“Hợp tác song phương giữa Việt Nam và Hoa Kỳ được mở rộng nhanh chóng ra nhiều lĩnh vực, trong đó kinh tế số, công nghệ, năng lượng và cơ sở hạ tầng được đánh giá rất tiềm năng và hứa hẹn sẽ trở thành những lĩnh vực trụ cột trong hợp tác kinh tế - thương mại tương lai.”- Thứ trưởng Bộ Công thương Đỗ Thắng Hải kỳ vọng.
Việt Nam là đối tác thương mại lớn thứ 9 của Hoa Kỳ
Hoa Kỳ được xác định là một trong những đối tác quan trọng hàng đầu của Việt Nam trên tất cả các trụ cột hợp tác. Trong số đó, trụ cột hợp tác kinh tế, thương mại giữa Việt Nam và Hoa Kỳ đã gặt hái được nhiều thành quả to lớn, góp phần đưa tổng thể quan hệ đối tác toàn diện đi vào chiều sâu và thực chất, đáp ứng được lợi ích của Chính phủ, người dân và cộng đồng doanh nghiệp hai nước.
Sự hợp tác chặt chẽ được thể hiện qua những con số biết nói, khi kim ngạch thương mại hai chiều Việt Nam – Hoa Kỳ đã tăng gấp 168 lần, từ 450 triệu USD vào năm 1995 khi hai nước thiết lập quan hệ ngoại giao lên mức 1,5 tỉ USD năm 2001 khi hai nước ký Hiệp định thương mại song phương và đạt 90,8 tỉ USD trong năm 2020, tăng 19,9% so với năm 2019.
Diễn đàn thương mại Việt Nam - Hoa Kỳ năm 2020.
Theo số liệu của Hải quan Việt Nam, tính đến hết tháng 10/2021, tổng kim ngạch trao đổi thương mại song phương Việt Nam-Hoa Kỳ đạt 89,6 tỉ USD. Cụ thể, Việt Nam xuất khẩu sang Hoa Kỳ 76,7 tỉ USD, tăng 22,9% so với cùng kỳ 2020; chiếm tỷ trọng 28,4% tổng kim ngạch xuất khẩu của cả nước; nhập khẩu từ Hoa Kỳ 12,9 tỉ USD, tăng 13,2% so với cùng kỳ 2020, chiếm tỷ trọng 4,8% tổng kim ngạch nhập khẩu. Đặc biệt, Hoa Kỳ vẫn duy trì vị trí là đối tác thương mại lớn nhất và là thị trường xuất khẩu lớn nhất của Việt Nam. Hiện Việt Nam đã trở thành đối tác thương mại lớn thứ 9 của Hoa Kỳ, tăng 5 bậc so với năm 2020.
Mặt khác, hiện dòng vốn đầu tư trực tiếp từ Hoa Kỳ đã đóng góp quan trọng vào sự phát triển của Việt Nam với những dự án quy mô lớn, góp phần tạo dựng cho Việt Nam chỗ đứng ngày càng vững chắc trong chuỗi cung ứng trên toàn cầu. Tính lũy kế đến tháng 10/2021, Hoa Kỳ hiện xếp thứ 11/138 quốc gia và vùng lãnh thổ có FDI tại Việt Nam với 1.134 dự án và tổng vốn đăng ký là 9,72 tỉ USD.
Đáng lưu ý, các nhà đầu tư Hoa Kỳ cũng đầu tư vào hơn 20 lĩnh vực kinh tế, đứng thứ 11 trong số các nhà đầu tư hàng đầu vào Việt Nam. Hầu hết các Tập đoàn lớn nhất của Hoa Kỳ đều đã có mặt tại Việt Nam như Exxon Mobil, Murphy Oil, Chevron, Boeing, Ford, Intel, Wal-Mart, Nike, Amazon và P&G… Nhiều nhà đầu tư Hoa Kỳ đánh giá Việt Nam sẽ trở thành địa điểm đầu tư lý tưởng, quan trọng và an toàn của chuỗi cung ứng toàn cầu.
Nhiều cơ hội cho doanh nghiệp Việt Nam
Kinh tế Hoa Kỳ đang có sự phục hồi và tăng trưởng khá nhưng tình trạng đứt gãy chuỗi cung ứng do tác động đại dịch đang để lại di chứng nặng nề, đó là thiếu hụt hàng hóa kể cả tiêu dùng. Đây cũng chính là cơ hội để các doanh nghiệp Việt Nam cần nhanh chóng ổn định sản xuất, tăng tốc, tiếp tục đảm bảo chuỗi cung hàng hóa sang Hoa Kỳ.
