Mới đây Thanh tra tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu vừa thông báo có số 1531 /TB-TTr.NV2 về kết luận thanh tra công tác quản lý, sử dụng diện tích đất được giao cho các tổ chức, hộ gia đình, cá nhân nhận khoán đất rừng tại Khu Bảo tồn thiên nhiên Bình Châu - Phước Bửu.
Hàng loạt sai phạm trong giao khoán đất rừng
Theo văn bản nêu, từ năm 1994 đến thời điểm thanh tra, Ban Quản lý Khu Bảo tồn (Viết tắt là BQL Khu Bảo tồn) đang thực hiện ký hợp đồng khoán bảo vệ rừng, gây trồng rừng đối với khu phục hồi hệ sinh thái là 368 hợp đồng với tổng diện tích là 3.231,73ha, trong đó diện tích đất có rừng là 2.116,82ha; diện tích đất không có rừng là 1.114,91ha.
Qua thanh tra việc quản lý sử dụng diện tích đất được giao cho các tổ chức, cá nhân nhận khoán đất rừng tại BQL Khu Bảo tồn nhận thấy, trong quá trình thực hiện việc giao khoán vẫn còn một số tồn tại, thiếu sót.
Cụ thể, theo Kết luận thanh tra, về hồ sơ giao khoán qua kiểm tra hồ sơ ký hợp đồng giao khoán của 368 tổ chức, cá nhân nhận thấy có 367/368 hồ sơ giao khoán có đầy đủ hồ sơ theo quy định tại khoản 1 Điều 6 Nghị định số 01-CP và tại khoản 2 Điều 8 Nghị định số 168/NĐ-CP.
Hàng loạt sai phạm trong khoán đất rừng tại Khu Bảo tồn thiên nhiên Bình Châu - Phước Bửu.
Các hồ sơ giao khoán đều có xác nhận của UBND cấp xã nơi cư trú. Tuy nhiên, có 01 hồ sơ (hộ ông Trần Văn Phú) tại Đơn xin nhận khoán không có xác nhận của UBND cấp xã nơi cư trú.
Bên cạnh đó, sơ đồ khu vực đất giao khoán do BQL Khu Bảo tồn lập, chỉ thể hiện lô khoảnh, không được đo đạc trên thực địa nên mức độ chính xác chưa cao và rất khó xác định ranh giới trên thực địa.
Về đối tượng giao khoán, theo kết luận thanh tra, trong quá trình thực hiện việc giao khoán từ năm 1994 đến nay, BQL Khu Bảo tồn ký hợp đồng giao khoán cho 12 tổ chức (trong đó có 6 tổ chức không có trụ sở tại địa phương nơi có rừng).
Theo Quyết định số 202/TTg và văn bản số 2798 LN/KL ngày 20/10/1994 của Bộ trưởng Bộ Lâm nghiệp hướng dẫn Sở Nông lâm tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu thì đối tượng được nhận khoán thêm là tổ chức và cá nhân ở ngoài Khu Bảo tồn. Do đó, việc BQL Khu Bảo tồn ký hợp đồng giao khoán cho 3 tổ chức vào thời điểm năm 1994 là đúng đối tượng.
Theo quy định tại khoản 1 và 3 Điều 3 và Điều 13 Nghị định số 01-CP và khoản 4 Điều 54 Luật Bảo vệ và Phát triển rừng năm 2004 thì tổ chức không phải là đối tượng được nhận khoán.
Tại thời điểm này, BQL Khu Bảo tồn ký hợp đồng giao khoán cho 356 cá nhân, trong đó có 97 cá nhân không cư trú tại địa bàn 5 xã nơi có rừng (8 cá nhân không cư trú tại tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu).
Theo quy định tại Quyết định số 202/TTg khoản 1, 3 và 4 Điều 3 và khoản 2 Điều 13 Nghị định số 01-CP thì đối tượng nhận khoán có hộ gia đình và cá nhân ở địa phương khác. Do đó, việc BQL Khu Bảo tồn giao khoán cho 24 cá nhân ký hợp đồng giao khoán từ năm 1994 đến trước ngày 1/4/2005 là đúng đối tượng.
