Chuyện "mỹ phẩm hóa thuốc” dường như ngày càng không kiểm soát khi trên không gian mạng các tổ chức, cá nhân sản xuất, kinh doanh ngang nhiên ‘tự vẽ’ công dụng của các sản phẩm mỹ phẩm như: Kem đặc trị, Gel điều trị, tinh chất đặc trị…
Về mỹ phẩm, Bộ Y tế đã có định nghĩa, rằng đây là một chất hoặc chế phẩm được sử dụng để tiếp xúc với phần bên ngoài thân thể con người (da, hệ thống lông tóc, móng tay, móng chân, môi) hoặc răng và niêm mạc mồm với mục đích chính là để làm sạch, làm thơm, thay đổi diện mạo, hình thức, điều chỉnh mùi cơ thể, bảo vệ cơ thể hoặc giữ thân thể trong điều kiện tốt. Mỹ phẩm không có tác dụng chữa bệnh hoặc thay thế thuốc chữa bệnh và không được phép kê đơn cho người bệnh.
Ảnh chụp màn hình tại website:aladin.com.vn cho thấy rất nhiều sản phẩm mỹ phẩm được giới thiệu là "đặc trị mụn", "trị mụn", "điều trị sẹo"...
Thế nhưng, trên thực tế, dù các sản phẩm được giới thiệu và bày bán trên thị trường chỉ là mỹ phẩm làm đẹp, không hề có chức năng điều trị hay đặc trị, nhưng rất nhiều cơ sở sản xuất, kinh doanh mỹ phẩm vẫn “tự vẽ” công dụng như thuốc, nhiều loại mỹ phẩm còn được giới thiệu là ‘tái tạo cả tế bào gốc’, điều trị, đặc trị nhiều bệnh lý ngoài da.
Đơn cử, tại website: https://nhathuocviet.vn/ do ông Dương Công Đông có địa chỉ tại 596 Nguyễn Chí Thanh, Phường 7, Q.11, TP. Hồ Chí Minh làm đại diện đã xuất hiện hàng loạt sản phẩm dưới dạng kem, gel được khẳng định có công dụng chữa các bệnh lý ngoài da. Chẳng hạn như: sản phẩm Gel trị mụn Megaduo gel - có công dụng “ngừa các dạng mụn trứng cá, mụn đầu trắng, mụn đầu đen, các nang bã hay trứng cá sẹo”. Hay với sản phẩm kem trị mụn Strong Acnes Retinol Gel - có công dụng “hiệu quả cao trong việc ngừa và điều trị các dạng mụn trứng cá, chống lão hóa da”...
Ảnh chụp màn hình website:nhathuocviet.vn đăng bán và giới thiệu mỹ phẩm trị bệnh ngoài da
Đáng chú ý, tại website: https://aladin.com.vn/ do Công ty cổ phần Giải pháp Truyền thông Kamak Việt Nam đăng ký tên miền, và Công ty cổ phần Thương mại và XNK Aladin vận hành, cả 2 công ty này đều có cùng một địa chỉ tại số 9/149 Nguyễn Ngọc Nại, Phường Khương Mai, Quận Thanh Xuân, Hà Nội. Tại website này, có rất nhiều sản phẩm mỹ phẩm được giới thiệu và quảng cáo có công dụng như thuốc chữa bệnh. Cụ thể, với sản phẩm Skin M.D Pure Whitenol Intensive Cream, sản phẩm này còn được khẳng định là kem trị nám và chống lão hoá da, đáng chú ý đây là sản phẩm có công dụng “Tái tạo tế bào gốc, chống lão hoá, trị nám, tàn nhang”...
Ảnh chụp màn hình website:aladin đăng bán mỹ phẩm có công dụng như thuốc
Dù các sản phẩm nêu trên đều là mỹ phẩm, chỉ dùng để hỗ trợ làm đẹp, hoàn toàn không có công dụng chữa trị, điều trị bệnh. Trong khi, pháp luật quy định quảng cáo mỹ phẩm là một trong những loại hình quảng cáo có điều kiện, doanh nghiệp chỉ có thể tiến hành hoạt động quảng cáo mỹ phẩm khi đã được cơ quan chức năng cấp giấy xác nhận nội dung quảng cáo.
Thế nhưng, hành vi quảng cáo “thổi phồng” và “tự vẽ” công dụng đối với sản phẩm mỹ phẩm của cá nhân, doanh nghiệp nêu trên là hoàn toàn sai phạm, có dấu hiệu bất chấp quy định của pháp luật, lừa dối người tiêu dùng?
Trong khi đó, cả 2 website, gồm: https://aladin.com.vn và https://nhathuocviet.vn/ đều không hề cung cấp thêm cơ sở pháp lý nào liên quan về công bố sản phẩm, giấy xác nhận nội dung quảng cáo. Điều này cũng đặt nghi vấn về việc các website do cá nhân, tổ chức vận hành nêu trên có hành vi quảng cáo “chui” các sản phẩm mỹ phẩm khi chưa có giấy phép quảng cáo hoặc quảng cáo không đúng với nội dung được cơ quan chức năng xác nhận?
Trước hành vi vi phạm nêu trên, đề nghị các cơ quan quản lý, lực lượng chức năng vào cuộc tiến hành thanh kiểm tra, xử lý nghiêm tổ chức, cá nhân có dấu hiệu vi phạm nhằm bảo vệ quyền và lợi chính đáng của người tiêu dùng... Bên cạnh đó, là lời cảnh tỉnh những cơ sở kinh doanh vì lợi nhuận mà bất chấp quy định của pháp luật, gây hiểu lầm và hoang mang cho người tiêu dùng và xã hội.
Theo quy định tại Khoản 2, 3, Điều 5, và Điều 51 Nghị định 38/2021/NĐ-CP (sửa đổi tại Nghị định 129/2021/NĐ-CP) tổ chức, cá nhân vi phạm các quy định về quảng cáo mỹ phẩm sẽ bị xử phạt vi phạm hành chính, cụ thể: Phạt tiền từ 30 triệu đồng đến 80 triệu đồng đối với hành vi quảng cáo mỹ phẩm có tác dụng như thuốc gây hiểu nhầm sản phẩm đó là thuốc.
Theo Điều 20 Luật Quảng cáo 2012 quy định điều kiện quảng cáo mỹ phẩm như sau: Quảng cáo mỹ phẩm phải có phiếu công bố sản phẩm mỹ phẩm theo quy định của pháp luật về y tế.
Theo Điều 4 Nghị định 181/2013/NĐ-CP quy định nội dung quảng cáo mỹ phẩm phải phù hợp với các tài liệu như: Phiếu công bố sản phẩm mỹ phẩm theo quy định của pháp luật về dược; Tài liệu chứng minh tính an toàn, hiệu quả của mỹ phẩm và tuân thủ theo hướng dẫn về công bố tính năng sản phẩm mỹ phẩm của hiệp hội quốc tế (cụ thể là theo Hiệp định về hệ thống hòa hợp ASEAN trong quản lý mỹ phẩm).
Thái Đạt