“Bao đỗ” chứng chỉ tiếng Anh - Sự thật sau lời quảng cáo ngọt ngào

Những lời rao “bao đỗ” chứng chỉ tiếng Anh đang giăng bẫy hàng nghìn người muốn có bằng cấp nhanh chóng. Tuy nhiên, đằng sau lời hứa hẹn “cấp tốc, dễ dàng” là một kịch bản lừa đảo được dàn dựng công phu, cái giá phải trả không chỉ là tiền bạc mà còn là thời gian và công sức đã bỏ ra một cách vô ích.

Chứng chỉ tiếng Anh… Made in dịch vụ

“Thi hộ chứng chỉ ngoại ngữ, thanh toán khi biết điểm”, “Bao Đỗ Bao Đậu Ielts Toeic Vstep Pte Cấp Tốc”, “Không tốn kém thời gian thi đi thi lại - học phí”,… những lời quảng cáo đầy thu hút trên mạng xã hội của nhiều trung tâm tiếng Anh.
Tự tin với lời cam kết “bao đỗ”, các trung tâm này hoạt động công khai, quảng cáo về dịch vụ thi hộ chứng chỉ ngoại ngữ.

Trong vai là một sinh viên năm cuối có nhu cầu mua bằng tiếng Anh VSTEP Bậc 4 để ra trường. Một người tự xưng là nhân viên của Trung tâm hỗ trợ thi chứng chỉ đã gọi điện và tư vấn cho chúng tôi: “Hiện tại trung tâm và đang nhận hỗ trợ thi chứng chỉ VSTEP B2 với mức giá là 5.000.000 đồng, đã bao gồm lệ phí đăng ký thi.

Đối với loại chứng chỉ này, trung tâm sẽ hỗ trợ thi chính tại các trường Đại học thuộc Bộ Giáo dục và Đào tạo cấp phép như Đại học Bách Khoa, Đại học Sư phạm Hà Nội, Học viện An ninh nhân dân, Học viện Báo chí và Tuyên truyền,…”

Kịch bản được phác họa chi tiết đến bất ngờ. Trung tâm sẽ đăng ký hồ sơ cho thí sinh và một “giảng viên hỗ trợ” để cả hai được xếp cùng một ca thi.

Đến ngày thi, thí sinh vẫn phải có mặt và làm thủ tục như bình thường. Tuy nhiên, theo lời người này, giám thị coi thi đã “được lo liệu” và sẽ hỗ trợ đổi chỗ ngồi để thí sinh và người thi hộ được ngồi gần nhau, tạo điều kiện thuận lợi cho việc làm bài hộ.

Về phần thi Speaking, người này thừa nhận thí sinh phải tự thực hiện để tránh bị hậu kiểm. Tuy nhiên, trung tâm đã có cách can thiệp tinh vi. Trước ngày thi 2-3 ngày, thí sinh sẽ được cung cấp một đoạn phiên âm, chính là đáp án của phần Speaking. Nhiệm vụ của thí sinh chỉ là luyện đọc và thu âm theo đúng nội dung được cho sẵn.

Không chỉ dừng lại ở việc hỗ trợ trong phòng thi, đường dây này còn khẳng định sẽ “lo liệu” cả giám thị chấm bài, đảm bảo thí sinh đạt được điểm số mong muốn.

“Buổi tối trước ngày thi bạn có thể báo với bên mình để mình người hỗ trợ trực tiếp cho bạn. Sau đó mình sẽ báo về phía giám thị hỗ trợ tăng cường vì tới ngày thi thì một giám thị là sẽ tổ chức và ghi giấy cho bạn, để bạn cầm đọc và thu âm đấy nhá,” người này trấn an sự thiếu tự tin của chúng tôi.

Khi được hỏi về nguy cơ bị phát hiện, người này trấn an một cách chắc nịch: "Nếu lo bị phát hiện thì em yên tâm nhá vì khi nộp hồ sơ thì là trung tâm đã phải làm việc với bên phía tổ chức thi, đã lo liệu xong phía đóng phí cho em rồi nên vấn đề về an toàn hồ sơ thì chúng ta phải đảm bảo được đầu ra cho học viên, thì trung tâm mới làm việc nên cái vấn đề đó là không phải lo lắng đâu nhá". Lời khẳng định này cho thấy đường dây đã có sự móc nối với những người có chức trách để thực hiện hành vi phi pháp này.

Để xóa tan mọi nghi ngờ và lấy được lòng tin của thí sinh, đường dây này còn đưa ra chiêu bài “không thu cọc”. Người này cam kết trung tâm sẽ ứng trước toàn bộ chi phí đăng ký thi. Thí sinh chỉ phải thanh toán khi đã nhận được thông tin chính thức về ca thi và địa điểm thi. Điều này khiến nhiều người lầm tưởng về sự uy tín và an toàn của dịch vụ, không nhận ra rằng đây chỉ là một cách để dụ dỗ “con mồi”.

Tiếp tục hỏi về hình thức thi hộ chứng chỉ IELTS và TOEIC. Người này cho biết, hình thức hỗ trợ tương tự chứng chỉ VSTEP B2. Tuy nhiên, đối với chứng chỉ IELTS, trung tâm hỗ trợ thi hộ với mức giá 10.000.000 đồng, thi tại Trung tâm IDP IELTS cơ sở số 15 - 17 Ngọc Khánh. Đối với chứng chỉ TOEIC 2 kỹ năng, mức giá thi hộ là 5.000.000 đồng, TOEIC 4 kỹ năng, mức giá thi hộ là 8.000.000 đồng.

