Sau vụ án Tập đoàn Tuấn Ân, Bộ Công an kiến nghị Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) tăng cường kiểm tra, giám sát công tác đấu thầu tại các tổng công ty trực thuộc; cần rà soát, hoàn thiện các quy định về đấu thầu trong lĩnh vực điện lực.
Chiêu trốn thuế nghìn tỷ của Tuấn Ân
Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an vừa hoàn tất kết luận điều tra vụ án xảy ra tại Công ty cổ phần Tập đoàn Tuấn Ân, Công ty Điện lực Bình Thuận và các đơn vị liên quan; đề nghị truy tố 26 bị can về 5 tội danh.
Trong số đó, Huỳnh Tuấn Ân (Chủ tịch kiêm Tổng Giám đốc Tập đoàn Tuấn Ân) bị đề nghị truy tố tội Đưa hối lộ và Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng.
Tại Công ty Tuấn Ân, Phó Tổng Giám đốc Nguyễn Trung Quân; cựu Giám đốc Trần Thiện Chương; cựu Phó giám đốc Tạ Ngọc Huân, cựu Phó giám đốc Huỳnh Ngọc Cường bị đề nghị truy tố tội Vi phạm quy định về đấu thầu gây hậu quả nghiêm trọng.
Hai cựu Giám đốc Công ty Điện lực Bình Thuận Nguyễn Thành Ngôn và Trần Ngọc Linh, cùng cựu Phó giám đốc Công ty Điện lực Bình Thuận Trương Tấn Đạt bị đề nghị truy tố tội Nhận hối lộ.
Cùng bị đề nghị truy tố tội danh trên còn có cựu Trưởng phòng Kế hoạch vật tư Công ty Điện lực Bình Thuận Lê Quang Nghĩa.
Tại công ty này, một bị can khác bị điều tra tội Vi phạm quy định về đấu thầu gây hậu quả nghiêm trọng. Những bị can còn lại bị điều tra về tội Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng; In, phát hành, mua bán trái phép hóa đơn, chứng từ thu nộp ngân sách Nhà nước.
Nhóm cựu lãnh đạo Điện lực Bình Thuận bị cáo buộc thông thầu giúp Tập đoàn Tuấn Ân trúng thầu - Ảnh: Bộ CA
Theo kết luận điều tra, nhà máy Tuấn Ân Long An hoạt động từ năm 2010, nhưng đến năm 2016, Tập đoàn Tuấn Ân mới cung cấp thiết bị cho Điện lực Bình Thuận với số lượng ít, giá trị nhỏ.
Cuối năm 2016, Tuấn Ân chủ động gặp, đề nghị Trần Ngọc Linh tạo điều kiện cho Tập đoàn Tuấn Ân trúng các gói thầu cung cấp thiết bị cho Điện lực Bình Thuận.
Ân cam kết sẽ chi tiền ngoài hợp đồng 5-6% cho EVN Bình Thuận, trong đó riêng cá nhân ông Linh là 1,5% (từ 2019 là 2%). Số tiền chi ngoài hợp đồng này không cố định mà thay đổi tùy thuộc lợi nhuận của Tập đoàn Tuấn Ân đối với mỗi gói thầu.
Ngoài ra, Ân còn cho ông Linh góp vốn 500 triệu đồng vào Tập đoàn Tuấn Ân để trở thành cổ đông chiến lược. Mỗi năm Ân trả Linh khoảng hơn 20% tiền lãi. Từ đó, ông Linh đồng ý và hứa giúp đỡ cho Tập đoàn Tuấn Ân trúng thầu.
Trong giai đoạn ông Linh làm Giám đốc, Điện lực Bình Thuận đã tạo điều kiện cho Tập đoàn Tuấn Ân trúng tổng 23/26 gói thầu, trị giá đã quyết toán hơn 90 tỷ đồng, gây thiệt hại cho tài sản Nhà nước hơn 45 tỷ đồng, theo cáo buộc.
Đến cuối năm 2021, ông Ngôn được bổ nhiệm Giám đốc Điện lực Bình Thuận và tiếp tục kế thừa "thỏa thuận ngầm" từ giai đoạn trước.
Giai đoạn này, ông Ngôn đã chỉ đạo cấp dưới tạo điều kiện cho Tập đoàn Tuấn Ân trúng gói thầu số 25 và 26 với tổng giá trị hơn 9 tỷ đồng, gây thiệt hại cho Nhà nước 4,5 tỷ đồng.
Quá trình tạo điều kiện cho Tập đoàn Tuấn Ân trúng thầu, ông Linh, Ngôn và các cá nhân tại Điện lực Bình Thuận đã nhiều lần nhận tiền từ doanh nghiệp như đã thỏa thuận.
Theo kết luận điều tra, Trần Ngọc Linh đã nhận hối lộ tổng hơn 2,3 tỷ đồng từ Tập đoàn Tuấn Ân; Nguyễn Thành Ngôn nhận hơn 1,3 tỷ đồng; Trương Tấn Đạt, cựu Trưởng phòng kế hoạch vật tư Công ty Điện lực Bình Thuận, nhận tổng 4,1 tỷ đồng; Lê Quang Nghĩa nhận 460 triệu đồng và Tạ Thúc Thông, cựu nhân viên Phòng Kế hoạch vật tư, nhận hơn 1,17 tỷ đồng, hưởng lợi 875 triệu đồng.
