Thanh tra Chính phủ xác định, UBND tỉnh Bình Dương có nhiều sai sót trong thẩm định giá đất, phân lô, tách thửa, để tình trạng xây dựng trái phép tràn lan. Trong đó, Thanh tra còn chỉ ra 5 tổ chức, cá nhân vi phạm tại các dự án sai quy hoạch.
Thanh tra Chính phủ vừa ban hành Kết luận Thanh tra số 785/KL-TTCP, về việc Thanh tra trách nhiệm việc thực hiện pháp luật trong công tác thanh tra, tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo, phòng chống tham nhũng; Công tác quản lý, sử dụng đất đai, quản lý đầu tư xây dựng; Việc chuyển đổi mục đích sử dụng đất từ sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp Nhà nước, doanh nghiệp cổ phần hoá sang đất kinh doanh, xây dựng nhà ở; Thanh tra các dự án, công trình có dấu hiệu vi phạm pháp luận về quy hoạch, quản lý, sử dụng đất đai tại đô thị và thanh tra việc cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà và tài sản gắn liền với đất tại khu vực đô thị trên địa bàn tỉnh Bình Dương, thời kỳ 2011 – 2019.
Sai sót trong công tác quản lý để tình trạng xây dựng trái phép tràn lan
Theo kết luận này, Thanh tra Chính phủ nêu rõ, UBND tỉnh Bình Dương có nhiều sai sót trong thẩm định giá đất, phân lô, tách thửa, để tình trạng xây dựng trái phép tràn lan.
Theo đó, việc xác định giá đất để làm căn cứ thu tiền sử dụng đất, tiền thuê đất tại các dự án như Khu nhà ở Nam Long 2, Nam Long 3, Khu nhà ở Đức Phát 3, Khu nhà ở Bình Thuận II, Khu nhà ở thương mại Sabinco Tương Bình Hiệp… còn nhiều thiếu sót, vi phạm, có nguy cơ gây thất thoát ngân sách Nhà nước.
Dự án Khu nhà ở Nam Long 3, UBND tỉnh Bình Dương đã cho phép điều chỉnh chủ trương đầu tư, từ xây dựng nhà ở để bán sang hình thức chuyển nhượng quyền sử dụng đất cho người dân tự xây nhà.
Có nhiều dự án điều chỉnh quy hoạch chi tiết, thay đổi hệ số sử dụng đất nhưng UBND tỉnh Bình Dương không xác định nghĩa vụ tài chính phát sinh.
Trong đó có dự án Khu nhà ở Nam Long 3, UBND tỉnh Bình Dương đã cho phép điều chỉnh chủ trương đầu tư, từ xây dựng nhà ở để bán sang hình thức chuyển nhượng quyền sử dụng đất cho người dân tự xây nhà; Khu nhà ở Bình Thuận 2, chủ trương ban đầu có xây dựng nhà ở xã hội nhưng do không thuộc đối tượng bắt buộc nên được cho phép bằng tiền nhưng UBND tỉnh Bình Dương không xác định lại giá đất.
Ngoài ra, Dự án Khu nhà ở Sài Gòn Land có tổng diện tích 49.613,9m2 tại thành phố Tân Uyên do Công ty TNHH Đầu tư và Phát triển Sài Gòn Land làm chủ đầu tư được UBND thị xã Tân Uyên (nay là thành phố Tân Uyên) cho phép điều chỉnh quy hoạch xây dựng chi tiết 1/500 làm tăng 644,9m2 diện tích đất ở, nhưng cơ quan thuế chưa xác định giá đất tại thời điểm điều chỉnh để làm căn cứ thu tiền sử dụng đất, tiền thuê đất theo quy định tại Khoản 7, Điều 2 Nghị định 123/2017/NĐ-CP của Chính phủ.
Dự án khu nhà ở thu nhập thấp Tân Bình (giai đoạn 1, 2) do Công ty Lê Phong làm chủ đầu tư, chưa đủ điều kiện mua bán tài sản hình thành trong tương lai nhưng chủ đầu tư vẫn ký hợp đồng chuyển nhượng.
Bên cạnh đó, có một số dự án nhà ở thương mại chưa đủ điều kiện mua bán tài sản hình thành trong tương lai; chưa hoàn thành xây dựng kết cấu hạ tầng gồm các công trình dịch vụ, công trình hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội theo quy hoạch chi tiết 1/500, nhưng chủ đầu tư vẫn ký hợp đồng chuyển nhượng.
Điển hình, Dự án Khu nhà ở Tân Long 2 do Công ty Địa ốc Phú Thọ làm chủ đầu tư, Dự án Khu nhà ở Nam Long 3, do Công ty Nam Long Bình Dương làm chủ đầu tư, Dự án khu nhà ở thu nhập thấp Tân Bình (giai đoạn 1, 2) do Công ty Lê Phong làm chủ đầu tư…
Thanh tra Chính phủ còn chỉ ra nhiều sai phạm về phân lô, tách thửa, xây dựng trái phép trên địa bàn toàn tỉnh Bình Dương. Đặc biệt là các địa phương: TP Thủ Dầu Một, TP Thuận An, TP Dĩ An, TP Tân Uyên, TX Bến Cát, huyện Bàu Bàng… trong một thời gian dài lãnh đạo các địa phương này đã để xảy ra nhiều sai phạm, diễn biến phức tạp về quy mô, tính chất, phạm vi.
