9 tháng đầu năm, top 3 thị trường xuất khẩu cá tra hàng đầu của Việt Nam, gồm: Trung Quốc - Hồng Kông Mỹ và EU nhưng chỉ duy nhất thị trường Trung Quốc - Hồng Kông tăng trưởng, 2 thị trường Mỹ và EU đều sụt giảm.
Bảng xếp hạng các thị trường lớn đã có sự thay đổi, thị trường Mỹ trong suốt thời gian dài thống trị ngôi đầu nay đã tụt xuống số 2, sau Trung Quốc - Hồng Kông.
Kể từ tháng 8/2017, sản lượng và giá trị xuất khẩu cá tra sang Mỹ đột ngột giảm mạnh do sự kiểm tra nghiêm ngặt của Cơ quan Thanh tra an toàn thực phẩm (FSIS) thuộc Bộ Nông nghiệp Mỹ.
Tháng 8/2017, giá trị XK cá tra sang thị trường Trung Quốc cao gấp hơn 2 lần sang thị trường Mỹ. Với giá trị XK này, Trung Quốc– Hồng Kông lại vươn lên trở thành thị trường XK cá tra lớn nhất của Việt Nam.
Cụ thể: Kim ngạch xuất khẩu sang Mỹ trong tháng 8 chỉ đạt 18,516 triệu USD, giảm 58,3% so với tháng trước và giảm 54,6% so với cùng kỳ năm 2016. Tháng 9/2017, xuất khẩu cá tra sang Mỹ vẫn trong thế tụt dốc với giá trị ước đạt 10,298 triệu USD. Lũy kế, 9 tháng năm 2017 đạt 249,7 triệu USD, chiếm tỷ lệ gần 20%, giảm 9,1% so với cùng kỳ 2016.
Xuất Khẩu cá tra sang thị trường EU vẫn chưa có dấu hiệu khả quan hơn. Giá trị XK sang 4 thị trường đơn lẻ là: Hà Lan giảm 3,6%; Anh giảm 4,9%; Đức giảm19,8% và Bỉ tăng 0,2% so với cùng kỳ năm ngoái.
Trước đó, đã có nhiều dự báo khả năng lớn từ nay tới cuối năm, xuất khẩu cá tra sang thị trường Mỹ tiếp tục sụt giảm, chương trình thanh tra cá da trơn và thuế chống bán phá giá tại Mỹ là “hàng rào” ngăn cản các doanh nghiệp xuất khẩu cá tra Việt Nam.
Kể từ năm 2014, đây là lần đầu tiên Mỹ đã áp dụng mức thuế chống bán phá giá cao nhất đối với các nhà xuất khẩu cá tra và đầu năm nay, Mỹ cũng áp đặt một quy định mới, theo đó, các nhà xuất khẩu nước ngoài buộc phải chứng minh hệ thống kiểm soát an toàn thực phẩm của họ tương đương với các quy định tại Mỹ, tạo ra rào cản không nhỏ đối với các doanh nghiệp Việt Nam.
Trước tình hình trên, Văn phòng Chính phủ có văn bản thông báo ý kiến của Thủ tướng Chính phủ giao Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn, Bộ Công Thương rà soát tình hình và có giải pháp ứng phó kịp thời đối với cá tra xuất khẩu vào thị trường Mỹ; khẩn trương xử lý các kiến nghị của VASEP theo quy định và báo cáo Thủ tướng Chính phủ trước ngày 10/10/2017.
Sau khi phải đối mặt với những khó khăn từ thị trường Mỹ - Nước nhập khẩu lớn nhất cá tra Việt Nam và sự tụt dốc của thị trường EU, nhiều nhà xuất khẩu cá tra Việt Nam đang tìm kiếm thị trường nhập khẩu mới để bù đắp vào khoảng thiếu hụt này. Theo đánh giá của các doanh nghiệp, hiện nay, ngoài Mỹ, một số thị trường như: Nam Á, Trung Đông, Pakistan, Ấn Độ, Trung Quốc... cũng là những thị trường nhiều tiềm năng.