Tính đến ngày 15/11, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu đạt 801,02 tỷ USD, mức cao nhất từ trước đến nay, đánh dấu cột mốc quan trọng trong tiến trình hội nhập thương mại của Việt Nam và mở ra triển vọng tiến gần mốc 900 tỷ USD trong năm 2025.
Ngoại thương lập kỷ lục 801 tỷ USD, thặng dư gần 20 tỷ USD
Theo số liệu thống kê mới nhất từ Cục Hải quan, trong nửa đầu tháng 11 (1–15/11), tổng trị giá xuất nhập khẩu hàng hóa đạt 38,35 tỷ USD, giảm 11,6% so với nửa cuối tháng 10 do các nhóm hàng chủ lực bước vào giai đoạn điều chỉnh đơn hàng. Tuy nhiên, tính lũy kế đến hết ngày 15/11, tổng kim ngạch vẫn đạt 801,02 tỷ USD, tăng 17,2% tương đương tăng 119,54 tỷ USD so với cùng kỳ năm 2024, đồng thời vượt quy mô ngoại thương của cả năm 2024 gần 15 tỷ USD.
Xuất khẩu trong nửa đầu tháng 11 đạt 19,25 tỷ USD, giảm 15,2% so với kỳ trước. Các nhóm hàng dẫn đầu bao gồm máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện đạt 4,8 tỷ USD; máy móc, thiết bị, dụng cụ phụ tùng đạt 2,36 tỷ USD; điện thoại và linh kiện đạt 2,16 tỷ USD; dệt may đạt 1,39 tỷ USD; giày dép vượt 1 tỷ USD. Những ngành hàng này tiếp tục giữ vai trò trụ cột của khu vực sản xuất chế biến – chế tạo.
Lũy kế đến 15/11, xuất khẩu đạt 410,28 tỷ USD, tăng 16,1% tương đương tăng 57,9 tỷ USD so với cùng kỳ năm trước và vượt kết quả cả năm 2024 hơn 5 tỷ USD. Ở chiều ngược lại, nhập khẩu đạt 390,74 tỷ USD, tăng 18,3% tương đương tăng 61,64 tỷ USD. Riêng trong nửa đầu tháng 11, nhập khẩu đạt 19,11 tỷ USD, giảm 7,7% so với kỳ trước; nhóm hàng “tỷ đô” gồm máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện đạt 6,62 tỷ USD và máy móc, thiết bị, dụng cụ phụ tùng đạt 2,59 tỷ USD.
Cán cân thương mại tiếp tục giữ vững xu hướng tích cực, thặng dư 0,14 tỷ USD trong kỳ và đạt 19,54 tỷ USD tính từ đầu năm. Đây là yếu tố quan trọng giúp giảm áp lực lên tỷ giá, hỗ trợ ổn định kinh tế vĩ mô trong bối cảnh nhiều nền kinh tế lớn đang đối mặt biến động chính sách và rủi ro thuế quan.
Ba động lực lớn đưa thương mại Việt Nam lập kỷ lục
Cục Hải quan đánh giá đà tăng xuất nhập khẩu năm 2025 được dẫn dắt bởi ba nhóm động lực chính. Theo đó, các ngành công nghiệp chế biến - chế tạo tiếp tục giữ vai trò dẫn dắt. Điện tử, điện thoại, máy móc và linh kiện vẫn là nhóm hàng chiếm tỷ trọng cao nhất trong cơ cấu xuất khẩu và hưởng lợi từ xu hướng dịch chuyển chuỗi cung ứng toàn cầu.
Các doanh nghiệp Việt Nam đã tận dụng tốt các hiệp định thương mại tự do (FTA) hiện còn hiệu lực, đặc biệt là với châu Âu, Nhật Bản, Hàn Quốc và khu vực ASEAN, góp phần duy trì thị phần trong bối cảnh cạnh tranh toàn cầu gay gắt. Cùng với đó, nhu cầu nhập khẩu nguyên liệu phục vụ sản xuất tăng lên cho thấy năng lực sản xuất trong nước tiếp tục mở rộng, từ đó tạo xung lực tăng trưởng cho xuất khẩu trong những tháng cuối năm.
Cơ quan hải quan cũng nhận định rằng tốc độ tăng trưởng nhập khẩu tư liệu sản xuất là tín hiệu tích cực đối với triển vọng xuất khẩu, đặc biệt khi nhiều doanh nghiệp đã bắt đầu triển khai các kế hoạch sản xuất cho đơn hàng năm 2026 ngay trong quý IV năm nay.
Triển vọng tiến gần mốc 900 tỷ USD trở nên rõ ràng hơn
Các dự báo từ Bộ Công Thương và nhiều tổ chức phân tích cho thấy triển vọng thương mại năm 2025 tiếp tục sáng sủa. Tại buổi họp báo thường kỳ Bộ Công Thương quý 3, Cục Xuất nhập khẩu dự báo nếu không có biến động bất thường, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa của cả năm có thể đạt mốc mới khoảng 900 tỷ USD. Trong khi đó, một số kịch bản của ngành Hải quan cho thấy khả năng cán mốc 915–920 tỷ USD nếu bình quân mỗi tháng cuối năm đạt trên 80 tỷ USD.
Báo cáo vĩ mô tháng 11 của Chứng khoán MB (MBS) cũng dự báo tăng trưởng xuất khẩu năm 2025 có thể đạt mức 15–17%, được hỗ trợ bởi nhu cầu quốc tế đi lên, số đơn đặt hàng mới tăng trở lại theo khảo sát PMI và môi trường thương mại ổn định hơn khi căng thẳng thuế quan tạm thời hạ nhiệt. Tuy vậy, rủi ro về thuế quan vẫn chưa được hoàn toàn loại bỏ khi Mỹ vẫn chưa đưa ra những định nghĩa cụ thể về “hàng hóa trung chuyển”.
Ở chiều ngược lại, nhập khẩu dự kiến duy trì tăng trưởng 17–18% khi Việt Nam đẩy mạnh nhập khẩu từ Mỹ với mức thuế suất gần 0% và tiếp tục mở rộng nhập khẩu nguyên liệu từ Trung Quốc, Hàn Quốc để phục vụ sản xuất. Nhờ đó, cán cân thương mại năm 2025 có thể đạt mức thặng dư khoảng 25 tỷ USD.
Triển vọng tích cực của ngoại thương cũng gắn liền với chỉ đạo mới nhất tại Công điện 221/CĐ-TTg, trong đó Thủ tướng yêu cầu các bộ, ngành và địa phương tập trung thúc đẩy xuất khẩu, đàm phán FTA mới, mở rộng thị trường Trung Đông, châu Phi, Mỹ Latinh và hỗ trợ doanh nghiệp tháo gỡ khó khăn.
Việc vượt mốc 800 tỷ USD và hướng đến mốc 900 tỷ USD không chỉ là kỷ lục số học trong hoạt động thương mại mà còn cho thấy sức bật của nền kinh tế Việt Nam trong bối cảnh biến động toàn cầu. Sau 10 năm liên tiếp xuất siêu, Việt Nam tiếp tục củng cố vị thế một điểm sáng trong khu vực về thương mại, năng lực sản xuất và khả năng tham gia sâu vào chuỗi cung ứng quốc tế.
Nếu mốc 900 tỷ USD được thiết lập trong năm nay, Việt Nam sẽ lập hai kỷ lục thương mại quan trọng chỉ trong vòng 12 tháng, đồng thời củng cố bước tiến vững chắc trên con đường trở thành trung tâm sản xuất – xuất khẩu quy mô lớn của thế giới.
Trung Anh