Nhu cầu đổi ngoại tệ phục vụ học tập, du lịch, thanh toán quốc tế đang ngày càng phổ biến. Thế nhưng, chính sự tiện lợi và tâm lý ham lợi nhuận đã khiến nhiều người rơi vào bẫy lừa đảo qua mạng. Câu chuyện mới xảy ra tại Hải Phòng là hồi chuông cảnh tỉnh về những “cái bẫy tỷ giá” đang giăng khắp không gian ảo.
Thời gian gần đây, tại Hải Phòng và nhiều địa phương khác, lực lượng công an liên tục ghi nhận tình trạng các đối tượng lợi dụng nhu cầu đổi ngoại tệ của người dân, đặc biệt là Đô la Mỹ (USD), để lừa đảo chiếm đoạt tài sản trên không gian mạng. Chúng không cần “dàn dựng” quá tinh vi, chỉ cần đánh vào tâm lý ham rẻ, gấp gáp và thiếu hiểu biết pháp lý của nạn nhân là có thể dễ dàng ra tay.
Thủ đoạn quen thuộc nhưng khó lường
Đối tượng Bùi Thanh Long. (Ảnh Công an Hải Phòng)
Theo Phòng Cảnh sát Hình sự, Công an TP Hải Phòng, các đối tượng thường tạo lập tài khoản trên Facebook, Zalo, Telegram… rồi quảng cáo “có nguồn USD số lượng lớn, tỷ giá cao hơn ngân hàng, ưu đãi đặc biệt”. Khi người dân liên hệ, chúng đưa ra lý do “phải chuyển VNĐ trước để giữ suất, khóa tỷ giá”. Nạn nhân chuyển tiền xong sẽ nhận về “bill” giả mạo, sau đó kẻ gian lập tức cắt đứt liên lạc và chiếm đoạt toàn bộ số tiền.
Một ví dụ điển hình là vụ việc chị .T.L (trú tại quận Lê Chân, Hải Phòng) vừa trình báo cuối năm 2024. Do cần gấp 66 nghìn USD để đóng học phí cho người thân đang du học, chị đã tìm đến một tài khoản Telegram tên “Kimjongun”, tự xưng là Long chuyên đổi tiền. Tin tưởng vào những lời quảng cáo “uy tín, giao dịch nhanh chóng”, chị L. đã chuyển 1,683 tỷ đồng vào tài khoản của Long. Tuy nhiên, ngay sau đó, chị không nhận được đồng USD nào, còn đối tượng thì biến mất. Bằng biện pháp nghiệp vụ, Công an Hải Phòng đã xác định và bắt giữ Bùi Thanh Long (sinh năm 1992, trú tại Lào Cai) kẻ đứng sau tài khoản “Kimjongun”.
Các chuyên gia cho rằng, có ba yếu tố chính khiến nhiều người trở thành “con mồi” của loại tội phạm này.
Thứ nhất, lòng tham tỷ giá: chỉ cần chênh vài trăm đồng mỗi USD, số tiền hàng chục nghìn USD đã mang lại “lợi nhuận” lớn, khiến nạn nhân dễ xiêu lòng.
Thứ hai, tâm lý gấp gáp: việc đóng học phí, trả tiền nhà, đặt cọc… khiến người ta ra quyết định nhanh, bỏ qua khâu kiểm chứng.
Thứ ba, thiếu hiểu biết pháp luật: nhiều người không biết chỉ ngân hàng và các điểm được Ngân hàng Nhà nước cấp phép mới được phép mua bán ngoại tệ. Chính sự lơ là này tạo điều kiện cho kẻ gian “đóng vai” nhà môi giới, nhân viên tài chính để lừa đảo.
Những biến tướng đáng lo ngại
Thủ đoạn lừa đảo đổi ngoại tệ đang ngày càng biến tướng. Ngoài USD, nhiều đối tượng còn đánh vào nhu cầu đổi VNĐ sang USDT hoặc các loại tiền điện tử khác, hứa hẹn “nhanh - rẻ - an toàn”. Sau khi nhận tiền, chúng lập tức biến mất. Một số vụ khác, kẻ gian còn giả danh “cò du học”, nhận thay học phí với lời hứa chuyển ngoại tệ qua kênh ưu đãi. Nguy hiểm hơn, có trường hợp dùng công nghệ deepfake để giả mạo nhân viên ngân hàng, cung cấp “thẻ nhân viên” hoặc “giấy xác nhận giao dịch” nhìn như thật.
Điểm chung của tất cả các vụ việc là: nạn nhân chuyển tiền trước nhưng không hề có bất kỳ bảo đảm nào, ngoài vài tấm ảnh hóa đơn giả.
Lực lượng công an cảnh báo người dân cần đặc biệt lưu ý những dấu hiệu sau:
Quảng cáo tỷ giá cao bất thường, cam kết “lợi nhuận” vượt xa ngân hàng.
Yêu cầu chuyển tiền VNĐ trước vào tài khoản cá nhân hoặc ví điện tử.
Chỉ giao dịch qua Telegram/Zalo, né gặp trực tiếp tại ngân hàng.
Gửi ảnh bill, ảnh sao kê nhưng tài khoản người nhận không hề báo có.
Tách nhỏ giao dịch, yêu cầu ghi nội dung mập mờ như “cho vay, chuyển nội bộ”.
Để phòng ngừa và ngăn chặn loại tội phạm này, Phòng Cảnh sát Hình sự, CATP Hải Phòng khuyến cáo:
Người dân tuyệt đối không đổi tiền qua mạng xã hội, không giao dịch với người lạ.
Chỉ thực hiện mua bán ngoại tệ tại ngân hàng, tổ chức tín dụng hoặc điểm thu đổi hợp pháp được Ngân hàng Nhà nước cho phép.
Khi phát hiện đối tượng hoặc đường dây có dấu hiệu lừa đảo, cần báo ngay cho công an xã, phường nơi cư trú hoặc liên hệ trực tiếp Phòng Cảnh sát Hình sự, CATP Hải Phòng qua số điện thoại 069.2785874.
Trong bối cảnh các thủ đoạn lừa đảo ngày càng tinh vi, việc nâng cao cảnh giác và chỉ giao dịch qua kênh hợp pháp là “lá chắn” quan trọng nhất. Một chút nôn nóng hay ham lợi có thể khiến số tiền tích cóp nhiều năm “bốc hơi” chỉ sau vài phút bấm nút chuyển khoản.
Đình Sáng