Xuất khẩu dầu thô bằng đường biển của Nga giảm mạnh trong tuần qua, kéo doanh thu xuất khẩu xuống mức thấp nhất trong sáu tuần. Sản lượng khai thác suy giảm cùng những gián đoạn tại các cảng xuất khẩu và nhà máy lọc dầu đang tạo thêm sức ép lên ngành dầu mỏ nước này.
Xuất khẩu dầu thô Nga giảm xuống mức thấp nhất nhiều tháng.
Theo The Oil Price, dẫn dữ liệu theo dõi tàu chở dầu do Bloomberg tổng hợp, xuất khẩu dầu thô bằng đường biển của Nga đã giảm xuống mức bình quân bốn tuần thấp nhất trong khoảng một tháng, sau khi hoạt động vận chuyển tại cảng Primorsk thuộc vùng Baltic bị gián đoạn trong vài ngày.
Trong bốn tuần tính đến ngày 18/10, lượng dầu thô xuất khẩu bằng đường biển của Nga đạt bình quân 3,59 triệu thùng/ngày, giảm 110.000 thùng/ngày so với cùng kỳ năm trước. Riêng trong tuần gần nhất, lượng dầu vận chuyển giảm 390.000 thùng/ngày, xuống còn 3,13 triệu thùng/ngày, mức thấp nhất kể từ tháng 3.
Số liệu thống kê cho thấy 31 tàu chở dầu đã vận chuyển tổng cộng 21,91 triệu thùng trong tuần, thấp hơn đáng kể so với mức 24,63 triệu thùng được vận chuyển bởi 34 tàu trong tuần trước đó.
Một trong những nguyên nhân khiến lượng dầu xuất khẩu sụt giảm là sự gián đoạn tại cảng Primorsk. Hoạt động bốc dỡ tại cảng này dường như đã tạm ngừng khoảng ba ngày. Hình ảnh vệ tinh cho thấy các bến tàu không có tàu neo đậu, trong khi dữ liệu theo dõi hàng hải không ghi nhận tàu đến hoặc rời cảng trong thời gian này.
Nguyên nhân của việc gián đoạn chưa được xác định rõ, song có thể liên quan đến hoạt động bảo trì cảng hoặc đường ống dẫn dầu. Hoạt động vận chuyển hàng hóa đã được nối lại vào cuối tuần.
Sản lượng khai thác suy giảm, doanh thu xuất khẩu chịu sức ép
Không chỉ hoạt động vận chuyển gặp khó khăn, sản lượng khai thác dầu thô của Nga cũng tiếp tục đi xuống. Theo ước tính từ các nguồn thứ cấp của OPEC, sản lượng dầu thô của nước này trong tháng 9 đạt 8,64 triệu thùng/ngày, mức thấp nhất kể từ giữa năm 2020. Đây cũng là tháng giảm thứ mười liên tiếp của sản lượng dầu thô Nga.
Trong khi đó, các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái của Ukraine tiếp tục gây gián đoạn hoạt động lọc dầu. Cuộc tấn công nhằm vào nhà máy lọc dầu Ryazan hôm thứ Năm tuần trước đã khiến một trong bốn tổ máy xử lý chính của cơ sở này ngừng hoạt động.
Việc các nhà máy lọc dầu tạm dừng hoạt động có thể khiến lượng dầu thô được dành cho xuất khẩu tăng lên trong ngắn hạn, do nhu cầu nguyên liệu từ các cơ sở chế biến giảm. Tuy nhiên, khi sản lượng khai thác tiếp tục suy yếu, khả năng gia tăng nguồn cung xuất khẩu của Nga cũng bị hạn chế.
Áp lực lên sản lượng và hoạt động vận chuyển đã tác động trực tiếp đến nguồn thu từ dầu mỏ. Giá trị xuất khẩu dầu thô bằng đường biển của Nga trong tuần giảm khoảng 380 triệu USD, xuống còn 2,33 tỷ USD, mức thấp nhất trong sáu tuần.
Tại thị trường châu Á, lượng dầu xuất khẩu của Nga cũng có dấu hiệu giảm. Bình quân bốn tuần, lượng dầu vận chuyển đến khu vực này đạt 3,43 triệu thùng/ngày, thấp hơn mức 3,54 triệu thùng/ngày trước đó. Trung Quốc và Ấn Độ tiếp tục là những khách hàng lớn nhất của dầu mỏ Nga.
Bên cạnh những khó khăn trong khai thác, chế biến và vận chuyển, việc tiếp cận dữ liệu năng lượng của Nga cũng trở nên khó khăn hơn. Theo thông tin được dẫn lại, sắc lệnh ban hành ngày 28/9 đã hạn chế công khai một số dữ liệu liên quan đến sản lượng lọc dầu, hợp đồng xuất khẩu, tuyến vận chuyển và tọa độ tàu chở dầu.
Ở chiều ngược lại, Nga đã bắt đầu xuất khẩu thương mại từ dự án Vostok Arctic của Rosneft trong tháng 9. Khoảng 250.000 tấn dầu đã được vận chuyển trên ba tàu chở dầu có khả năng hoạt động trong điều kiện băng giá. Sản lượng xuất khẩu ban đầu của dự án được dự kiến đạt bình quân 150.000 thùng/ngày trong năm nay, thấp hơn nhiều so với mục tiêu ban đầu 2 triệu thùng/ngày.
Nhìn chung, xuất khẩu dầu mỏ Nga đang chịu sức ép từ nhiều yếu tố, bao gồm sản lượng khai thác suy giảm, gián đoạn tại các cảng và cơ sở lọc dầu, cùng những khó khăn trong hoạt động vận chuyển. Diễn biến này có thể ảnh hưởng đến dòng chảy thương mại dầu thô toàn cầu, song tác động đối với giá dầu thế giới còn phụ thuộc vào nhu cầu tiêu thụ, nguồn cung từ các nước sản xuất khác và diễn biến địa chính trị trong thời gian tới.
Nhật Hạ