Những ngày gần đây, hình ảnh hàng đống thực phẩm chức năng và bánh kẹo bị đổ bỏ bất thường tại TP.HCM và Hà Nội đã khiến dư luận bàng hoàng. Không chỉ gây ô nhiễm môi trường, vụ việc còn dấy lên lo ngại về tình trạng buôn bán hàng giả, hàng quá hạn và sự lỏng lẻo trong quản lý an toàn thực phẩm.
Thực phẩm chức năng “mới nguyên” bị vứt bỏ - Bánh kẹo quá hạn chất thành đống
Tại một bãi đất trống ven đường Nguyễn Văn Linh (quận 7, TP.HCM), người dân phát hiện một lượng lớn thực phẩm chức năng bị vứt ngổn ngang. Điều đáng chú ý là phần lớn sản phẩm còn mới, nguyên bao bì, tem nhãn, thậm chí hạn sử dụng kéo dài đến năm 2027–2028. Trong số đó, nhiều sản phẩm được thiết kế dành cho trẻ em – nhóm đối tượng đặc biệt nhạy cảm với vấn đề an toàn thực phẩm.
Người dân cho biết, việc đổ hàng diễn ra vào ban đêm, với nhiều chuyến xe ba gác chở đến, nhanh chóng tháo dỡ rồi rời đi. Hiện chưa xác định được đơn vị hay cá nhân chịu trách nhiệm về số hàng này. Tuy nhiên, nghi vấn đặt ra là liệu đây có phải là lô hàng giả, hàng không rõ nguồn gốc được “xử lý chui” nhằm né tránh kiểm tra của cơ quan chức năng?
Trong khi đó, tại “thủ phủ bánh kẹo” La Phù (huyện Hoài Đức, Hà Nội), người dân phát hiện hàng tấn bánh kẹo in chữ Trung Quốc bị đổ bỏ giữa bãi rác. Nhiều sản phẩm đã quá hạn từ năm 2024, không có nhãn phụ bằng tiếng Việt – điều kiện bắt buộc đối với hàng nhập khẩu hợp pháp.
Đáng lo ngại, nhiều mặt hàng có mẫu mã gần giống các thương hiệu bánh kẹo nội địa nổi tiếng, tiềm ẩn rủi ro hàng giả, hàng nhái. Một số ý kiến cho rằng đây có thể là hàng tồn kho không tiêu thụ được hoặc hàng nhập lậu bị “phi tang” trước khi bị phát hiện.
Cảnh báo lỗ hổng trong quản lý và hậu quả môi trường
Hai vụ việc xảy ra gần như đồng thời tại hai đô thị lớn cho thấy sự tồn tại của một hệ thống tiêu thụ, phân phối hàng hóa kém minh bạch – nơi mà thực phẩm hết hạn, hàng nghi giả vẫn có thể trôi nổi ra thị trường hoặc bị “xử lý” bằng cách đổ thẳng ra môi trường.
Việc tiêu hủy hàng hóa không qua quy trình kiểm soát có thể dẫn đến hệ lụy nghiêm trọng: thực phẩm kém chất lượng bị tái chế, đóng gói lại và tuồn ra thị trường; ô nhiễm đất, nguồn nước tại nơi đổ thải; mất niềm tin của người tiêu dùng vào hệ thống phân phối và kiểm soát chất lượng.
 |
Một loạt sản phẩm dinh dưỡng mang thương hiệu nước ngoài từng được quảng bá là “cao cấp” đang bị tạm dừng lưu thông trên toàn quốc Trong số này có nhiều sản phẩm dành cho trẻ sơ sinh trẻ nhỏ người cao tuổi và bệnh nhân tiểu đường – những nhóm người tiêu dùng đặc biệt nhạy cảm với vấn đề an toàn thực phẩm
|
Vấn đề đặt ra hiện nay là phải nhanh chóng truy xuất nguồn gốc lô hàng, xác định tổ chức, cá nhân có liên quan, từ đó làm rõ động cơ đổ bỏ hàng loạt. Đồng thời, cần siết chặt hoạt động nhập khẩu, phân phối, buôn bán thực phẩm chức năng, bánh kẹo – đặc biệt là hàng dành cho trẻ em – để tránh nguy cơ hàng giả, hàng hết hạn trà trộn vào thị trường.
Các cơ quan chức năng tại TP.HCM và Hà Nội cần vào cuộc kiểm tra, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm theo Luật An toàn thực phẩm, Luật Bảo vệ môi trường và các quy định liên quan. Cùng với đó, tăng cường phối hợp giữa chính quyền địa phương – lực lượng quản lý thị trường – công an kinh tế nhằm phát hiện và ngăn chặn từ sớm các đường dây tiêu thụ hàng giả, hàng lậu.
Việc bảo vệ sức khỏe người tiêu dùng và môi trường không chỉ là trách nhiệm của cơ quan quản lý mà còn cần sự chung tay của toàn xã hội. Doanh nghiệp phải minh bạch trong sản xuất, tiêu hủy sản phẩm không đạt chuẩn đúng quy định. Người tiêu dùng cần nâng cao cảnh giác, kiểm tra kỹ nhãn mác, hạn sử dụng và thông tin sản phẩm trước khi mua.
Nếu không được kiểm soát kịp thời, những “núi rác” thực phẩm hôm nay rất có thể trở thành nguồn hàng “trôi nổi” trên thị trường ngày mai – đe dọa trực tiếp đến sức khỏe cộng đồng.
Mai Lan