Nợ vay của Vinaincon tại Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV) thời điểm cuối năm 2020 tăng thêm 3 tỷ đồng so với đầu năm, lên 676,6 tỷ đồng.
Kinh doanh thua lỗ
Tổng công ty cổ phần Xây dựng công nghiệp Việt Nam - Vinaincon (mã VVN - UPCoM) vừa công bố báo cáo tài chính quý 4/2020 (chưa kiểm toán) kèm giải trình chênh lệch.
Cảnh hoang tàn của Dự án Gang thép Thái Nguyên sau nhiều năm chậm tiến độ.
Theo báo cáo tài chính quý 4/2020, năm 2020, doanh thu thuần của Vinaincon tăng 5,3% so với năm 2019, từ 4.348 tỷ đồng lên 4.591 tỷ đồng, lợi nhuận gộp tăng 18,5% từ 267,3 tỷ đồng lên 328,1 tỷ đồng.
Tuy nhiên, chi phí tài chính tăng vọt từ mức 159,3 tỷ đồng lên 248,6 tỷ đồng, tương đương tăng 56%, chiếm đến hơn hai phần ba lợi nhuận gộp của Vinaincon. Hơn một nửa chi phí tài chính là lãi vay (165,5 tỷ đồng), tiếp đến là lỗ chênh lệch tỷ giá 82,6 tỷ đồng.
Sau khi trừ chi phí quản lý doanh nghiệp và chi phí bán hàng, lợi nhuận sau thuế của Vinaincon năm 2020 âm 179 tỷ đồng. Trong giai đoạn từ 2017 - 2019, Vinaincon cũng liên tục thua lỗ, lần lượt là 54, 284 và 118,1 tỷ đồng, khiến vốn chủ sở hữu tính đến cuối năm 2020 âm tới 726 tỷ đồng. Tỷ suất giá vốn trên doanh thu thuần luôn ở mức xấp xỉ 0,93.
Nhiều ngân hàng "liên lụy"
Số liệu báo cáo cho thấy, tính đến cuối năm 2020, tổng nợ phải trả của Vinaincon lên đến 6.525 tỷ đồng, trong khi tổng tài sản là 5.799 tỷ đồng. Trong đó, tổng nợ vay các tổ chức, cá nhân là hơn 4.105 tỷ đồng, tăng nhẹ so với thời điểm đầu năm.
Chủ nợ lớn nhất của Vinaincon hiện vẫn là Bộ Tài chính và Ngân hàng Phát triển (VDB) khu vực Bắc Kạn - Thái Nguyên với số dư cuối năm 2020 lần lượt là 1.979 tỷ đồng và 1.101 tỷ đồng, tăng tương ứng 76 tỷ đồng và 37 tỷ đồng so với thời điểm đầu năm.
Được biết, khoản nợ Bộ Tài chính được Tổng công ty dùng để thanh toán tiền mua máy móc, thiết bị liên quan đến hợp đồng cung cấp thiết bị của Dự án Xi măng Thái Nguyên và hợp đồng ứng vốn trả nợ nước ngoài, cụ thể là Ngân hàng BNP Paribas.
Ngoài 2 chủ nợ lớn trên, nợ vay của Vinaincon tại Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV) thời điểm cuối năm 2020 cũng tăng thêm 3 tỷ đồng so với đầu năm, lên 676,6 tỷ đồng. Một số ngân hàng khác cũng đang “kẹt” tiền tại Vinaincon như Ngân hàng TMCP Công thương Việt Nam (VietinBank) với số dư 105,4 tỷ đồng; Ngân hàng TMCP Quân đội (MBBank) với số dư 44,1 tỷ đồng.
Kinh doanh thua lỗ, mất vốn, Vinaincon vẫn đang tiếp tục phát sinh nhiều khoản nợ phải thu có quy mô lớn. Trong đó, các khoản nợ xấu có nguy cơ mất trắng lên đến hàng trăm tỷ đồng. Cụ thể, tính đến cuối năm 2020, số dư các khoản phải thu ngắn hạn của Vinaincon là 1.492 tỷ đồng, chiếm một nửa tổng tài sản ngắn hạn của Tổng công ty. Trong đó, tổng giá trị các khoản nợ xấu, nợ khó đòi lên đến 187 tỷ đồng.
Theo Vinaincon, ngay sau khi đi vào hoạt động theo mô hình đa sở hữu, Tổng công ty đã điều chỉnh, sắp xếp lại tổ chức, thay đổi lãnh đạo tại một số công ty, đơn vị trực thuộc hoạt động sản xuất kinh doanh kém hiệu quả, đến này kết quả là hầu hết các đơn vị kiện toàn đều từng bước vượt qua khó khăn, hoạt động dần ổn định. Tổng công ty đã cơ cấu lại vốn đầu tư tại một số đơn vị, thành lập một số công ty mới nhằm mở rộng phát triển thị trường và nâng cao thương hiệu của Tổng công ty và các đơn vị
Tuy nhiên, từ vài năm trở lại đây, VNN rơi vào tình cảnh thua lỗ triền miên. Một số dự án do VNN làm chủ đầu tư đang bị chậm tiến độ. Tiêu biểu tại dự án gang thép Thái Nguyên do CTCP Gang thép Thái Nguyên (TISCO) là chủ đầu tư, Vinaincon với vai trò là nhà thầu phụ nhưng không đủ năng lực thực hiện. Do đó, TISCO đã phải ký tiếp với 13 nhà thầu phụ khác để thực hiện nhưng dự án vẫn không thể hoàn thành. Dự án chậm tiến độ, dừng thi công nhiều năm nay.
Mặc dù là doanh nghiệp nhà nước đã được cổ phần hóa nhưng đến nay cổ đông lớn nhất vẫn là Bộ Công thương (chiếm 80%), VNN hiện đang gánh khoản nợ hàng nghìn tỷ trong khi tình hình kinh doanh liên tục thua lỗ. Dư luận đang hết sức lo lắng về những khoản tiền nhà nước phải thất thu nếu doanh nghiệp này không tìm thấy được giải pháp vực dậy trong thời gian tới.
Tại Hội nghị tổng kết hoạt động sản xuất kinh doanh năm 2020, triển khai nhiệm vụ kế hoạch năm 2021 diễn ra vào cuối tháng 1/2021, Vinaincon từng thừa nhận, ngoài những yếu tố khách quan như dịch Covid-19, vấn đề nổi cộm gây trở ngại lớn cho hoạt động sản xuất kinh doanh là quản lý xây dựng chưa chuyên nghiệp, các tồn tại nhiều năm chưa được xử lý dứt điểm.
Hy vọng rằng, với lời nói của vị lãnh đạo Vinaincon rằng trong các năm tới, ban lãnh đạo Tổng công ty sẽ tìm cách tạo ra sản phẩm mới đáp ứng thị trường, giảm chi phí quản lý, chi phí sản xuất… sẽ là cơ hội để doanh nghiệp này sớm có giải pháp tháo gỡ khó khăn. Nếu không, không chỉ ngân sách thất thu mà nhiều ngân hàng cũng sẽ phải đối mặt với số nợ xấu không hề nhỏ.
PV