Năm 2026, Bộ Công Thương dự báo kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam có thể tăng khoảng 8%, đạt 513 tỷ USD, đồng thời cán cân thương mại tiếp tục duy trì xuất siêu trên 23 tỷ USD, tăng khoảng 15% so với năm 2025.
Mục tiêu đưa xuất khẩu tiến gần mốc 500 tỷ USD được đánh giá là khả thi, song vẫn đặt ra nhiều thách thức trong bối cảnh kinh tế thế giới còn tiềm ẩn không ít biến động có thể tác động trực tiếp đến hoạt động thương mại quốc tế.
Nhiều ngành hàng kỳ vọng gia nhập “câu lạc bộ” 10 tỷ USD
Theo Phó Cục trưởng Cục Xuất nhập khẩu Trần Thanh Hải, để hiện thực hóa mục tiêu trên, các ngành xuất khẩu chủ lực đã xây dựng kế hoạch tăng trưởng khá tham vọng. Ngành dệt may, sau khi đạt kim ngạch khoảng 46 tỷ USD trong năm 2025, đặt mục tiêu vươn lên 50 tỷ USD trong năm 2026, tương đương mức tăng hơn 9%. Động lực chính đến từ quá trình tái cấu trúc chuỗi cung ứng, gia tăng tỷ lệ nội địa hóa và tận dụng tốt hơn các hiệp định thương mại tự do đã ký kết.
Chủ tịch Hiệp hội Dệt may Việt Nam Vũ Đức Giang cho rằng, mục tiêu này không mang tính ngắn hạn mà là kết quả của một chiến lược dài hơi. Ngành dệt may đang từng bước nâng cao năng lực tự chủ, cải thiện vị thế trong chuỗi giá trị toàn cầu và hướng tới phát triển bền vững, thay vì chỉ chạy theo con số kim ngạch.
Xây dựng hệ sinh thái dệt may hiện đại, có khả năng tự chủ cao và gắn với phát triển bền vững. (Ảnh minh họa)
Ở lĩnh vực nông sản, xuất khẩu rau quả tiếp tục là điểm sáng. Năm 2025, kim ngạch đạt gần 8,6 tỷ USD, tăng 20% so với năm trước. Dự báo năm 2026, ngành hàng này có thể cán mốc 9,5–10 tỷ USD, qua đó tiến gần hơn tới nhóm ngành xuất khẩu tỷ USD quy mô lớn.
Ngành cà phê cũng ghi nhận một năm bứt phá khi kim ngạch xuất khẩu năm 2025 đạt kỷ lục 9 tỷ USD, tăng 59% so với năm 2024. Giá cà phê thế giới duy trì ở mức cao trong nhiều năm liên tiếp đã tạo điều kiện để nông dân tái canh, nâng cao năng suất và chất lượng. Nhờ đó, sản lượng năm 2026 được kỳ vọng tiếp tục tăng thêm 5–10%.
Đáng chú ý, nhóm hàng điện tử, máy tính và linh kiện tiếp tục giữ vai trò trụ cột của xuất khẩu Việt Nam. Năm 2025, kim ngạch nhóm này đạt 107,7 tỷ USD, chiếm gần 23% tổng xuất khẩu và tăng hơn 48% so với năm trước. Nếu cộng cả điện thoại và linh kiện, tổng kim ngạch xuất khẩu thiết bị điện tử ước đạt trên 164 tỷ USD và được dự báo sẽ tiếp tục tăng trưởng tích cực trong năm 2026.
Dư địa tăng trưởng lớn nhưng áp lực ngày càng rõ nét
Các chuyên gia nhận định, bên cạnh lợi thế từ mạng lưới FTA rộng khắp và sự phục hồi của nhiều ngành sản xuất, xuất khẩu năm 2026 cũng đối mặt với không ít thách thức. Với dệt may, dù tổng cầu thế giới được dự báo không suy giảm, nhưng áp lực giảm giá, yêu cầu chia sẻ chi phí thuế và xu hướng đơn hàng nhỏ, vòng đời sản phẩm ngắn hơn sẽ buộc doanh nghiệp phải linh hoạt hơn trong tổ chức sản xuất.
Đối với nông sản, yêu cầu về mã số vùng trồng, truy xuất nguồn gốc và tiêu chuẩn chất lượng ngày càng khắt khe. Các chuyên gia cho rằng, việc gian lận mã số vùng trồng cần được xử lý nghiêm để bảo vệ uy tín hàng Việt. Doanh nghiệp cần liên kết chặt chẽ với hợp tác xã, kiểm soát vùng nguyên liệu ngay từ đầu nhằm tránh tình trạng tranh mua, tranh bán gây nhiễu loạn thị trường.
Mặt hàng sầu riêng đóng vai trò chủ lực trong ngành hàng rau quả xuất khẩu. (Ảnh minh họa)
Bên cạnh đó, sự dịch chuyển thị trường xuất khẩu đang mở ra nhiều cơ hội mới. Dù Trung Quốc vẫn là thị trường lớn nhất của nông sản Việt Nam, năm 2025 đã ghi nhận mức tăng trưởng mạnh tại các thị trường khó tính như Mỹ, Hà Lan, Đức và khu vực ASEAN. Điều này tạo nền tảng để năm 2026, bên cạnh các mặt hàng chủ lực như sầu riêng, rau quả Việt Nam có thể bứt phá với những sản phẩm mới như dừa tươi, bưởi và các mặt hàng chế biến sâu.
Đánh giá tổng thể, PGS.TS Nguyễn Thường Lạng, giảng viên cao cấp Đại học Kinh tế quốc dân, nhận định mục tiêu xuất khẩu 500 tỷ USD trong năm 2026 là hoàn toàn có cơ sở. Các ngành hàng chủ lực từ điện tử, máy móc đến dệt may, da giày và nông – lâm – thủy sản đều đang cho thấy khả năng thích ứng tốt trong bối cảnh thương mại toàn cầu nhiều biến động. Lợi thế lớn nhất của Việt Nam vẫn nằm ở mạng lưới FTA đã ký kết, nếu được khai thác hiệu quả sẽ tiếp tục là động lực quan trọng giúp xuất khẩu duy trì đà tăng trưởng trong năm tới.
|
Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết trong năm 2026 Việt Nam dự kiến có khoảng 7,73 triệu tấn gạo hàng hóa phục vụ xuất khẩu trên cơ sở cân đối giữa sản xuất tiêu dùng trong nước và yêu cầu bảo đảm an ninh lương thực
|
PV