Xuất khẩu tôm vẫn sẽ là động lực tăng trưởng chính của ngành thủy sản trong năm 2021, tuy nhiên sự phục hồi nguồn cung của Ấn Độ sau Covid-19 có thể kìm hãm tăng trưởng xuất khẩu tôm Việt Nam.
Đây là nhận định được công ty chứng khoán SSI (SSI Research) đưa ra trong báo cáo triển vọng ngành thủy sản năm 2021 vừa công bố.
Theo SSI Research, năm 2020, nhu cầu trên thế giới giảm đáng kể đối với các sản phẩm thủy sản, khiến giá rơi xuống các mức thấp mới. Giá tôm nguyên liệu trong nước chạm mức đáy 82.500 đồng/kg trong tháng 10 (-12% so với cùng kỳ và -14% so với đầu năm) trong khi giá cá nguyên liệu trong nước giảm xuống còn 17.750 đồng/kg (-14% so với cùng kỳ và -10% so với đầu năm). Và sự sụt giảm này xảy ra ngay cả trên mức nền thấp của năm trước.
Theo Rabobank, sản lượng tôm của Ấn Độ ước tính giảm từ 10% -15% so với cùng kỳ trong năm 2020, tạo cơ hội cho các quốc gia khác tận dụng gia tăng xuất khẩu. Mặt khác, nhu cầu cá tra xuất khẩu sụt giảm mạnh do các đợt giãn cách xã hội trong khu vực được thực hiện ở tất cả các thị trường xuất khẩu cá tra chính. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến giá trị xuất khẩu sang Trung Quốc, thị trường nhập khẩu cá tra hàng đầu mà còn ảnh hưởng ở cả thị trường Mỹ và EU (thị trường lớn thứ 2 và thứ 3 của Việt Nam).
Ngoài ra Việt Nam còn bị gắn nhãn là nước thao túng tiền tệ trong báo cáo gần đây của Bộ Tài chính Hoa Kỳ "Chính sách kinh tế vĩ mô và ngoại hối của các đối tác thương mại lớn của Hoa Kỳ" và dấy lên mối quan ngại Mỹ có thế áp thuế đối với hàng hóa nhập khẩu từ Việt Nam. "Tuy vậy, các công ty xuất khẩu cho rằng khả năng bị áp thuế là khá thấp và chính phủ Việt Nam cũng đang cố gắng giải quyết vấn đề này với chính phủ Mỹ", báo cáo của SSI Research phân tích.
Xuất khẩu tôm vấp phải cạnh tranh từ Ấn Độ
SSI Research cho rằng, ngành thủy sản và độ nhạy với dịch Covid-19 do gián đoạn chuỗi cung ứng toàn cầu tạo ra cả cơ hội và thách thức; và giá bán bình quân giảm do nhu cầu giảm, đặc biệt là nhu cầu ở kênh nhà hàng.
Vasep dự báo xuất khẩu thủy sản có thể tăng trưởng 10% so với cùng kỳ và đạt 9,4 tỷ USD trong năm 2021, (cao hơn tốc độ tăng trưởng bình quân (CAGR) giai đoạn 2016-2019 là 6,8%), theo báo cáo của SSI Research. Trong đó xuất khẩu tôm vẫn là động lực tăng trưởng (+15% so với cùng kỳ đạt 4,4 tỷ USD), tiếp theo là cá tra (+5% so với cùng kỳ đạt 1,6 tỷ USD) và các sản phẩm thủy sản khác (+6% so với cùng kỳ đạt 3,4 tỷ USD).
Tuy nhiên, mức tăng trưởng xuất khẩu tôm mạnh như vậy là khó khả thi, vì sự phục hồi của nguồn cung của Ấn Độ sau Covid-19 có thể kìm hãm tăng trưởng xuất khẩu tôm Việt Nam. Theo SSI Research, các công ty xuất khẩu tôm sẽ khó có thể tái lập mức tăng trưởng đã đạt được trong năm 2020 trước sự cạnh tranh từ Ấn Độ.
Ngoài ra, do đặc điểm chu kỳ nuôi tôm ngắn (chỉ 3-4 tháng), do vậy tính cạnh tranh với Ấn Độ tại thị trường Mỹ và EU (đóng góp 37% giá trị xuất khẩu của tôm Việt Nam) được dự đoán sẽ trở nên gay gắt hơn vào nửa cuối năm 2021.
Tất nhiên, các công ty xuất khẩu có chứng nhận của Hội đồng Quản lý Nuôi trồng Thủy sản (ASC) có thể nhận thấy nhiều cơ hội hơn để mở rộng tại thị trường EU khi hiệp định EVFTA có hiệu lực xuyên suốt năm. Giá bán bình quân có thể tăng khi nhu cầu tăng dần lên, hỗ trợ cải thiện tỷ suất lợi nhuận gộp.
|
Thị phần thủy sản của Việt Nam trong tổng nhập khẩu của Nhật Bản trong năm 2020 giảm nếu tính theo lượng nhưng tăng khi tính theo trị giá so với năm 2019, chiếm 7% về lượng và 8,5% về trị giá.
|
Phương Lê