Ngân hàng Nhà nước (NHNN) vừa được Thủ tướng Chính phủ giao chủ trì nghiên cứu, đề xuất cơ chế, chính sách về tiền kỹ thuật số quốc gia trong giai đoạn 2021-2025.
Chính phủ vừa có quyết định số 1813/QĐ-TTg về phê duyệt đề án phát triển thanh toán không dùng tiền mặt tại Việt Nam giai đoạn 2021-2025. Theo đề án, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) được Thủ tướng giao chủ trì nghiên cứu, đề xuất cơ chế, chính sách về tiền kỹ thuật số quốc gia trong giai đoạn này. Phối hợp với Ngân hàng Nhà nước là Bộ Tư pháp và các bộ, ngành liên quan.
Mục tiêu tổng quát của Đề án nhằm tạo sự chuyển biến tích cực về thanh toán không dùng tiền mặt trong nền kinh tế với mức tăng trưởng cao, đưa việc sử dụng các phương tiện thanh toán không dùng tiền mặt trong xã hội thành thói quen của người dân ở khu vực đô thị và từng bước phát triển ở khu vực nông thôn, vùng sâu, vùng xa; giảm chi phí xã hội liên quan đến tiền mặt.
Tại Đề án, Chính phủ giao Ngân hàng Nhà nước (NHNN) hoàn thành xây dựng, ban hành cơ chế thử nghiệm có kiểm soát hoạt động công nghệ tài chính (Fintech) trong lĩnh vực ngân hàng nhằm tạo lập khung pháp lý, đáp ứng yêu cầu quản lý, thúc đẩy đổi mới, sáng tạo và triển khai các mô hình hợp tác, kinh doanh mới trong cung ứng dịch vụ thanh toán. Đồng thời, NHNN nghiên cứu, đề xuất cơ chế, chính sách về tiền kỹ thuật số quốc gia.
Trong chiến lược phát triển Chính phủ điện tử hướng tới Chính phủ số giai đoạn 2021-2025, định hướng đến năm 2030, Thủ tướng cũng từng giao NHNN là cơ quan chủ trì thực hiện nghiên cứu, xây dựng và thí điểm sử dụng tiền ảo dựa trên công nghệ chuỗi khối (blockchain), thời gian thực hiện năm 2021 - 2023.
NHNN được giao nghiên cứu, thí điểm sử dụng tiền kỹ thuật số.
Ngoài ra, Chính phủ giao Bộ Thông tin và Truyền thông phối hợp với Bộ Tư pháp, NHNN và các bộ ngành liên quan rà soát, đề xuất sửa đổi, bổ sung quy định pháp luật về giao dịch điện tử, an ninh mạng, đảm bảo an toàn, bảo mật dữ liệu và bảo vệ người dùng,... nhằm hỗ trợ, tạo thuận lợi cho việc ứng dụng công nghệ và đổi mới, sáng tạo, đảm bảo an ninh, an toàn trong hoạt động thanh toán.
Bộ Tài chính nghiên cứu giải pháp để tiếp tục khuyến khích thanh toán không dùng tiền mặt góp phần vào việc quản lý thuế.
Trước đó, trong Quyết định 942 ban hành ngày 15-6 của Thủ tướng Chính phủ về chiến lược phát triển chính phủ điện tử hướng tới chính phủ số giai đoạn 2021-2025, cũng có nhắc đến nội dung NHNN là cơ quan chủ trì nghiên cứu, thí điểm tiền ảo dựa trên công nghệ blockchain, thời gian thực hiện từ năm 2021 đến 2023.
Tuy nhiên, nội dung chi tiết hơn thì cả hai Quyết định đều không nhắc đến. Dù vậy, trong Quyết định 1813 đã sử dụng khái niệm “tiền kỹ thuật số quốc gia”, chứ không còn là “tiền ảo”.
Theo báo cáo của PwC, xu hướng hiện nay là các Ngân hàng trung ương nghiên cứu tiền kỹ thuật số riêng (CBDC). Theo đó, người dùng mong đợi CBDC sẽ giảm chi phí giao dịch và tạo điều kiện thuận lợi cho thanh toán xuyên biên giới.
PwC cũng đánh giá Việt Nam có nhiều yếu tố góp phần quan trọng tạo ra môi trường thuận lợi trong việc hình thành và nuôi dưỡng nền kinh tế số và hỗ trợ sự phát triển của CBDC tại Việt Nam.
Theo báo cáo Người tiêu dùng toàn cầu gần đây do Statista thực hiện tại 74 quốc gia, Việt Nam hiện xếp thứ 2 với số người đã hoặc đang sở hữu một dạng tiền điện tử nào đó. Thêm nữa, công nghệ blockchain cũng đang phát triển mạnh với nhiều mục đích khác nhau trong thời gian qua (như giải pháp định danh số, dịch vụ tín dụng thư L/C, trò chơi,…).
Hồng Quang