Thanh tra Chính phủ đề nghị UBND tỉnh Bình Dương khẩn trương có biện pháp chấm dứt ngay việc phân lô, tách thửa, xây dựng trái phép, không phép. Đề nghị UBND tỉnh thực hiện thanh tra chuyên đề để phát hiện sai phạm, kịp thời xử lý theo quy định. Chỉ ra được những sai phạm về tài chính, có biện pháp truy thu tránh thất thoát ngân sách Nhà nước.
5 tổ chức, cá nhân vi phạm tại các dự án sai quy hoạch
Thanh tra Chính phủ đã phát hiện nhiều sai phạm về việc giao đất, cho thuê đất và chuyển mục đích sử dụng đất đối với các tổ chức để thực hiện các dự án đầu tư tại Bình Dương. Theo đó, UBND tỉnh Bình Dương giao, cho thuê đất để thực hiện một số dự án đầu tư chưa phù hợp một phần hoặc toàn bộ quy hoạch sử dụng đất đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt, vi phạm khoản 1 Điều 11; Điều 15 Luật đất đai năm 2003; khoản 1 Điều 6; khoản 2 Điều 12 Luật Đất đai năm 2013.
Dự án Khu nhà ở Đường sắt tại thành phố Dĩ An là một trong số dự án đầu tư chưa phù hợp một phần hoặc toàn bộ quy hoạch sử dụng đất đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt.
Cụ thể, tại dự án Khu nhà ở Đường sắt tại thành phố Dĩ An cho phép chuyển mục đích từ loại đất cây lâu năm (CLN), hàng năm khác (HNK) sang loại đất ở đô thị (ODT) là không phù hợp với quy hoạch sử dụng đất đến năm 2020 của thị xã Dĩ An đã được UBND tỉnh phê duyệt (Quyết định số 776/QĐ-UBND ngày 8/4/2014), theo đó toàn bộ diện tích 4,8ha này được quy hoạch là đất cơ sở sản xuất kinh doanh (SKC).
Đối với dự án Chung cư Khu nhà ở An Bình, diện tích 2,98ha tại phường An Bình, thành phố Dĩ An đã được UBND tỉnh cho phép chuyển mục đích từ loại đất cây lâu năm, hàng năm khác sang loại đất ở đô thị là không phù hợp với quy hoạch sử dụng đất đến năm 2020 của thị xã Dĩ An đã được UBND tỉnh Bình Dương phê duyệt, theo đó toàn bộ diện tích 2,98ha của dự án được quy hoạch đất cơ sở sản xuất kinh doanh.
Liên quan đến liên quan đến 2 dự án sai quy hoạch trên, Thanh tra Chính Phủ xác định, Chủ tịch UBND tỉnh Bình Dương, Giám đốc Sở Xây dựng, UBND tỉnh Bình Dương, Sở Xây dựng và Sở Tài nguyên - Môi trường được xác định là các tổ chức và cá nhân có vi phạm liên quan.
Cụ thể, đối với trách nhiệm cá nhân, Chủ tịch UBND tỉnh Bình Dương giao, cho thuê đất để thực hiện một số dự án đầu tư chưa phù hợp một phần hoặc toàn bộ QHSDĐ đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt, vi phạm khoản 1 Điều 11; Điều 15 Luật Đất đai năm 2003; khoản 1 Điều 6; khoản 2 Điều 12 Luật Đất đai năm 2023.
Về trách nhiệm của Giám đốc Sở Xây dựng tỉnh Bình Dương tham mưu UBND tỉnh Quyết định chủ trương đầu tư một số dự án nhà ở thương mại chưa phù hợp quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất, không có trong chương trình, kế hoạch phát triển nhà ở.
Đối với tổ chức, UBND tỉnh Bình Dương để xảy ra thiếu sót vi phạm trong công tác lập, thẩm định, phê duyệt và thực hiện quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất. UBND tỉnh chỉ định chủ đầu tư đối với một số chủ đầu tư dự án phát triển nhà ở thương mại là trái quy định tại điểm c khoản 2 Điều 22 Luật Nhà ở năm 2014.
Thanh tra còn chỉ ra việc UBND tỉnh Bình Dương quyết định giao, cho thuê đất để thực hiện một số dự án đầu tư chưa phù hợp một phần hoặc toàn bộ so với QHSDĐ đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt, vi phạm khoản 1 Điều 11, Điều 15 Luật Đất đai năm 2003; khoản 1 Điều 6, khoản 2 Điều 12, Luật Đất đai 2013.
Sở Tài nguyên và Môi trường tham mưu cho UBND tỉnh Bình Dương trong công tác quản lý nhà nước để xảy ra thiếu sót vi phạm trong công tác lập, thẩm định, phê duyệt và thực hiện quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất.
Ngoài ra, Sở Tài nguyên và Môi trường tham mưu UBND tỉnh quyết định giao, cho thuê đất để thực hiện một số dự án đầu tư chưa phù hợp một phần hoặc toàn bộ so với QHSDĐ đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt, vi phạm khoản 1 Điều 11, Điều 15 Luật Đất đai năm 2003; khoản 1 Điều 6, khoản 2 Điều 12 Luật Đất đai năm 2013.
Thiên An