Cần tỉnh táo trước hành vi “thi hộ”

Luật sư Nguyễn Văn Tuấn – Giám đốc, Công ty Luật TNHH TGS (Thuộc Đoàn Luật Sư Thành Phố Hà Nội), nhận định: “Việc thi hộ các chứng chỉ ngoại ngữ là hành vi vi phạm pháp luật nghiêm trọng, có thể bị xử lý ở nhiều mức độ khác nhau tùy tính chất, hậu quả của vụ việc.”

Cụ thể, theo Nghị định 04/2021/NĐ-CP (sửa đổi bởi Nghị định 127/2021/NĐ-CP), người thuê hoặc nhờ người khác thi hộ, hoặc nhận lời thi hộ, sẽ bị phạt từ 6–8 triệu đồng, đồng thời bị hủy kết quả thi, tước quyền sử dụng văn bằng, chứng chỉ. Trường hợp làm lộ, mua bán hoặc sử dụng đề thi, đáp án, mức phạt có thể lên tới 14–16 triệu đồng và bị tịch thu tang vật.

Ở mức độ nghiêm trọng hơn, Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi 2017) có thể được áp dụng. Nếu hành vi thi hộ gắn với việc đưa hoặc nhận tiền, hiện vật để can thiệp kết quả, cá nhân có thể bị xử lý về tội Đưa hối lộ hoặc Nhận hối lộ (Điều 354, 364), với khung hình phạt từ 2 năm đến 20 năm tù, thậm chí tù chung thân nếu giá trị hối lộ đặc biệt lớn.

Ngoài ra, việc sử dụng giấy tờ giả để tham gia thi hộ có thể bị truy cứu theo Điều 341 – Tội làm giả con dấu, tài liệu, với mức án từ 6 tháng đến 7 năm tù. Trường hợp rao bán, phát tán đề thi qua mạng, cá nhân có thể bị xử lý theo Điều 288 – Tội đưa hoặc sử dụng trái phép thông tin mạng, với mức phạt từ 2 đến 7 năm tù.

Luật sư Tuấn nhấn mạnh: “Gian lận thi cử không chỉ bị xử phạt hành chính hoặc hình sự mà còn bị hủy kết quả, cấm thi; ảnh hưởng hồ sơ học tập, cơ hội du học, việc làm. Với chứng chỉ quốc tế như IELTS, TOEIC diễn ra tại Việt Nam, cơ quan chức năng vẫn có quyền xử lý theo pháp luật Việt Nam. Song song đó, đơn vị tổ chức cũng có quyền áp dụng biện pháp kỷ luật nội bộ như huỷ kết quả, cấm thi dài hạn hoặc vĩnh viễn.”

Thực tế, đây chỉ là một chiêu thức lừa đảo mới nhằm đánh vào tâm lý của muốn có bằng cấp nhanh chóng, dễ dàng. Nhiều nạn nhân đã trở thành minh chứng sống cho hậu quả của việc tin vào dịch vụ ‘bao đỗ’.

Không ít người vừa mất tiền, vừa nơm nớp lo sợ bị phát giác và phải đối mặt với rủi ro pháp lý. Trường hợp của anh H. (trú tại TP. Hồ Chí Minh) dưới đây là một ví dụ điển hình.

Anh H. cho biết bản thân có đã đăng ký thi hộ bằng VSTEP B1 tại một trung tâm thi hộ với lệ phí là 4.000.000 đồng. Anh H. cho biết, sau khi nộp 2.000.000 đồng để để sử dụng cho việc đăng ký thi, trung tâm đã yêu cầu anh chuyển thêm 10.000.000 đồng. Trong đó, 5.000.000 là phí “lo liệu” giám khảo thi, và 5.000.000 đồng còn lại để “đảm bảo vấn đề thi cử được thuận tiện”.

Đáng nói hơn, trung tâm lừa đảo còn đưa ra một bản hợp đồng “cam kết” có vẻ rất chuyên nghiệp, với lời hứa hẹn “đền bù gấp 10 lần chi phí” nếu không đạt được kết quả.

Tuy nhiên, sau khi anh H. chuyển tiền cọc, mọi liên lạc với trung tâm đều bị cắt đứt. Kẻ lừa đảo đã hoàn toàn “mất hút”, để lại anh H.  với số tiền đã mất và tấm bằng vẫn là con số 0.

“Mình không dám kiện họ, vì dù sao bản thân mình cũng đã vi phạm pháp luật khi tìm người thi hộ. Giờ chỉ biết chấp nhận mất tiền và coi đó là bài học để cảnh báo người khác”, anh H. ngậm ngùi chia sẻ.

Trường hợp của anh H. cho thấy sự trắng trợn của các đường dây lừa đảo. Chúng không chỉ lợi dụng nhu cầu chính đáng của người học mà còn sử dụng hợp đồng giả để tạo ra một vỏ bọc đáng tin cậy.

Hậu quả là người mua không chỉ mất tiền mà còn đối mặt với rủi ro về mặt pháp lý khi cố gắng sở hữu một tấm bằng không hợp pháp.

Người học cần hết sức cảnh giác trước những lời quảng cáo “thi hộ” hay “mua bằng cấp tốc”. Lệ phí thi VSTEP tại các trường được Bộ Giáo dục và Đào tạo cấp phép chỉ dao động từ 1.500.000 - 1.800.000 đồng, thấp hơn rất nhiều so với con số 4.000.000 - 5.000.000 đồng mà các trung tâm lừa đảo đưa ra. Việc tự học và thi một cách nghiêm túc không chỉ giúp chúng ta có được kiến thức thực tế mà còn đảm bảo tính hợp pháp và giá trị của chứng chỉ.

Mai Lan