao do khả năng hấp thụ vốn của doanh nghiệp và nền kinh tế còn yếu.

"Tín dụng tăng trưởng thấp, nợ xấu tăng cao do khả năng hấp thụ vốn của doanh nghiệp và nền kinh tế còn yếu. Hoạt động của doanh nghiệp còn nhiều khó khăn cả về pháp lý, vốn, chi phí đầu vào; việc thiếu đơn hàng diễn ra phổ biến, người lao động mất việc làm tại nhiều khu công nghiệp", theo Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế.

Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế Vũ Hồng Thanh cũng đánh giá thủ tục hành chính của nhiều ngành, lĩnh vực còn rườm rà, phức tạp, nhiều "giấy phép con" liên quan đến hoạt động của doanh nghiệp... gây khó khăn, tăng chi phí tuân thủ của người dân, doanh nghiệp.

Ủy ban Kinh tế cũng cho rằng, tăng trưởng kinh tế năm 2024-2025 có thể được phục hồi tốt hơn so với năm 2023, nhưng để đạt được mục tiêu tăng trưởng bình quân khoảng 6,5%-7% và cao hơn mức bình quân của 5 năm 2016-2020 (6,25%) là "nhiệm vụ vô cùng khó khăn".

Một số chỉ tiêu sẽ rất khó hoàn thành nếu không có giải pháp đột phá, như chỉ tiêu GDP bình quân đầu người; tỷ trọng công nghiệp chế biến, chế tạo; tốc độ tăng năng suất lao động xã hội bình quân…

Nhiều nhiệm vụ, giải pháp được cơ quan thẩm tra nhấn mạnh. Trong đó, Ủy ban Kinh tế đề nghị, Chính phủ chủ động phân tích, dự báo diễn biến các thị trường quốc tế để có kịch bản chủ động ứng phó phù hợp.

Đẩy nhanh hoàn thiện thể chế, tháo gỡ rào cản, chú trọng khâu thực thi; chú trọng thúc đẩy giải ngân vốn đầu tư công, đặc biệt công trình trọng điểm như chuẩn bị dự án đường sắt tốc độ cao trục Bắc - Nam, phát triển hạ tầng năng lượng, hạ tầng số, đảm bảo vững chắc an ninh năng lượng…

Ủy ban Kinh tế đề nghị tăng cường công tác chỉ đạo, điều hành, phát huy sự chủ động, sáng tạo và nâng cao trách nhiệm người đứng đầu. Siết chặt kỷ luật, kỷ cương hành chính; đẩy mạnh hơn nữa phòng, chống tham nhũng, tiêu cực, lợi ích nhóm, thực hành tiết kiệm, chống lãng phí; đẩy lùi tình trạng sợ sai, sợ trách nhiệm, đùn đẩy.

Hồng Quang