Chính phủ Ấn Độ có thể xem xét dỡ bỏ các hạn chế đối với xuất khẩu gạo trong bối cảnh sản lượng gạo dư thừa lớn và kỳ vọng lượng mưa “trên mức bình thường” có thể hỗ trợ tích cực cho mùa vụ kharif.
Các nguồn tin chia sẻ với Financial Express rằng Chính phủ sẽ đánh giá việc gieo trồng lúa trong vụ kharif trước khi kêu gọi dỡ bỏ hạn chế xuất khẩu. Một quan chức cho biết: “Do triển vọng của vụ thu hoạch kharif có vẻ tích cực, chúng tôi sẽ xem xét dỡ bỏ các hạn chế đối với xuất khẩu gạo”.
Việc gieo trồng lúa kharif, cung cấp đến 80% tổng sản lượng lúa của Ấn Độ, thường được thực hiện trong khoảng thời gian từ tháng 6 đến tháng 7, khi lượng mưa tăng dần trên khắp đất nước.
Tháng trước, Cục Khí tượng Ấn Độ (IMD) dự báo lượng mưa sẽ ở “trên mức bình thường” trong tháng 6 - 9 năm nay, với 90% khả năng lượng mưa ở mức từ “bình thường đến vượt mức”. Năm ngoái, tình trạng mưa không đều và dưới mức bình thường đã ảnh hưởng đến sản lượng lúa.
Một quan chức cho biết: “Sản lượng gạo dư thừa và triển vọng gió mùa dồi dào là điềm báo tích cực cho triển vọng dỡ bỏ các hạn chế đối với xuất khẩu gạo”.
Trong khi giá gạo bán lẻ tại Ấn Độ đã tăng 12,69% trong tháng 3 năm nay so với cùng kỳ năm ngoái, mức tăng giá dự kiến sẽ giảm nhẹ trong vài tháng tới do hiệu ứng cơ sở cao hơn. Lạm phát giá gạo đã ở mức hai con số kể từ tháng 10/2022.
Tổng công ty Lương thực Ấn Độ (FCI) hiện đang nắm giữ 53,19 triệu tấn (MT) dự trữ gạo và ngũ cốc, trong đó có 31,81 triệu tấn gạo và 21,38 triệu tấn ngũ cốc. Các quan chức cho biết FCI đã nhận được đề nghị mua 1,5 triệu tấn gạo từ các cơ quan như Nafed, NCCF và Kendriya Bhandar để bán gạo ‘Bharat’.
Năm ngoái, Chính phủ Ấn Độ đã cấm xuất khẩu gạo trắng và sau đó áp thuế vận chuyển 20% đối với gạo đồ để cải thiện nguồn cung trong nước trong bối cảnh giá tăng ở mức hai con số. Chính phủ đôi khi cho phép xuất khẩu gạo để đáp ứng nhu cầu an ninh lương thực của một số nước khi có yêu cầu.
Gạo thơm Basmati Ấn Độ hiện có giá xuất khẩu tối thiểu 950 USD/tấn.
Ấn Độ vẫn sẽ là nước dẫn đầu trên thị trường gạo thế giới
Ấn Độ là nước xuất khẩu gạo lớn nhất thế giới kể từ năm 2012, chiếm hơn 40% thị phần gạo thương mại toàn cầu hàng năm.
Theo USDA, Ấn Độ dự kiến sẽ xuất khẩu 18 triệu tấn gạo trong giai đoạn 2024-25, cao hơn khoảng hai triệu tấn so với giai đoạn 2023-2024. USDA cho biết xuất khẩu của quốc gia này sẽ chiếm một phần lớn trong thương mại gạo toàn cầu, nhưng vẫn sẽ thấp hơn nhiều so với mức kỷ lục 22 triệu tấn mà nước này đã xuất khẩu trong giai đoạn 2021-2022.
Trên thị trường gạo thế giới, USDA cho biết triển vọng gạo toàn cầu trong giai đoạn 2024-2025 là do nguồn cung, thương mại, tiêu dùng và dự trữ cuối kỳ đều tăng. Nguồn cung tăng hàng năm nhờ sản lượng kỷ lục ở mức 527,6 triệu tấn, bù đắp cho lượng tồn kho ban đầu thấp hơn.
Tăng trưởng thị trường gạo thế giới chủ yếu được thúc đẩy bởi sự gia tăng sản lượng ở Ấn Độ, Trung Quốc, Bangladesh và Indonesia. Tiêu thụ toàn cầu được dự báo ở mức kỷ lục 526,4 triệu tấn, nhờ mức tiêu thụ cao hơn ở Ấn Độ, Philippines, Indonesia và Bangladesh, bù đắp cho mức giảm ở Trung Quốc.
USDA cho biết thêm: “Với mức tăng sản xuất và tiêu dùng dự kiến ở nhiều quốc gia, thương mại gạo toàn cầu dự báo sẽ tăng nhẹ ở mức 53,8 triệu tấn, nhưng vẫn thấp hơn mức trước khi Ấn Độ lần đầu tiên áp dụng các hạn chế đối với xuất khẩu gạo vào năm 2022”.
Cũng theo báo cáo của USDA, sản lượng gạo toàn cầu dự kiến tăng 10,3 triệu tấn so với năm trước, lên mức kỷ lục mới 527,6 triệu tấn. Dự trữ gạo toàn cầu được dự báo cũng tăng 1,2 triệu tấn, với Trung Quốc và Ấn Độ cùng nhau chiếm 80% trữ lượng gạo toàn cầu.
Trung Anh (T/H)