Đối với hạn mức giao khoán, trong 12 tổ chức nhận giao khoán có 3 tổ chức (Phụ lục I-B) được khoán diện tích lớn hơn 30ha (tổng diện tích nhận khoán là 1.046,41ha, trong đó: Công ty Huy Hoàng là 679,97ha; Công ty TNHH Thương mại Tài Hưng là 90ha; Công ty Sài Gòn - Bình Châu là 276,44ha). Theo Quyết định số 202/TTg và Nghị định số 01-CP thì không quy định về hạn mức diện tích đất giao khoán.
Tuy nhiên, từ thời điểm ngày 15/2/2017, tại khoản 2 Điều 4 và khoản 2 Điều 6 Nghị định số 168/2016/NĐ-CP quy định hạn mức giao khoán cho đối tượng giao khoán là không quá 30ha (Đối với cá nhân là không quá 15ha và đối với hộ gia đình là không quá 30ha), không quy định đối tượng nhận khoán là tổ chức.
Cùng với đó, trong 356 cá nhân nhận giao khoán có 31 cá nhân (Phụ lục III) diện tích nhận khoán lớn hơn 15ha (tổng diện tích nhận khoán là 785.1ha).
Theo Quyết định số 202/TTg và Nghị định số 01-CP, thì không quy định về hạn mức diện tích đất giao khoán, tuy nhiên từ thời điểm ngày 15/02/2017 tại khoản 2 Điều 4 và khoản 2 Điều 6 Nghị định số 168/2016/NĐ-CP quy định hạn mức giao khoán đối với cá nhân là không quá 15ha.
Xử lý trách nhiệm cơ quan, tổ chức liên quan đến sai phạm
Sau khi kết luận thanh tra được công bố, Chủ tịch UBND tỉnh Bà Rịa-Vũng Tàu đã ban hành văn bản chỉ đạo xử lý các nội dung kiến nghị tại kết luận thanh tra.
Cụ thể, đối với BQL Khu Bảo tồn có trách nhiệm xử lý và thanh lý hợp đồng đối với các đối tượng vi phạm hợp đồng khoán trong việc trồng cây không đúng mục đích (đã nêu tại điểm 2.1 Mục III của Kết luận này) và việc xây nhà, công trình khác trên đất nông nghiệp hoặc để cho đối tượng bên ngoài vào lấn chiếm đất nhận khoán để trồng cây, xây nhà (đã nêu tại điểm 2.2 Mục III của Kết luận này).
từ năm 1994 đến thời điểm thanh tra, BQL Khu Bảo tồn đang thực hiện ký hợp đồng khoán bảo vệ rừng, gây trồng rừng đối với khu phục hồi hệ sinh thái là 368 hợp đồng với tổng diện tích là 3.231,73ha, trong đó diện tích đất có rừng là 2.116,82ha; diện tích đất không có rừng là 1.114,91ha.
Tiến hành rà soát, phân loại đối tượng khoán, nội dung nhận khoán theo quy định tại Điều 10 Nghị định số 168/2016/NĐ-CP, trong đó xem xét xử lý các trường hợp giao khoán hợp đồng không đúng đối tượng, không đúng hạn mức diện tích nhận khoán đã nêu tại điểm 1.2, điểm 1.3 và điểm 2.3 Mục III của Kết luận này theo quy định.
Đối với các cơ quan, đơn vị liên quan, giao UBND huyện Xuyên Mộc phối hợp với UBND xã Bình Châu và BQL Khu Bảo tồn xử lý các hành vi vi phạm pháp luật về đất đai theo quy định.
Giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn có nhiệm vụ kiểm tra, làm rõ việc trước đây BQL Khu Bảo tồn vào thời điểm xây dựng tường rào bảo vệ rừng đặc dụng nhưng đến khu vực diện tích nhận giao khoán của ông Đặng Thanh Minh đại diện cho 06 cá nhân cùng nhận khoán) thì có một phần diện tích 5.900m2 đưa ra bên ngoài tường rào.
Bên cạnh đó, giao Giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn xử lý trách nhiệm đối với Giám đốc BQL Khu Bảo tồn qua các thời kỳ về việc ký hợp đồng giao khoán, việc thực hiện hợp đồng giao khoán, việc chấm dứt và thanh lý hợp đồng khoán nêu tại điểm 1, điểm 2 và điểm 3 Mục III của Kết luận này.
Giám đốc BQL Khu Bảo tồn được giao xử lý trách nhiệm đối với viên chức tham mưu trong việc giao khoán không đúng đối tượng và các sai sót khác có liên quan.
Thiên An