Theo đại diện Cục Xúc tiến thương mại (Bộ Công Thương) chuỗi cung ứng toàn cầu đang được tái cấu trúc mạnh mẽ, trong khi xu hướng bảo hộ thương mại, yêu cầu về tiêu chuẩn môi trường – xã hội, truy xuất nguồn gốc và chuyển đổi số ngày càng gia tăng, tạo ra áp lực lớn đối với hoạt động xuất khẩu của Việt Nam.
Áp lực lớn đối với hoạt động xuất khẩu
Tại Diễn đàn “Giải pháp nâng cao năng lực cạnh tranh cho sản phẩm xuất khẩu Việt Nam trong chuỗi thương mại toàn cầu” diễn ra ngày 3/2, ông Hoàng Minh Chiến – Phó Cục trưởng Cục Xúc tiến thương mại (Bộ Công Thương) cho biết, chuỗi cung ứng toàn cầu đang được tái cấu trúc mạnh mẽ, trong khi xu hướng bảo hộ thương mại, yêu cầu về tiêu chuẩn môi trường – xã hội, truy xuất nguồn gốc và chuyển đổi số ngày càng gia tăng, tạo ra áp lực lớn đối với hoạt động xuất khẩu của Việt Nam.
Theo ông Hoàng Minh Chiến, trong bối cảnh đó, bài toán đặt ra không chỉ là duy trì tốc độ tăng trưởng xuất khẩu, mà quan trọng hơn là nâng cao năng lực cạnh tranh của sản phẩm, gia tăng giá trị trong toàn bộ chuỗi từ thiết kế, nguyên liệu, sản xuất, xây dựng thương hiệu đến phân phối và mở rộng thị trường quốc tế.
Muốn tham gia sâu hơn vào chuỗi thương mại toàn cầu, sản phẩm xuất khẩu của Việt Nam cần được nâng cấp đồng bộ về chất lượng, tiêu chuẩn, tính bền vững và khả năng truy xuất nguồn gốc, đồng thời phải tận dụng hiệu quả các công cụ mới như thương mại điện tử xuyên biên giới.
Hiện nhiều ngành xuất khẩu chủ lực như dệt may, da giày, gỗ và lâm sản, thủ công mỹ nghệ đang đứng trước yêu cầu cấp bách phải đổi mới công nghệ, nâng cao chất lượng sản phẩm và đáp ứng tốt hơn các tiêu chuẩn về môi trường và trách nhiệm xã hội.
Diễn đàn “Giải pháp nâng cao năng lực cạnh tranh cho sản phẩm xuất khẩu Việt Nam trong chuỗi thương mại toàn cầu”
Do đó, việc chủ động tái cấu trúc sản xuất, đầu tư công nghệ hiện đại, chuyển dịch sang mô hình tăng trưởng xanh được xem là hướng đi tất yếu để doanh nghiệp giữ vững và mở rộng thị trường.
Kết hợp xúc tiến thương mại truyền thống với nền tảng số
Ông Trần Quốc Toản, Phó Cục trưởng Cục xuất nhập khẩu, Bộ Công Thương cho biết, năm 2025 hoạt động xuất nhập khẩu của Việt Nam tiếp tục đạt kết quả tích cực với tổng kim ngạch xuất khẩu ước trên 475 tỷ USD, tăng hơn 17%; nhập khẩu đạt khoảng 455 tỷ USD, tăng trên 19%, duy trì xuất siêu khoảng 20 tỷ USD.
Thời gian tới, Nhà nước sẽ tiếp tục triển khai nhiều chương trình hỗ trợ doanh nghiệp, trong đó có việc tổ chức các lớp đào tạo, tư vấn về xuất khẩu; hướng dẫn doanh nghiệp thực hiện đúng các quy tắc xuất xứ hàng hóa; hỗ trợ doanh nghiệp nắm bắt thông tin thị trường và tận dụng hiệu quả các cam kết từ các hiệp định thương mại tự do.
Các doanh nghiệp cần tìm hiểu kỹ thị trường trước khi tiến hành giao dịch, ký kết hợp đồng và xuất khẩu hàng hóa sang thị trường đó. Doanh nghiệp phải nắm rõ và đáp ứng đầy đủ các yêu cầu của từng thị trường, bao gồm quy định về truy xuất nguồn gốc, xuất xứ hàng hóa, tiêu chuẩn an toàn thực phẩm, cũng như các quy định về nhãn mác, bao bì, đóng gói. Chỉ khi đáp ứng tốt các yêu cầu này, doanh nghiệp mới có thể duy trì hoạt động xuất khẩu ổn định, phát triển bền vững và nâng cao năng lực cạnh tranh trên thị trường quốc tế
Một điểm nhấn quan trọng của Diễn đàn là sự phối hợp giữa Bộ Công Thương và Alibaba.com Việt Nam trong việc thúc đẩy ứng dụng thương mại điện tử B2B xuyên biên giới vào hoạt động xuất khẩu.
Theo Ban Tổ chức, đây là hướng đi phù hợp trong bối cảnh chi phí xúc tiến thương mại truyền thống ngày càng cao, trong khi doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp nhỏ và vừa, cần những công cụ hiệu quả để tiếp cận thị trường quốc tế.
Thông qua các dự án như “Gian hàng Quốc gia Việt Nam - Vietnam Pavilion”, doanh nghiệp Việt Nam có thể nâng cao độ nhận diện thương hiệu, tăng mức độ tin cậy và kết nối trực tiếp với các nhà mua hàng toàn cầu.
Theo đánh giá của các chuyên gia, việc kết hợp xúc tiến thương mại truyền thống với nền tảng số sẽ giúp doanh nghiệp Việt Nam mở rộng thị trường, đa dạng hóa đối tác, đồng thời từng bước tham gia sâu hơn vào các mắt xích có giá trị gia tăng cao trong chuỗi thương mại toàn cầu.
Anh Đào