Theo kết luận, từ năm 2017 đến năm 2023, bằng các hành vi trái pháp luật, Công ty Tuấn Ân đã trúng 26 gói thầu cung cấp vật tư, phụ kiện thiết bị điện tại Điện lực Bình Thuận.
Trong số đó, 25 gói sản xuất và 1 gói thương mại có vi phạm đấu thầu nhưng không gây thiệt hại. Giá trị trúng thầu là 141 tỷ đồng và đã được quyết toán gần 110 tỷ đồng.
Bộ Công an kiến nghị gì?
Kết luận điều tra đánh giá, việc tổ chức đấu thầu tại Công ty điện lực Bình Thuận bộc lộ nhiều bất cập như: Không công khai, minh bạch thông tin đấu thầu; cán bộ phụ trách đấu thầu cố ý tiết lộ hồ sơ kỹ thuật, dự toán gói thầu cho Tập đoàn Tuấn Ân nhằm tạo điều kiện trúng thầu; cài cắm các yêu cầu kỹ thuật “đặc thù” để loại đối thủ cạnh tranh và thiết lập cơ chế “quân xanh – quân đỏ” trong đấu thầu.
Để che giấu lợi nhuận khổng lồ từ các hợp đồng, Tập đoàn Tuấn Ân đã thiết lập và vận hành song song hai hệ thống sổ kế toán. Một hệ thống nội bộ ghi nhận đầy đủ hoạt động thu chi thực tế, trong khi hệ thống kế toán thuế chỉ ghi nhận các hoạt động có chứng từ hợp lệ.
Không dừng lại ở đó, tập đoàn này còn thực hiện hành vi mua khống tới 1.163 hóa đơn từ 11 công ty khác nhau, với tổng số tiền kế toán thuế lên đến hơn 544 tỷ đồng trong giai đoạn 2018-2023. Mục đích của hành vi này là tăng chi phí ảo, giảm lợi nhuận chịu thuế, gây thiệt hại cho ngân sách Nhà nước số tiền thuế lên tới hơn 156 tỷ đồng.
Từ kết quả điều tra, Bộ Công an đã kiến nghị Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) tăng cường kiểm tra, giám sát công tác đấu thầu tại các Tổng công ty trực thuộc. Đặc biệt, cần rà soát, hoàn thiện các quy định về đấu thầu trong lĩnh vực điện lực, ban hành các tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật liên quan đến vật tư thiết bị điện lực.
Tổng Công ty Điện lực miền Nam được yêu cầu tăng cường kiểm tra, giám sát công tác đấu thầu tại các Công ty Điện lực trực thuộc, chú trọng khâu xây dựng kế hoạch đấu thầu, danh mục hồ sơ kỹ thuật và dự toán.
Thực hiện nghiêm việc đánh giá, xem xét trách nhiệm của cá nhân, đơn vị chưa thực hiện đúng quy định về đấu thầu mua sắm vật tư thiết bị. Chấn chỉnh công tác quản lý, điều hành tại Công ty Điện lực Bình Thuận, rà soát, kiểm điểm trách nhiệm của tổ chức, cá nhân liên quan đến các sai phạm nêu trên.
Xây dựng cơ chế luân chuyển, thay đổi vị trí công tác đối với các chức danh quản lý, đặc biệt là Giám đốc, Trưởng phòng Kế hoạch vật tư, Tổ trưởng Tổ chuyên gia đấu thầu và Tổ trưởng Tổ thẩm định để phòng ngừa tiêu cực tham nhũng.
Bộ Tài chính, chỉ đạo Cục Thuế tăng cường công tác quản lý, kiểm tra, giám sát các doanh nghiệp có dấu hiệu rủi ro cao về thuế, đặc biệt là các doanh nghiệp có biến động bất thường về doanh thu, chi phí, lợi nhuận. Chỉ đạo Chi cục Thuế khu vực II, Chi cục Thuế khu vực XVII rà soát, xem xét trách nhiệm của các cá nhân, đơn vị liên quan đến việc kiểm tra, thanh tra thuế đối với Tập đoàn Tuấn Ân và các công ty thành viên.
Tăng cường công tác quản lý hoá đơn điện tử; xây dựng và triển khai hệ thống cơ sở dữ liệu, hệ thống phân tích thông tin nhằm kịp thời phát hiện các hành vi mua bán hoá đơn trái phép, chứng từ thu nộp ngân sách Nhà nước.
Bộ Công Thương, chỉ đạo các đơn vị chuyên môn rà soát, hoàn thiện các quy định về đấu thầu trong lĩnh vực điện lực, nhất là các quy định về đặc tính kỹ thuật, dự toán giá gói thầu, quy trình đấu thầu.
Ngoài 25 bị can đã bị khởi tố và đề nghị truy tố về các tội danh khác nhau, Bộ Công an cũng xác định còn một số cá nhân liên quan đến sai phạm ở các mức độ khác nhau, tuy chưa đủ căn cứ xử lý hình sự hoặc chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự. Cơ quan điều tra đã có văn bản kiến nghị cơ quan chủ quản xem xét, xử lý nghiêm theo thẩm quyền.
Trung Anh (t/h)