Alaska xây nhà 18 tầng không phép: Cần xử lý nghiêm trách nhiệm của cơ quan quản lý?

Đó là nhận định của Luật sư Đào Liên, Công ty Luật Tiền Phong, Đoàn luật sư TP. Hà Nội trước những sai phạm liên tiếp và mang tính chất đặc biệt nghiêm trọng của Công ty Cổ phần Đầu tư Địa ốc AlasKa khi ngang nhiên xây dựng Tòa nhà HH-01, Dự án Khu đô thị chức năng Đại Mỗ cao 18 tầng không phép tại phường Đại Mỗ, quận Nam Từ Liêm, Hà Nội gây bức xúc dư luận thời gian vừa qua.

Công ty AlasKa có thể bị phạt lên tới 1 tỷ đồng?

Trước những sai phạm của Công ty Cổ phần Đầu tư Địa ốc AlasKa trong việc thi côngdự án khi chưa có giấy phép xây dựng như nội dung Tạp chí Thương Trường đã phản ánh trong số trước, PV đã có buổi làm việc với Luật sư Đào Liên, Công ty Luật Tiền Phong để tìm hiểu rõ những thông tin xung quanh vụ việc.

tòa nhà 18 tầng không phép thách thức dư luận./.

Theo Luật sư Đào Liên cho biết, Điều 13 Nghị định 121/2013 của Chính phủ có nêu rõ, những hành vi xây dựng không phép, sai phép sẽ bị xử phạt vi phạm hành chính với mức phạt tiền 30-50 triệu đồng đối với công trình phải lập báo cáo kinh tế - kỹ thuật hoặc lập dự án đầu tư xây dựng.

Nếu sau khi bị phạt hành chính mà vẫn tái phạm, tùy theo mức độ và quy mô công trình vi phạm, chủ đầu tư có thể bị phạt từ 500 triệu đến 1 tỉ đồng và tước quyền sử dụng giấy phép xây dựng 6-12 tháng đối với hành vi xây dựng sai phép theo Điều 9 thông tư 02/2014. Ngoài mức phạt trên, đơn vị vi phạm sẽ phải nộp số lợi bất hợp pháp có được bằng 50% giá trị phần xây dựng không phép - Luật sư Đào Liên giải thích thêm

Bên cạnh đó, với những công trình không phép, chỉ sau khi chủ đầu tư hoàn thành việc nộp tất cả các khoản tiền phạt thì cơ quan có thẩm quyền mới cấp giấy phép xây dựng. Các biện pháp cưỡng chế thi hành quyết định xử phạt hành chính đã được quy định rõ tại điều 86 Luật xử lý vi phạm hành chính năm 2012, trong đó có biện pháp khấu trừ tiền từ tài khoản của đối tượng vi phạm.

Nghiêm trọng hơn đối với những sai phạm của Công ty Cổ phần Đầu tư Địa ốc AlasKa khi xây dựng Tòa nhà HH-01, Dự án Khu đô thị chức năng Đại Mỗ cao 18 tầng không phép là quyền lợi của người mua nhà. Theo đó, căn cứ vào Luật Đất Đai năm 2003, Luật Nhà ở năm 2005 và Thông tư số 01/2009/ TT–BXD ngày 25/02/2009 của Bô Luật xây dựng, chủ đầu tư, phải có trách nghiệm làm thủ tục cấp giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở cho khách hàng.

Cụ thể, Điều 1 Thông tư số 01/2009/TT-BXD đã quy định rõ: Trong thời gian 30 ngày kể từ ngày nhà chung cư được nghiệm thu đưa vào sử dụng, tổ chức kinh doanh nhà ở phải hoàn thành và nộp cho cơ quan cấp giấy chứng nhận hồ sơ cơ sở của nhà chung cư. Hồ sơ bao gồm: Các giấy tờ về dự án đầu tư xây dựng (Bản sao quyết định phê duyệt dự án hoặc quyết định đầu tư hoặc giấy chứng nhận đầu tư và Bản sao quyết định phê duyệt quy hoạch chi tiết tỉ lệ 1/500 của dự án) và các giấy tờ về đất xây dựng nhà chung cư.

Như vậy, trước hàng loạt các sai phạm về trật tự xây dựng tại Tòa nhà HH-01, cuối cùng, rủi ro và thiệt thòi nhất vẫn thuộc về những "thượng đế" mua nhà. Bởi, với việc xây dựng không phép như vậy thì không hiểu Công ty AlasKa sẽ đảm bảo quyền lợi được cấp sổ đó như thế nào cho những khách hàng của dự án sau này?