Đại diện Hiệp hội Doanh nghiệp dệt may, nông thủy hải sản, gỗ, nhựa…, Tổng Giám đốc Công ty CP Gỗ Lâm Việt Nguyễn Liêm cho biết, các doanh nghiệp thành viên đang tăng tốc đưa hàng đến thị trường Hoa Kỳ. Chỉ tính riêng trong tháng 11, kim ngạch xuất khẩu gỗ đạt 1,15 tỷ USD, tăng gần 21% so tháng 10-2021, và kỳ vọng con số này sẽ cao hơn trong tháng 12, khi các doanh nghiệp đẩy mạnh sản xuất để kịp đơn hàng giao cho đối tác. Cùng với đó, đại diện Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu thủy sản Việt Nam cũng cho biết, mục tiêu kim ngạch xuất khẩu đạt 8,1 tỷ USD vào cuối năm nay là hoàn toàn khả quan, khi Hoa Kỳ - thị trường xuất khẩu chủ lực - đang vào cao điểm mua sắm cuối năm.
Cũng theo các doanh nghiệp, những khó khăn như gián đoạn sản xuất vì dịch bệnh, chi phí logistics tăng mạnh đã cơ bản được tháo gỡ. Các doanh nghiệp trong nước đã ngồi lại cùng đối tác để có những điều chỉnh về giá, thời hạn giao hàng. Không dừng lại đó, doanh nghiệp hai bên đã cùng nhau hỗ trợ chuyển đổi số trong hoạt động sản xuất, giao thương, đồng thời xây dựng chuỗi cung ứng để giảm chi phí, tái đầu tư công nghệ sản xuất, từng bước đáp ứng những đơn hàng lớn mà doanh nghiệp đối tác Hoa Kỳ đặt ra.
Việt Nam và Hoa Kỳ ký Hiệp định thực thi về giảng dạy tiếng Anh của Chương trình Hòa Bình.
Thứ trưởng Bộ Công thương Đỗ Thắng Hải cho rằng, những diễn biến bất ổn của thương mại toàn cầu và nguy cơ đình trệ gây ra dịch Covid-19 thời gian qua một mặt gây nhiều bất ổn, nhưng cũng tạo sức ép, buộc các doanh nghiệp phải tính đến việc phát triển mô hình chuỗi cung ứng mới; trong đó, có các hệ thống cung ứng dự phòng đặt tại nhiều địa điểm khác nhau để đảm bảo sự bền vững và tính liên tục.
Là một nền kinh tế có độ mở cao, tham gia ngày càng sâu vào các chuỗi giá trị toàn cầu, tương lai của gần 100 triệu công dân của Việt Nam gắn kết ngày càng chặt chẽ với tương lai của khu vực, cũng như sự ổn định trong các quan hệ với các nền kinh tế lớn trên thế giới; trong đó có Hoa Kỳ. Ông Đỗ Thắng Hải cũng kỳ vọng, hợp tác song phương giữa Việt Nam và Hoa Kỳ được mở rộng nhanh chóng ra nhiều lĩnh vực, trong đó kinh tế số, công nghệ, năng lượng và cơ sở hạ tầng được đánh giá rất tiềm năng và hứa hẹn sẽ trở thành những lĩnh vực trụ cột trong hợp tác kinh tế - thương mại tương lai.
Về phía đại diện doanh nghiệp, bà Virginia Foote – Phó Chủ tịch Phòng Thương mại mỹ (AmCham) tại Hà Nội cho rằng, để khôi phục sản xuất và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu, điều quan trọng nhất hiện nay là cần tiêm đầy đủ vaccine cho người dân, người lao động. Chuỗi cung ứng toàn cầu đã bị ảnh hưởng nặng nề bởi đại dịch, nhiều công ty của Hoa Kỳ đang có suy nghĩ nên hướng nội hay không hướng vào người tiêu dùng Hoa Kỳ, các doanh nghiệp, đặc biệt doanh nghiệp miền Nam của Hoa Kỳ đang hướng trở lại các nghề sản xuất, các chuỗi cung ứng gần gũi người tiêu dùng của họ hơn. Đây là thách thức cho Việt Nam. Tuy nhiên, vẫn có những triển vọng tươi sáng, đó là Việt Nam đang có dấu hiệu hồi phục và có sự cạnh tranh lớn trong khu vực.
Với tình hình thương mại toàn cầu diễn biến quá nhanh, ông Hải đề xuất các chính sách để cơ quan quản lý hai nước tìm cơ chế linh hoạt hơn trong vấn đề trao đổi thương mại song phương. Thứ nhất, cần phát huy cơ chế đối thoại chính sách của Hội đồng Thương mại và Đầu tư Việt Nam – Hoa Kỳ (TIFA) để kiến tạo khung khổ pháp lý thuận lợi, thúc đẩy trao đổi thương mại và đầu tư và kịp thời giải quyết những khó khăn phát sinh trong lĩnh vực kinh tế, thương mại. Thứ hai, trong trạng thái “bình thường mới” và trong “bối cảnh mới”, Việt Nam và Hoa Kỳ cần tăng cường kết nối, hạn chế các vụ việc phòng vệ thương mại và giải quyết các vấn đề kinh tế, thương mại còn tồn tại thông qua đàm phán nhằm bảo đảm tính liên tục trong hoạt động của các chuỗi cung ứng, cũng như tránh gây tác động tiêu cực đến các ngành sản xuất vốn đã chịu thiệt hại gây bởi đại dịch.
Thu Minh