Xuất khẩu cá tra dự báo đạt gần 2,2 tỷ USD

Xuất khẩu cá tra năm 2025 được dự báo đạt gần 2,2 tỷ USD, phản ánh nỗ lực lớn của toàn ngành trong bối cảnh thị trường thế giới biến động. Kết quả này không chỉ mang ý nghĩa tổng kết một năm phục hồi tích cực mà còn tạo nền tảng quan trọng để ngành cá tra bước vào năm 2026, khi nguồn cung cá thịt trắng toàn cầu được dự báo sẽ ngày càng thắt chặt.

Thị trường xuất khẩu và cơ cấu sản phẩm: Điểm sáng xen lẫn áp lực

Thông tin tại hội nghị tổng kết ngành hàng cá tra năm 2025 và nhiệm vụ trọng tâm năm 2026, bà Tô Thị Tường Lan, Phó Tổng thư ký Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu thủy sản Việt Nam (VASEP), cho biết xuất khẩu sản phẩm cá tra năm 2025 ước đạt gần 2,2 tỷ USD – kết quả đáng khích lệ trong bối cảnh thương mại thủy sản toàn cầu đối mặt nhiều biến động.

Xét theo thị trường, Brazil được đánh giá là điểm sáng nổi bật nhất của cá tra Việt Nam trong năm 2025 với mức tăng trưởng lên tới 35%, chiếm khoảng 8% thị phần. Trung Quốc tiếp tục giữ vai trò thị trường trụ đỡ, song tăng trưởng không đạt kỳ vọng, chỉ khoảng 2,3%, với thị phần xấp xỉ 27%. Trong khi đó, khối CPTPP nổi lên như động lực tăng trưởng quan trọng, chiếm 17% thị phần, tương đương 340 triệu USD, tăng mạnh 37%, với đóng góp đáng kể từ Mexico, Malaysia và Nhật Bản.

Tại thị trường Hoa Kỳ, xuất khẩu cá tra chiếm khoảng 15% thị phần nhưng ghi nhận mức giảm 3,3%, chủ yếu do tác động từ các biện pháp thuế đối ứng. Thị trường EU duy trì thị phần ổn định khoảng 8% trong ba năm gần đây. Một số thị trường khác như Thái Lan, Ai Cập và Nhật Bản được đánh giá là dư địa tăng trưởng trong trung và dài hạn.

Về cơ cấu sản phẩm, cá tra phi lê đông lạnh vẫn là mặt hàng chủ lực, chiếm tỷ trọng áp đảo với giá trị xuất khẩu ước đạt 1,5 – 1,6 tỷ USD, tương đương khoảng 98% tổng kim ngạch. Các sản phẩm cá tra chế biến tuy ghi nhận mức tăng trưởng 13 – 19% nhưng tỷ trọng còn khiêm tốn, chỉ khoảng 2,4%. Nhóm cá tra đông lạnh và cá khô nguyên con đạt kim ngạch khoảng 315 – 348 triệu USD. Theo VASEP, chính thực tế này cho thấy dư địa rất lớn cho việc phát triển các sản phẩm cá tra giá trị gia tăng trong những năm tới.

Triển vọng năm 2026: Cơ hội từ thiếu hụt cá thịt trắng và thách thức tiêu chuẩn

Bước sang năm 2026, ngành cá tra đứng trước những cơ hội rõ nét nhưng đi kèm không ít thách thức. Tại thị trường Hoa Kỳ, các doanh nghiệp xuất khẩu Việt Nam tiếp tục chịu sức ép từ chính sách chống bán phá giá. Với thị trường Trung Quốc, những thông tin truyền thông thiếu tích cực về cá tra Việt Nam được nhận diện là rủi ro cần đặc biệt quan tâm.

Ở chiều ngược lại, thị trường EU được đánh giá có nhiều dư địa mở rộng thị phần trong bối cảnh nguồn cung cá thịt trắng toàn cầu được dự báo thắt chặt. Theo nhận định của VASEP, năm 2026 sản lượng cá thịt trắng khai thác tự nhiên trên toàn cầu có thể giảm khoảng 145.000 tấn so với năm 2025. Xu hướng này buộc các nhà nhập khẩu châu Âu phải tìm kiếm nguồn cung thay thế có mức giá ổn định và bền vững hơn, qua đó mở ra cơ hội cho cá tra Việt Nam.

Tuy nhiên, cơ hội chỉ có thể chuyển hóa thành tăng trưởng thực chất nếu doanh nghiệp đáp ứng được các yêu cầu ngày càng cao của thị trường EU về bền vững, truy xuất nguồn gốc, giảm phát thải và trách nhiệm xã hội. Theo bà Tô Thị Tường Lan, các tiêu chuẩn ESG sẽ là điều kiện tiên quyết đối với mọi sản phẩm muốn gia nhập sâu vào thị trường này.

Lợi thế từ Hiệp định EVFTA giúp cá tra Việt Nam cạnh tranh tốt hơn so với nhiều nguồn cung không có FTA với EU. Đặc biệt, ngành nuôi cá tra trong nước có khả năng điều phối nguồn cung linh hoạt theo diễn biến thị trường, tạo sự yên tâm cho đối tác về tính ổn định của chuỗi cung ứng. Trên cơ sở đó, VASEP dự báo kim ngạch xuất khẩu cá tra năm 2026 của Việt Nam có thể đạt khoảng 2,3 tỷ USD, tăng 5% so với năm 2025.

Cá tra đã vươn lên trở thành một ngành sản xuất hàng hóa quy mô lớn, có năng lực xuất khẩu mạnh mẽ dù mới hình thành chưa đầy 35 năm. Với diện tích nuôi duy trì ổn định khoảng 6.400 ha, sản lượng năm 2025 ước đạt 1,67 triệu tấn và kim ngạch xuất khẩu xấp xỉ 2,1 tỷ USD, cá tra tiếp tục khẳng định vai trò là một trong những trụ cột quan trọng của ngành thủy sản Việt Nam.

Trong bối cảnh thị trường ngày càng đòi hỏi cao về chất lượng và tính minh bạch, việc đẩy mạnh chuyển đổi số, ứng dụng công nghệ và hoàn thiện hệ thống truy xuất nguồn gốc được xem là hướng đi then chốt, giúp ngành cá tra nâng cao năng lực cạnh tranh và hướng tới phát triển bền vững trong giai đoạn tới.

Hoàng Hậu