Cần xử lý nghiêm trách nhiệm của cơ quan quản lý? 

Về chức năng và quyền hạn của cơ quan nhà nước trong xử lý vi phạm trật tự xây dựng đô thị đối với dự án Dự án Khu đô thị chức năng Đại Mỗ, theo Luật sư Đào Liên cho biết, vấn đề này được quy định cụ thể tại Nghị định 180/2007/NĐ-CP. Theo đó, Chủ tịch UBND cấp xã có thẩm quyền quyết định đình chỉ thi công xây dựng đối với công trình xây dựng vi phạm thuộc địa bàn mình quản lý; Tổ chức thực  hiện cưỡng chế tất cả các công trình xây dựng vi phạm  theo quyết định cưỡng chế.

Chủ tịch UBND cấp huyện có thẩm quyền quyết định cưỡng chế phá dỡ đối với công trình xây dựng vi phạm do Ủy ban nhân dân cấp huyện cấp Giấy phép xây dựng hoặc Sở Xây dựng cấp Giấy phép xây dựng mà công trình xây dựng đó đã bị UBNDcấp xã quyết định đình chỉ thi công xây dựng. Đồng thời, chỉ đạo Chủ tịch UBND cấp xã tổ chức thực hiện cưỡng chế phá dỡ những công trình xây dựng vi phạm.

Chủ tịch UBND cấp tỉnh có thẩm quyền ban hành những quy định, quyết định nhằm ngăn chặn, khắc phục tình trạng vi phạm trật tự xây dựng đô thị trên địa bàn. Ban hành quyết định xử lý đối với Chủ tịch UBND cấp huyện và những cán bộ dưới quyền được phân công quản lý trật tự xây dựng đô thị để xảy ra vi phạm, không xử lý kịp thời, dung túng bao che cho hành vi vi phạm.

Dù quy định pháp luật đã rõ ràng như vậy, tuy nhiên theo Luật sư Liên, từ quy định đến áp dụng vào thực tế là rất khó khăn, phụ thuộc phần lớn vào ý thức, thái độ làm việc của chủ đầu tư, chủ thầu và hơn hết là trách nhiệm của các cơ quan nhà nước, các cán bộ trực tiếp thực hiện công việc.

Bên cạnh đó, việc xử lý công trình sai phép, không phép còn có nhiều chồng chéo giữa các cơ quan như UBND, thanh tra xây dựng, sở xây dựng… “Nếu không minh bạch trách nhiệm, quyền hạn thì các cơ quan này vẫn còn đùn đẩy trách nhiệm cho nhau và các công trình xây dựng sai phạm sẽ còn rất nhiều và rất khó xử lý” - luật sư Liên phân tích.

Dẫn chứng cụ thể như tại Dự án Khu đô thị chức năng Đại Mỗ, mặc dù đã có kết luận của thanh tra yêu cầu chủ đầu tư phải chấp hành nghiêm các quyết định xử lý của UBND phường Đại Mỗ, UBND quận Nam Từ Liêm và chỉ được phép tiếp tục thi công xây dựng khi hoàn thiện đầy đủ hồ sơ, thủ tục đầu tư, cấp phép xây dựng theo quy định hiện hành. Tuy nhiên, chủ đầu tư dự án vẫn phớt lờ các quyết định đình chỉ của các cơ quan chức năng để ngang nhiên tiếp tục vi phạm.

Trong khi đó, tòa nhà HH-01 được xây dựng hoàn thiện không phép cùng thời điểm tòa nhà 8B Lê Trực bị phát hiện sai phạm. Thế nhưng, chỉ trong thời gian ngắn, tòa nhà 8B Lê Trực đã bị thanh kiểm tra, xử lý cưỡng chế phần sai phạm còn tòa nhà HH-01 vẫn “vô sự”. Phải chăng đã có “bàn tay che trời” để doanh nghiệp này “mặc sức tung hoành”, coi thường pháp luật?

Đề nghị UBND TP. Hà Nội sớm vào cuộc điều tra làm rõ hành vi ngang nhiên xây dựng không phép, coi thường pháp luật của Công ty Cổ phần Đầu tư Địa ốc AlasKa. Đồng thời xử lý nghiêm khắc đối với cá nhân, đang cố ý “buông lỏng” quản lý, tiếp tay cho Công ty này sai phạm.

Hạo Nam